Câu chuyện đằng sau những tài sản khác nhau nhưng cùng xuống giá
Nhìn vào bảng số liệu nửa đầu năm 2026, không ít người tỏ ra khó hiểu khi thấy những tài sản vốn được xem là "của để dành" lại đồng loạt mất giá. Vàng giảm hơn 6%, bạc mất 18%, palladium sụt 24%. Bitcoin - đồng tiền mã hóa lớn nhất thế giới - giảm khoảng 32% so với đầu năm, theo dữ liệu từ TradingView. Nếu tính từ mức đỉnh lịch sử vượt 126.000 USD vào tháng 10/2025, Bitcoin đã mất tới khoảng 50% giá trị.
Để hiểu vì sao những tài sản trông có vẻ rất khác nhau này lại cùng rớt giá, cần nhìn vào một chiến lược đầu tư được giới tài chính gọi là "giao dịch giảm giá tiền tệ" (chiến lược đặt cược rằng chi tiêu chính phủ quá mức và nợ công tăng cao sẽ làm đồng tiền pháp định mất giá dần, khiến nhà đầu tư tìm đến những tài sản khan hiếm mà không chính phủ nào có thể "in thêm").
Vàng và bạc là những phiên bản lâu đời nhất của chiến lược này. Bitcoin, với nguồn cung được giới hạn tối đa ở 21 triệu đơn vị, đã được định vị như "phiên bản kỹ thuật số" của cùng một ý tưởng đó. Suốt năm 2025, khi đồng đô la Mỹ có vẻ dễ tổn thương, dòng tiền đổ vào cả ba loại tài sản này và thị trường dần coi chúng như một "rổ đầu tư" chung. Điều giúp chúng tăng giá cùng nhau cũng chính là điều kéo chúng xuống cùng nhau.
Tuy nhiên, đáng lưu ý là Bitcoin không hoàn toàn bám theo vàng và bạc trong cả hai chiều. Trong phần lớn năm 2025, khi vàng và bạc tăng mạnh, Bitcoin lại đi ngang quanh vùng 100.000 USD. Sự phân kỳ đó đặt ra câu hỏi liệu Bitcoin có còn thực sự thuộc về chiến lược phòng ngừa suy giảm tiền tệ nữa hay không. Điều trớ trêu, như phân tích từ thị trường ghi nhận, là Bitcoin đã không hưởng lợi đầy đủ khi nhóm kim loại quý tăng, nhưng lại đồng hành chặt chẽ với chúng trong đà giảm.
Lãi suất, đồng đô la mạnh và làn sóng vốn chảy sang trí tuệ nhân tạo
Cùng với đó, sức ép lớn nhất lên thị trường đến từ chính sách tiền tệ của Mỹ. Tân Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh đã phát tín hiệu "diều hâu" (lập trường ưu tiên kiểm soát lạm phát bằng cách duy trì hoặc tăng lãi suất, thay vì nới lỏng tiền tệ) ngay tại cuộc họp đầu tiên của ông trên cương vị Chủ tịch Fed. Thị trường hiện đang định giá khả năng hai đợt tăng lãi suất, mỗi đợt 0,25 điểm phần trăm, trước tháng 3/2027. Chỉ số Dollar Index, thước đo sức mạnh đô la Mỹ so với các đồng tiền chủ chốt, cũng tăng 3% từ đầu năm.
Hai yếu tố này tác động trực tiếp lên các tài sản không sinh lời cố định như vàng hay Bitcoin. Khi lãi suất tăng, lợi suất thực (real yield - mức sinh lời của các tài sản an toàn như trái phiếu chính phủ sau khi đã trừ lạm phát) tăng theo, làm tăng chi phí cơ hội của việc nắm giữ những tài sản không trả lãi hay cổ tức.
Khi đồng đô la mạnh lên, vàng, bạc và Bitcoin đều trở nên đắt hơn với người mua ở ngoài nước Mỹ, qua đó làm giảm cầu toàn cầu.
