Nhiều hình thức “kích cầu” trong dịp năm mới
Chị D (Hà Nội) chia sẻ, ngay ngày đi làm đầu tiên sau kỳ nghỉ Tết, chị nhận được tin nhắn mời chào gửi tiền từ nhân viên TPBank, với nhiều ưu đãi dành cho khách hàng VIP như lãi suất kỳ hạn 6 tháng là 7,66%/năm vào thứ Hai hàng tuần và 7,4%/năm vào các ngày còn lại. Bên cạnh đó, khách hàng còn được tham gia chương trình bốc thăm trúng thưởng, với cơ hội trúng thưởng xe ô tô điện VinFast VF3 và các khoản lì xì.
Tại HDBank, nhân viên Ngân hàng cho biết, trong tuần cuối của tháng 2/2026, nếu gửi tiết kiệm từ 2 tỷ đồng trở lên cho kỳ hạn 6 tháng, rút lãi cuối kỳ, khách hàng sẽ được hưởng lãi suất 8,1%/năm.
Tại Bac A Bank, khách hàng trên 50 tuổi gửi tiết kiệm từ 1 tỷ đồng trở lên với kỳ hạn 6 tháng được hưởng lãi suất 7,7%/năm.
Đáng chú ý, ngày Vía Thần Tài (mồng 10 tháng Giêng) năm nay đã trở thành dịp kích cầu tiền gửi của nhiều ngân hàng. Cụ thể, tại BVBank, khi gửi tiết kiệm từ 500 triệu đồng, kỳ hạn gửi từ 6 tháng trở lên, khách hàng được cấp mã cào để tham gia cào điện tử trúng thưởng ngay khoản tiền mặt từ 100.000 đồng tới 1 triệu đồng, đặc biệt giải Nhất của chương trình này là 3 chỉ vàng 999,9.
Cũng trong ngày Vía Thần Tài, Viet A Bank đã tăng lãi suất tiết kiệm kỳ hạn từ 1 - 36 tháng đối với cả tiết kiệm trực tuyến và tiết kiệm tại quầy. Theo biểu lãi suất tiết kiệm trực tuyến lĩnh lãi cuối kỳ vừa được nhà băng này công bố, lãi suất kỳ hạn 1 và 2 tháng tăng 0,3%/năm, lần lượt lên mức 4,6%/năm và 4,7%/năm; kỳ hạn 3 - 5 tháng tăng thêm 0,25%/năm, lên 4,75%/năm; kỳ hạn 6 - 11 tháng tăng 0,7%/năm, đồng loạt niêm yết tại 6,1%/năm. Lãi suất các kỳ hạn còn lại đồng loạt tăng thêm 0,5%/năm. Mức tăng tương tự cũng được Viet A Bank áp dụng cho tiền gửi tại quầy.
Trong tháng 2 vừa qua, đã có 9 ngân hàng thương mại tăng lãi suất huy động, gồm Agribank, MB, TPBank, KienlongBank, Sacombank, LPBank, Vietcombank, Techcombank, Viet A Bank. Bên cạnh tăng lãi suất, nhiều ngân hàng còn “lì xì” thêm lãi suất cho người gửi tiền nhân dịp đầu năm.
Chia sẻ với Báo Đầu tư Chứng khoán, một lãnh đạo cao cấp LPBank cho biết: “Quan sát chung cho thấy, khách hàng đang quay lại gửi tiết kiệm tại các ngân hàng khá nhiều. Dù không đến mức rầm rộ như nhiều năm trước, nhưng tình hình huy động khá ổn”.
Tăng áp lực lên chi phí vốn và biên lợi nhuận
Sự trở lại của dòng tiền gửi sau Tết là tín hiệu tích cực, đặc biệt trong bối cảnh nhiều năm gần đây, tiền nhàn rỗi thường dịch chuyển mạnh sang các kênh đầu tư khác có hiệu suất đầu tư cao hơn cũng như mức độ rủi ro cao hơn. Tuy nhiên, yếu tố mùa vụ luôn đóng vai trò nhất định: tiền thưởng, tiền nhàn rỗi sau chi tiêu Tết thường quay lại ngân hàng trong ngắn hạn.
Dòng tiền đang vào hệ thống, nhưng cuộc đua huy động tiền gửi vẫn sôi động trong những ngày đầu năm mới Bính Ngọ. Điều này cho thấy thanh khoản có thể “dễ thở” hơn so với thời điểm cận Tết, song vẫn là biến số cần theo dõi sát sao.
Đáng nói, hệ thống ngân hàng cần nguồn tiền gửi ổn định, kỳ hạn dài, thay vì phụ thuộc vào dòng tiền ngắn hạn từ khu vực công hay các “cú huých” từ chương trình khuyến mại mang tính thời điểm. Nếu tăng trưởng tín dụng tiếp tục duy trì ở mức cao trong năm 2026, áp lực thanh khoản sẽ không chỉ dừng ở câu chuyện đẩy lãi suất huy động đi lên, mà còn liên quan tới an toàn hệ thống và chi phí vốn dài hạn. Khi đó, chiến lược quản trị thanh khoản, đa dạng hóa nguồn vốn và nâng cao tỷ lệ CASA sẽ là yếu tố quyết định sự bền vững của từng ngân hàng.
