Từ nộp nhầm tiền cho đại lý đấu giá
Theo đơn kiến nghị gửi tới ĐTCK, từ giữa tháng 5/2007, nhà đầu tư Nguyễn Thanh Thủy (Hoàn Kiếm, Hà Nội) đã mua lại suất trúng đấu giá 5.000 cổ phần Đạm Phú Mỹ của một người có tên Nguyễn Thanh Huyền. Chị Huyền nộp 25 triệu đồng đặt cọc và tham gia đấu giá ở CTCK SSI. Với mức trúng đấu giá là 62.300 đồng/cổ phần, tổng giá trị cổ phần mà nhà đầu tư này mua được là 311,5 triệu đồng. Thông báo kết quả đấu giá cổ phần của nhà đầu tư Huyền ghi rõ "thanh toán nốt số tiền còn lại vào tài khoản tiền gửi tại đại lý nơi quý khách đăng ký tham gia đấu giá".
Tuy nhiên, do không chú ý, nên ngày 22/5, chị Thủy mang nốt 286,5 triệu đồng tới CTCK VNDirect tại 100 Lò Đúc, Hà Nội để nộp vì nghĩ rằng, nộp tiền tại bất kỳ CTCK nào làm đại lý cho đợt đấu giá cổ phần Đạm Phú Mỹ cũng được. VNDirect ủy quyền nhận tiền mặt của nhà đầu tư tại ngân hàng, nên chị Thuỷ đã chuyển vào tài khoản của Công ty mở ở Ngân hàng Thương mại cổ phần Phương Đông.
4 tháng sau, ngày 20/9, chị Thủy đến nhận sổ cổ đông thì nhận được thông tin do không đóng tiền nên không có tên trong danh sách cổ đông và bị mất số tiền đặt cọc là 25 triệu đồng. Sau một hồi tìm hiểu, chị mới vỡ lẽ ra rằng, mình đã nộp nhầm địa chỉ và 286,5 triệu đồng kể trên đã không tới được Công ty Phân đạm và hoá chất Dầu khí (Đạm Phú Mỹ). Ngay sau sự việc trên, ngày 22/9, VNDirect đã trả lại tiền cho nhà đầu tư thông qua Ngân hàng Phương Đông cộng thêm tiền lãi tính theo lãi suất không kỳ hạn tương ứng với thời gian khoản tiền nằm chờ xử lý tại Công ty.
Tuy nhiên, hướng xử lý của VNDirect không làm nhà đầu tư hài lòng, do so với giá Đạm Phú Mỹ hiện hành (trên 80.000 đồng/cổ phiếu), chị Thủy mất khá nhiều (chị Thuỷ đã mua lại suất trúng đấu giá 5.000 cổ phần kể trên với giá 71.000 đồng). Ngày 24/9, chị Thủy đã làm đơn đề nghị VNDirect xem xét vụ việc và giải quyết để chị có thể nhận lại toàn bộ 5.000 cổ phiếu nói trên.
Trong Công văn trả lời nhà đầu tư ngày 25/9, VNDirect cho biết, đã nhận được 286,5 triệu đồng của chị Thủy từ ngày 22/5, song do nội dung nộp tiền không phù hợp với giao dịch của Công ty, nên tạm thời khoanh số tiền đó vào tài khoản phải trả chờ xử lý. Cũng tại Công văn này, VNDirect viết: "Việc khách hàng yêu cầu VNDirect phải bồi thường 5.000 cổ phần Đạm Phú Mỹ mà khách hàng không mua được do chuyển tiền nhầm, VNDirect trả lời là không có cơ sở để bồi thường số tiền trên".
Trong buổi làm việc sáng 2/10 giữa VNDirect và anh Lý Mạnh Hùng, người được chị Thủy ủy nhiệm giải quyết vụ việc, phía nhà đầu tư không chấp nhận cách giải thích cũng như phương án giải quyết của VNDirect với lý lẽ rằng, đáng ra, Công ty phải báo lại cho Ngân hàng Phương Đông về khoản tiền bất thường trên để Ngân hàng báo lại cho nhà đầu tư sớm. Theo nhà đầu tư, VNDirect đã để khoản tiền bất thường nằm im tại Công ty, dẫn đến thiệt hại cho họ, nên phải bồi thường thỏa đáng hơn.
Đến nộp nhầm tiền vào tài khoản khác
Không phức tạp như vụ việc trên, song trường hợp của một nhà đầu tư tại CTCK Ngân hàng Đầu tư và Phát triển VN (BSC) cũng là bài học cần rút kinh nghiệm. Ngày 8/3, nhà đầu tư này mang 30 triệu đồng nạp vào tài khoản, do sơ suất chị ghi nhầm số tài khoản và 30 triệu được chuyển vào tài khoản của một nhà đầu tư khác. Sau đó do bận công tác, nhà đầu tư này không kiểm tra tài khoản cũng như không đặt lệnh mua chứng khoán. 5 tháng sau khi đến CTCK rút tiền, nhà đầu tư mới té ngửa trong tài khoản không có tiền. Rất may là NĐT này còn giữ biên lai nộp tiền từ tháng 3, nên mới tìm ra được chủ tài khoản mình nộp nhầm tiền và sau một hồi thương lượng đã nhận lại được 30 triệu đồng đã nộp nhầm từ 5 tháng trước.
