Theo hồ sơ S‑1 mà SpaceX nộp lên cơ quan quản lý chứng khoán Mỹ trước IPO, công ty đang nắm giữ 18.712 Bitcoin, mua với tổng chi phí khoảng 661 triệu USD và được định giá khoảng 1,29 tỷ USD vào ngày 31/3/2026. Nói cách khác, đây là khoản dự trữ bằng Bitcoin có quy mô lớn nhất từng gắn với một thương vụ IPO từ trước tới nay.
Điểm đáng chú ý là SpaceX không phải “công ty Bitcoin” hay công ty tài chính số; đây là một doanh nghiệp tên lửa, vệ tinh và trí tuệ nhân tạo (AI) đặt Bitcoin cạnh tiền mặt trên bảng cân đối kế toán, và mô tả nó là “dự trữ chiến lược” cho phần tiền mặt dư thừa. Trong ngôn ngữ tài chính, Bitcoin ở đây được coi là một tài sản dự trữ kho bạc (treasury reserve), tương tự cách doanh nghiệp nắm giữ vàng hoặc trái phiếu chính phủ làm “đệm an toàn”, thay vì là trọng tâm của mô hình kinh doanh.
So với định giá hơn 1.800 tỷ USD của SpaceX sau niêm yết; khoản dự trữ 1,3 tỷ USD Bitcoin chỉ chiếm chưa tới 0,1% vốn hóa, đủ nhỏ để giá cổ phiếu không “chạy” theo biến động Bitcoin nhưng cũng đủ lớn để trở thành một minh chứng rất khác biệt cho các doanh nghiệp lớn xử lý tài sản số.
Trước đó, các tên tuổi như Strategy hay những công ty đầu tư chuyên biệt khác thường huy động vốn để… mua thêm Bitcoin, khiến cổ phiếu của họ giống một “bản sao có đòn bẩy” của chính đồng coin. Với SpaceX, dòng tiền kinh doanh cốt lõi đến từ rocket, vệ tinh và AI, còn Bitcoin chỉ là phần được thêm vào như một dạng “tiền dự trữ kỹ thuật số”.
Về mặt kế toán, việc SpaceX trở thành công ty đại chúng đồng nghĩa khoản Bitcoin này sẽ phải được hạch toán theo chuẩn giá trị hợp lý (fair‑value accounting), tức mỗi quý đều phải “đánh dấu lại” theo giá thị trường (mark‑to‑market), ghi nhận lãi/lỗ kế toán dù công ty không hề bán ra. Tesla – một công ty khác do Elon Musk điều hành – đã từng trải nghiệm điều này, khi phải ghi nhận lỗ kế toán hàng trăm triệu USD trong các giai đoạn giá Bitcoin giảm sâu, dù vị thế chưa hề được thanh lý.
IPO SpaceX và áp lực vốn lên thị trường Bitcoin
Trong khi đó, ở phía thị trường, thương vụ IPO 75 tỷ USD của SpaceX đang diễn ra đúng vào thời điểm Bitcoin chịu sức ép bán mạnh. Trong 30 ngày gần nhất, giá Bitcoin đã giảm khoảng 21%, trong bối cảnh dòng tiền nhà đầu tư đổ dồn sang các thương vụ niêm yết công nghệ lớn.
Ông Spencer Hallarn, Giám đốc toàn cầu mảng giao dịch OTC (over‑the‑counter – giao dịch thỏa thuận ngoài sàn) tại GSR, mô tả crypto đang trở thành “đồng tiền tài trợ” (funding currency) cho làn sóng IPO, tức nhiều nhà đầu tư bán Bitcoin và các đồng khác để giải phóng tiền mặt, rồi chuyển sang săn cơ hội ở những cổ phiếu mới lên sàn.
Các phân tích trên các hãng tin tài chính lớn cho thấy quá trình này không chỉ diễn ra với nhà đầu tư cá nhân. Ngay cả một số tổ chức vốn được xem là “phe bò” mạnh nhất với Bitcoin cũng bắt đầu cắt giảm lượng nắm giữ, lần đầu tiên kể từ 2022, khiến triển vọng thị trường trong ngắn hạn bị ảnh hưởng.
