Mới nghe câu chuyện của nhà Godfrey cứ tưởng là ở nhà họ đang có cuộc thi nói dóc, nhưng đây lại là cuộc sống thật đến không ngờ tại Zimbabue - quốc gia được coi là trung tâm nghèo đói và bất ổn của châu Phi.
Mỗi tháng, hai vợ chồng bác Godfrey “vác” được về nhà khoảng hơn 600 triệu đôla. “Nghe thì sướng đấy, nhưng cứ ra chợ mà xem” - bác nói. Có nhà báo nước ngoài từng “cá” rằng bất kỳ dân “ngoại đạo” nào đến đây cũng sẽ phải “ù tai chóng mặt” với mọi giá trị đều mang tính thời sự ở đất nước này. Về mặt lý thuyết, mỗi USD ăn 42.000 đôla Zimbabue, nhưng giá thực tế ở chợ đen tịnh tiến vù vù, có thể gấp gần 2.000 lần tỷ giá chính thức.
Hai mươi bảy năm về trước, sự ra đời của một nhà nước Zimbabue độc lập do chính những người da đen làm chủ đã đem lại sự vui mừng và hy vọng tràn đầy cho những người dân. Nhưng giờ đây, tâm trạng đó đã hoàn toàn trái ngược khi mà đất nước này đang phải đối mặt với sự sụp đổ về thể chế và khủng hoảng kinh tế trầm trọng.
Đất nước châu Phi này có nền kinh tế bị tham nhũng không thể điều khiển nổi và một tỷ lệ lạm phát tồi tệ nhất thế giới hiện nay. Theo các số liệu thống kê mới nhất của Văn phòng Thống kê Trung ương Zimbabue, trong tháng 2/08, tỷ lệ lạm phát của nước này đã vọt lên mức cao chưa từng thấy 164.900,3%, tăng 64.320,1% so với tháng trước đó. Cách đó đúng hai tháng, vẫn văn phòng này tiết lộ tỷ lệ lạm phát của họ ở mức 66.212,3% trong tháng 12/07. Con số này năm 2000 “chỉ là” 55%.
Ba tháng trước, Ngân hàng Dự trữ Zimbabue (ngân hàng trung ương) phải đưa vào lưu hành các tờ giấy bạc mới, trong đó có tờ mệnh giá lên tới 10 triệu đôla Zimbabue. Những tờ giấy bạc mới sẽ mang lại sự trợ giúp hết sức cần thiết đối với người tiêu dùng Zimbabue hiện đang phải đi mua sắm với những “bao” tiền mặt do tình trạng siêu lạm phát ở mức 4 chữ số. Nhưng có một sự thật là giá trị của tờ tiền mới “to đùng” này chỉ tồn tại được vài tuần. Những tuần sau đó, người dân lại phải mang cả túi tờ 10 triệu đi chợ.
Kinh tế Zimbabue rơi vào suy thoái trong 8 năm trở lại đây, do lạm phát phi mã và thiếu các lương thực cơ bản, như đường và dầu ăn. Hiện Zimbabue đang phải vật lộn với một cuộc khủng hoảng kinh tế, xuất phát từ tình trạng lạm phát phi mã, mức độ nghèo đói gia tăng, tỷ lệ thất nghiệp ở mức khoảng 80% và việc thường xuyên thiếu hụt nhiên liệu và các mặt hàng thiết yếu, như các loại thực phẩm làm từ ngô. Trong khi các sản phẩm này sẵn có trên chợ đen, thì nhiều người Zimbabue đang phải mua nhu yếu phẩm từ các nước láng giềng, như
Ít nhất 80% dân số Zimbabue đang phải sống dưới mức nghèo khổ và thường phải giảm khẩu phần ăn để số thu nhập ít ỏi của họ có thể đủ dùng trong thời gian dài hơn - điều đồng nghĩa với việc sẽ không thể đáp ứng hết được những nhu cầu thiết yếu. Sự tăng vọt trong tỷ lệ lạm phát ở Zimbabue diễn ra trong bối cảnh những căng thẳng đang gia tăng khi mà nước này đang chờ đợi kết quả của cuộc bầu cử tổng thống được tổ chức gần một tháng trước.
Vậy mức độ ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng hiện nay tại Zimbabue đối với khu vực như thế nào? Đây thực sự là một câu hỏi khó trả lời khi một số lượng lớn những người lao động có tay nghề đã rời bỏ Zimbabue để tìm kiếm việc làm tại những nước láng giềng, thị phần dành cho hàng hoá xuất khẩu, doanh thu từ du lịch và các loại hình dịch vụ của nước này trong khu vực đã giảm đáng kể. Thậm chí nhiều nguời còn hoài nghi về ý kiến cho rằng cuộc khủng hoảng hiện nay tại Zimbabue đã làm nản lòng các nhà đầu tư nước ngoài muốn tìm đến với khu vực miền Nam châu Phi./.