Tình và lý
Việc nộp nhầm tiền không phải là hy hữu. Trong vụ đấu giá cổ phần Bảo Việt, một số nhà đầu tư thay vì nộp tiền vào tài khoản của đại lý đấu giá mình đã đăng ký, lại đi nộp tiền vào TTGDCK Hà Nội. Nhầm lẫn này xuất phát từ chỗ trước kia đấu giá một cấp nhà đầu tư đăng ký và thanh toán tiền mua cổ phần sau khi trúng giá tại đại lý, nhưng chuyển tiền vào tài khoản của TTGDCK, còn nay đấu giá nhiều cấp, nên đăng ký đại lý ở đâu thì nộp tiền cọc và thanh toán tiền mua cổ phần tại đó. Nhiều nhà đầu tư theo thói quen cũ vẫn chuyển tiền vào tài khoản của TTGDCK Hà Nội, các trường hợp này sau đó được nhận lại tiền, nhưng có NĐT bị lỡ thời điểm đã mất cọc.
Liên quan đến trường hợp của nhà đầu tư Nguyễn Thanh Thủy nói trên, hiện có hai luồng ý kiến trái chiều nhau. Một luồng ý kiến cho rằng, theo quy định, nhà đầu tư sau khi đấu giá thành công ở tài khoản nào thì phải nộp tiền ở tài khoản ấy. Việc gửi sai tài khoản là lỗi của người gửi, chứ không thể coi là lỗi ở bên nhận tiền gửi, nên cách giải quyết của VNDirect do đó chấp nhận được.
Ý kiến ủng hộ nhà đầu tư cũng không ít, bởi đành rằng, nhà đầu tư đã nộp nhầm địa chỉ, song khi người nộp tiền không phải là khách hàng của mình, tại sao VNDirect không thông báo và chuyển lại tiền cho Ngân hàng Phương Đông để ngân hàng này thông báo cho khách hàng kịp xử lý? Trên tờ giấy nộp tiền của khách hàng có ghi cả số điện thoại liên lạc cũng như nội dung nộp tiền mua 5.000 cổ phiếu PVFCCo.
Trong câu chuyện này, lỗi đầu tiên xuất phát từ nhà đầu tư, vì không tìm hiểu kỹ quy trình đấu giá nên để xảy ra sai sót. Về phần CTCK, cũng thật khó mà nói rằng, mình hoàn toàn vô can, vì trong sự thiệt hại của nhà đầu tư, có một phần nguyên nhân do sự thiếu trách nhiệm của CTCK.
Cùng với sự phát triển của TTCK, những vụ việc tương tự như vậy có thể xảy ra ngày một nhiều. Trước thực tế này, nên chăng cơ quan quản lý có bộ phận hỗ trợ pháp lý để nhà đầu tư cũng như CTCK và các thành viên thị trường khác có một kênh tham khảo cách xử lý khi xảy ra sự xung đột lợi ích trước khi đưa vụ việc đến ngưỡng tranh chấp không có lợi cho cả đôi bên.
| Ý KIẾN LUẬT SƯ Ông Phạm Liêm Chính, Luật sư Văn phòng Phạm và Cộng sự: "Hai bên nên thỏa thuận theo quan hệ dân sự"
Theo tôi, nên nhìn nhận vụ việc ở hai khía cạnh.
Thứ nhất, lỗi chính trong trường hợp này nằm ở phía khách hàng đã nộp nhầm tiền sang Công ty VNDirect thay vì SSI và sau đó cũng không theo dõi xem mình đã thực hiện giao dịch đúng hay chưa. Về phía VNDirect, sau khi phát hiện có khoản tiền không phù hợp với giao dịch đã không tiến hành tra soát ngay để thông báo lại cho nhà đầu tư nên phải có trách nhiệm. Trách nhiệm ở đây là họ đã trả lại tiền và cộng thêm cả lãi suất ngân hàng theo thời hạn số tiền trên nằm tại tài khoản của Công ty là 4 tháng. Nhà đầu tư cho rằng, VNDirect đã cố tình giữ số tiền trên vì mục đích nào đó, nhưng thời gian 4 tháng (chứ không phải 4 năm) khó có thể kết luận công ty cố tình hay vô tình.
Thứ hai, nhà đầu tư đã mất tiền đặt cọc 25 triệu đồng, trong trường hợp này ngoài tiền lãi suất ngân hàng, phía VNDirect có thể hỗ trợ một phần cho nhà đầu tư để cùng giảm bớt những thiệt hại do sơ suất họ phải gánh chịu. Còn việc nhà đầu tư yêu cầu công ty chuyển cho 5.000 CP hoặc số tiền lãi tương ứng do giá chứng khoán lên là khó khả thi, bởi nguyên nhân của khoản lỗ này không phải xuất phát từ lỗi của CTCK. Giá cổ phiếu lên thì nhà đầu tư thấy thiệt hại, nhưng nếu giá cổ phiếu xuống thì sao? Nếu vụ việc được đem ra tòa, chưa chắc nhà đầu tư đã có lợi, hơn nữa đây là vụ việc nhỏ không đến mức phải giải quyết ở tòa án. Tôi nghĩ hai bên nên thương lượng, dàn xếp cho ổn thỏa. |