Điều này, có thể hiểu, khi một phần vốn rút khỏi Bitcoin để chạy sang IPO, sự điều chỉnh 21% trong tháng vừa qua có thể được hiểu như kết quả của việc Bitcoin bị sử dụng như “kho dự trữ có thể rút nhanh” cho các cơ hội ở thị trường chứng khoán, hơn là một cú sốc nội tại của riêng thị trường crypto.
Giữa bối cảnh như vậy, SpaceX chỉ là “màn mở màn” cho một mùa IPO công nghệ được đánh giá là lớn nhất nhiều năm gần đây. Nhiều nguồn tin tài chính cho biết các thương vụ chờ đợi phía sau như OpenAI hay Anthropic có thể lên sàn chỉ trong vài tháng tới. Đối với những nhà đầu tư đang phân vân giữa việc giữ crypto hay quay sang cổ phiếu công nghệ nóng, chuỗi sự kiện này có nguy cơ trở thành lực kéo ngược kéo dài nhiều quý đối với Bitcoin và các tài sản số khác.
Dòng tiền sẽ chảy về đâu?
Điểm thú vị là tác động của SpaceX lên Bitcoin vừa mang tính biểu tượng, vừa mang tính thực tế. Về mặt kho bạc doanh nghiệp, việc một công ty được định giá nghìn tỷ USD đặt hàng chục nghìn Bitcoin ngay trên bảng cân đối và mô tả nó như “dự trữ chiến lược” đặt ra một chuẩn mực mới. Bitcoin không chỉ thuộc về các quỹ, các công ty đầu tư chuyên biệt hay các công ty thuần kinh doanh bitcoin, mà có thể nằm cạnh tiền mặt trong sổ sách của một tập đoàn công nghệ hàng đầu. Về mặt thị trường, cùng thời điểm đó, chính lớp tài sản này lại đang bị rút vốn để phục vụ làn sóng IPO, khiến giá điều chỉnh mạnh trong thời gian ngắn.
Đi xa hơn, giới phân tích cũng lưu ý tới một hướng dịch chuyển ngược. Sau khi IPO hoàn tất và giá cổ phiếu ổn định, một bộ phận nhà đầu tư sớm của SpaceX chắc chắn sẽ tìm cách hiện thực hóa lợi nhuận. Nhìn lại quá khứ, đã không ít trường hợp một phần lợi nhuận từ các thương vụ công nghệ lớn đã quay trở lại thị trường crypto, tạo nên các nhịp hồi cho Bitcoin và Ethereum. Bởi vậy, liệu điều này có lặp lại với SpaceX hay không còn phụ thuộc vào khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư trong giai đoạn hiện tại, khi cổ phiếu AI và bán dẫn vẫn đang thu hút rất mạnh, nên không thể coi đây là “chân lý” hay một kế hoạch chắc chắn.
Từ góc độ nhà đầu tư cá nhân, thông điệp rõ ràng nhất có lẽ là sự thận trọng. Bitcoin đang bước vào mùa IPO lớn với vai trò kép. Một mặt, trở thành tài sản dự trữ trong kho bạc của một công ty công nghệ hàng đầu như SpaceX; mặt khác, bị coi là “tài sản có thể bán nhanh” để giải phóng vốn cho những cơ hội mới trên sàn chứng khoán.
Trong bối cảnh đó, việc bán tháo Bitcoin chỉ để chạy theo cổ phiếu IPO tiềm ẩn nguy cơ “đu đỉnh kép”: rời bỏ một tài sản ở vùng giá đang chiết khấu, để bước vào một cổ phiếu đã phản ánh kỳ vọng rất cao. Ngược lại, nếu thị trường tiếp tục tạo ra những nhịp giảm sâu hơn ở các đồng dẫn dắt như Bitcoin hay Ethereum, lịch sử cho thấy chính những giai đoạn tâm lý bi quan thường lại là lúc các nhà đầu tư dài hạn có cơ hội gom thêm tài sản mà họ thật sự có niềm tin.