Xung quanh câu chuyện thanh khoản của ngành ngân hàng, ông Phan Duy Hưng, Giám đốc, Chuyên gia Phân tích Cao cấp, Khối Xếp hạng Tín nhiệm và Nghiên cứu, VIS Rating cho rằng, rủi ro thanh khoản của hệ thống ngân hàng đã được cảnh báo từ đầu năm 2025 khi tăng trưởng tín dụng vượt xa tốc độ tăng trưởng huy động vốn của các nhà băng. Nhiều ngân hàng khi đó phụ thuộc đáng kể vào nguồn vốn từ kênh thị trường mở (OMO) hoặc tiền gửi của Kho bạc Nhà nước. Trong bối cảnh Kho bạc Nhà nước chưa giải ngân mạnh cho đầu tư công và tạm thời gửi tiền lại hệ thống ngân hàng, thanh khoản có phần được hỗ trợ. Tuy nhiên, đây là nguồn vốn ngắn hạn và thiếu ổn định. Khi Kho bạc Nhà nước rút tiền về để phục vụ giải ngân, các ngân hàng có thể chịu áp lực thanh khoản tức thời.
Diễn biến thị trường tiền tệ từ tháng 10/2025 đến nay cho thấy, lãi suất huy động thực tế mà các ngân hàng chi trả cao hơn đáng kể so với mức niêm yết công khai. Điều này kéo chi phí vốn của các nhà băng tăng lên rõ rệt. Cuộc đua huy động vốn đầu năm 2026, vì thế, không đơn thuần là chiến dịch marketing của các nhà băng, mà phản ánh nhu cầu củng cố nguồn vốn trung dài hạn trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng vẫn duy trì tốc độ cao.
Cũng theo ông Hưng, chi phí huy động tăng tạo sức ép lên biên lãi ròng (NIM) của ngành ngân hàng. Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, nhiều ngân hàng đã đẩy mạnh cho vay các dự án dài hạn, đặc biệt là cho vay mua nhà với lãi suất cao hơn mặt bằng chung. Cùng với đó, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng đang có xu hướng giảm dần khi chất lượng tài sản cải thiện, điều này phần nào bù đắp áp lực chi phí vốn.
Dù vậy, ông Hưng cho biết, bức tranh thanh khoản không đồng đều giữa các nhóm ngân hàng. Các ngân hàng quy mô lớn, đặc biệt là nhóm ngân hàng có vốn Nhà nước chi phối sở hữu cơ cấu nguồn vốn tốt hơn nên có khả năng chống chịu tốt hơn trước áp lực chi phí huy động tăng. Nguồn tiền gửi không kỳ hạn (CASA) lớn, với chi phí thấp cũng giúp các ngân hàng trong nhóm này duy trì chi phí vốn ở mức cạnh tranh, giảm áp lực lên NIM.
“Ngược lại, các ngân hàng quy mô nhỏ phụ thuộc nhiều vào tiền gửi có kỳ hạn với chi phí cao. Khi cạnh tranh huy động gia tăng, nhóm này buộc phải tăng lãi suất mạnh hơn để giữ chân và thu hút khách hàng, khiến chi phí vốn bị đội lên nhanh chóng. Áp lực thanh khoản vì vậy cũng mang tính phân hóa rõ rệt”, ông Hưng nói.
Theo quan sát của bà Alka Anbarasu, Phó Giám đốc điều hành Moody’s Ratings, hiện đang tồn tại sự cạnh tranh rất gay gắt trong huy động tiền gửi trên toàn hệ thống ngân hàng tại Việt Nam, chủ yếu do tăng trưởng tín dụng mạnh mẽ. Quan trọng hơn, theo lãnh đạo của Moody’s, trong các kịch bản thanh khoản thị trường bị siết chặt, nguồn vốn của một số ngân hàng nhỏ có thể chịu áp lực lớn hơn và đây là một trong những mối quan ngại chính đối với nhóm ngân hàng quy mô nhỏ.
“Dẫu vậy, bức tranh lợi nhuận toàn ngành không hoàn toàn u ám. Việc mở rộng các kênh cho vay, gia tăng thu nhập ngoài lãi và xu hướng giảm dần chi phí tín dụng đang hỗ trợ khả năng sinh lời. Nói cách khác, dù chi phí huy động tăng, các ngân hàng vẫn có dư địa để duy trì lợi nhuận ổn định nếu quản trị tốt cấu trúc nguồn vốn và danh mục tài sản”, bà Alka Anbarasu nhìn nhận.
