Đến hết ngày 30/4/2026, đã giải ngân 144.282,9 tỷ đồng, đạt 14,2% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.

Giải ngân vốn đầu tư công 4 tháng đầu năm 2026: Còn 27 bộ, 18 địa phương đạt thấp

Theo báo cáo mới nhất của Bộ Tài chính, tổng kế hoạch đầu tư công vốn ngân sách nhà nước năm 2026 đã được Thủ tướng Chính phủ giao là 1.013.443,4 tỷ đồng, bao gồm: vốn ngân sách trung ương là 363.216,8 tỷ đồng và vốn ngân sách địa phương là 650.226,6 tỷ đồng.

Tổng số vốn còn lại chưa phân bổ thuộc thẩm quyền của Chính phủ là 79.688,5 tỷ đồng, bao gồm: 44.810,55 tỷ đồng sẽ bố trí cho các dự án khởi công mới sau khi đã đánh giá được hiệu quả đầu tư và được giao kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030; 25.000 tỷ đồng dự kiến bố trí cho các nhiệm vụ, dự án thuộc các Chương trình mục tiêu quốc gia; 9.877,96 tỷ đồng dự kiến bố trí cho các nhiệm vụ, dự án khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số theo tổng hợp của Bộ Khoa học và Công nghệ.

Kế hoạch vốn cân đối ngân sách địa phương năm 2026 các địa phương giao tăng so với kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao (theo số liệu cập nhật đến thời điểm báo cáo) là 13.325,9 tỷ đồng.

Kế hoạch vốn các năm trước được phép kéo dài tính đến thời điểm báo cáo là 80.031,2 tỷ đồng, trong đó: ngân sách trung ương à 47.981,63 tỷ đồng, ngân sách địa phương là 32.049,6 tỷ đồng.

Như vậy, tổng kế hoạch giao năm 2026 đến thời điểm báo cáo gồm: kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, kế hoạch vốn cân đối địa phương giao tăng, kế hoạch các năm trước chuyển sang là 1.106.800,55 tỷ đồng.

Bộ Tài chính cho biết, đến hết tháng 4/2026, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đã phân bổ, giao kế hoạch đầu tư vốn năm 2026 chi tiết cho danh mục nhiệm vụ, dự án là 980.550,8 tỷ đồng (bao gồm: vốn ngân sách trung ương là 327.321,9 tỷ đồng, vốn ngân sách địa phương là 653.228,9 tỷ đồng). Nếu không tính kế hoạch vốn cân đối ngân sách địa phương các địa phương giao tăng (13.325,9 tỷ đồng), tổng số vốn đã phân bổ chi tiết là 967.224,93 tỷ đồng, đạt 95,44% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ đã giao.

Số vốn chưa phân bổ chi tiết là 46.218,5 tỷ đồng của 14 bộ, cơ quan trung ương và 17 địa phương (chiếm 4,56% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ đã giao).

Theo báo cáo, giải ngân từ đầu năm đến hết ngày 30/4/2026 là 144.282,9 tỷ đồng, đạt 14,2% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.

Kết quả tính đến hết ngày 30/4/2026, so với kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, có 08 bộ, cơ quan và 16 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt từ mức bình quân chung cả nước gồm: Ngân hàng Chính sách xã hội; Tổng công ty đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam; Bộ Tư pháp; Bộ Quốc phòng; Bộ Công Thương; Bộ Nông nghiệp và Môi trường; Bộ Ngoại giao; Bộ Công an; Thành phố Hải Phòng; Thành phố Hà Nội; Lai Châu; Lạng Sơn; Cà Mau; Thái Nguyên; Điện Biên; Quảng Ninh; Hà Tĩnh; Sơn La; Tuyên Quang; Gia Lai; Lào Cai; Thành phố Huế; Phú Thọ; Khánh Hòa.

Bên cạnh đó, còn 27 bộ, cơ quan và 18 địa phương có tỷ lệ giải ngân dưới bình quân chung cả nước, Trong đó, một số bộ, cơ quan có tỷ lệ giải ngân dưới 1% và chưa giải ngân gồm: Kiểm toán Nhà nước; Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam; Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh; Thanh tra Chính phủ; Ngân hàng Nhà nước Việt Nam; Bộ Dân tộc và Tôn giáo; Đài Tiếng nói Việt Nam; Đài Truyền hình Việt Nam; Ngân hàng Phát triển Việt Nam; Liên minh Hợp tác xã Việt Nam…

Nguyên nhân chính khiến tiến độ giải ngân chậm được xác định là do vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng, đặc biệt liên quan đến xác định nguồn gốc đất, đơn giá và phương án bồi thường, khiến nhiều dự án chưa thể triển khai theo kế hoạch. Đồng thời, tình trạng thiếu hụt nguồn cung vật liệu xây dựng cùng với việc giá nguyên vật liệu tăng cao so với dự toán đã làm phát sinh chi phí, buộc phải điều chỉnh hợp đồng.

Ngoài ra, việc lập kế hoạch tại một số đơn vị chưa sát với nhu cầu và khả năng thực hiện, trong khi chất lượng chuẩn bị đầu tư còn hạn chế, dẫn tới phải điều chỉnh dự án hoặc hoàn trả vốn, làm kéo dài tiến độ. Bên cạnh đó, năng lực và trách nhiệm của một bộ phận chủ đầu tư, ban quản lý dự án và nhà thầu vẫn chưa đáp ứng yêu cầu; tình trạng thiếu nhân sự chuyên trách tại cấp cơ sở cũng ảnh hưởng đáng kể đến quá trình triển khai.

Các giải pháp thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công

Để cải thiện tình hình, Bộ Tài chính đề xuất các bộ, ngành và địa phương cần khẩn trương phân bổ chi tiết toàn bộ kế hoạch vốn năm 2026 đã được giao. Trường hợp chưa hoàn tất trước thời hạn quy định, cần báo cáo rõ nguyên nhân và trách nhiệm để tổng hợp, trình cấp có thẩm quyền xử lý.

Đồng thời, cần phát huy vai trò người đứng đầu trong việc chủ động tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy tiến độ thực hiện dự án. Các giải pháp liên quan đến kiểm soát giá vật liệu xây dựng, đảm bảo nguồn cung và đẩy nhanh giải phóng mặt bằng cũng cần được triển khai quyết liệt theo chỉ đạo của Chính phủ.

Song song đó, việc siết chặt kỷ luật, kỷ cương, xử lý nghiêm các trường hợp thiếu trách nhiệm hoặc gây cản trở tiến độ là yêu cầu cấp thiết. Cùng với đó, cần củng cố nguồn nhân lực, đặc biệt tại cấp cơ sở, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và triển khai dự án.

Bộ Tài chính cũng nhấn mạnh việc cập nhật đầy đủ, kịp thời dữ liệu giải ngân trên hệ thống thông tin nhằm phục vụ công tác theo dõi, đánh giá theo các chỉ số KPI, qua đó nâng cao tính minh bạch và hiệu quả điều hành trong lĩnh vực đầu tư công.