Bên cạnh áp lực từ Fed, dữ liệu lạm phát cũng gây lo ngại. Công ty giao dịch QCP Capital cho biết Chỉ số PCE tháng 5 (thước đo lạm phát ưa thích của Fed) ghi nhận mức tăng so với cùng kỳ cao nhất từ giữa năm 2023, với PCE lõi ở mức 3,30% và PCE toàn phần đạt 3,82%, đều vượt mục tiêu 2% của Fed. Bản thân Fed đã nâng dự báo lạm phát năm 2026 lên 3,6% từ mức 2,7% trước đó.
Ngoài ra, một lực kéo cạnh tranh khác cũng được nhắc đến. Nhà sáng lập sàn Binance, ông Changpeng "CZ" Zhou, trong cuộc phỏng vấn độc quyền với CoinDesk đầu tháng 6/2026, cho rằng "những ngành mới như AI đang hút dòng tiền nóng (hot money - dòng vốn đầu cơ dịch chuyển nhanh giữa các kênh để tìm lợi nhuận ngắn hạn) ra khỏi thị trường crypto". Ông cũng đề cập đến căng thẳng địa chính trị toàn cầu và chu kỳ thị trường 4 năm vốn có của crypto như những nhân tố góp phần tạo ra đà giảm kéo dài.
Theo CZ, "không có một nguyên nhân duy nhất" cho sự sụt giảm khoảng 50% của thị trường trong vòng một năm qua.
Thế mắc kẹt của Bitcoin
Bitcoin hiện đang giao dịch như thể nó là hai thứ cùng lúc: Một tài sản đầu cơ rủi ro cao và một kênh trú ẩn "tiền cứng" (hard money - loại tài sản khan hiếm, không thể in thêm tùy ý). Hiện tại, cả hai vai trò đó đều đang bất lợi cho đồng tiền số này.
Về mặt kỹ thuật, Bitcoin lần đầu tiên đóng cửa dưới ngưỡng 60.000 USD kể từ tháng 9/2024, theo dữ liệu từ TradingView. Nhà giao dịch và phân tích thị trường Michaël Van de Poppe cho rằng, thị trường cần bật tăng và đóng cửa trên Đường trung bình động đơn giản 200 tuần (200-week SMA - mức giá trung bình của Bitcoin trong 4 năm gần nhất, được theo dõi như ngưỡng sàn dài hạn quan trọng), hiện đứng ở mức khoảng 62.243 USD, để duy trì triển vọng tích cực.
Ông cũng chỉ ra tín hiệu phân kỳ tăng giá (bullish divergence - tín hiệu kỹ thuật khi giá tiếp tục giảm nhưng một số chỉ báo bắt đầu cải thiện, gợi ý khả năng đảo chiều) trên khung thời gian ngày, nhưng nhấn mạnh đây là tín hiệu "vẫn còn rất xa để được xác nhận".
Dòng tiền tổ chức cũng phản ánh rõ tâm lý thận trọng. Theo dữ liệu từ SoSoValue, các quỹ ETF Bitcoin giao ngay (spot Bitcoin ETF - quỹ đầu tư nắm giữ Bitcoin thực tế, được giao dịch trên sàn chứng khoán truyền thống) niêm yết tại Mỹ ghi nhận mức rút ròng hàng ngày cao nhất trong tháng 6 lên tới 696,3 triệu USD, đẩy tổng lượng vốn rút từ đầu năm lên 4,6 tỷ USD. Tổng tài sản của nhóm quỹ này đã rớt xuống dưới 73 tỷ USD, so với mức đỉnh 169,5 tỷ USD vào tháng 10/2025 - tương đương mức giảm khoảng 57%.
Cùng lúc đó, Strategy - công ty nắm giữ Bitcoin doanh nghiệp lớn nhất thế giới - cũng giảm mạnh nhịp độ mua vào, chỉ thu mua khoảng 3.600 BTC trong tháng 6, so với hơn 50.000 BTC trong tháng 4, theo hồ sơ nộp lên cơ quan quản lý.
