Ciputra là một trong những dự án tiêu biểu cho sự hiện diện của dòng vốn Indonesia tại Việt Nam từ làn sóng FDI đầu tiên. Ảnh: Dũng Minh
Bất ngờ thương vụ “khủng” của nhà đầu tư Indonesia
Có một thông tin rất thú vị về các đối tác đầu tư nước ngoài vào Việt Nam trong 7 tháng đầu năm 2026. Đó là sự xuất hiện của Indonesia trong Top 10 các quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư vào Việt Nam.
Cùng kỳ năm ngoái, nhà đầu tư này đứng vị trí thứ 36, với vỏn vẹn 11,8 triệu USD vốn đầu tư vào Việt Nam. Nhưng hiện nay, thứ hạng có sự thay đổi vượt bậc. Indonesia vươn lên vị trí thứ 6, với tổng vốn đăng ký hơn 1,747 tỷ USD trong 7 tháng đầu năm 2026, tăng 29.248,9% so với cùng kỳ năm ngoái, tức là tăng gấp hơn 293 lần - một mức tăng kỷ lục.
Trong tổng mức đầu tư của Indonesia 7 tháng đầu năm, có 0,15 triệu USD của 9 dự án đăng ký mới; có tới hơn 1,747 tỷ USD của 8 thương vụ góp vốn, mua cổ phần. Báo cáo về tình hình thu hút đầu tư nước ngoài vào Việt Nam trong 7 tháng qua, Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính) lần đầu tiên nhấn mạnh về sự tăng tốc vượt bậc của nhà đầu tư Indonesia.
Thực tế, báo cáo của Cục Đầu tư nước ngoài không đề cập cụ thể các thương vụ góp vốn, mua cổ phần của nhà đầu tư Indonesia. Tuy vậy, điểm lại các báo cáo về tình hình thu hút FDI kể từ đầu năm tới nay, thì nhiều khả năng, thương vụ này được thực hiện vào khoảng tháng 3/2026, với giá trị lên tới hơn 1,738 tỷ USD.
Đây có thể coi là thương vụ M&A quy mô lớn nhất trong 7 tháng qua ở thị trường Việt Nam. Tuy nhiên, trong các báo cáo về thị trường M&A Việt Nam, chưa có thông tin nào liên quan đến thương vụ “khủng” này.
Chưa rõ đại gia nào của Indonesia đã chi ngân khoản lớn để có được vị thế mới ở thị trường Việt Nam. Hiện nay, với đầu tư từ Indonesia, dư luận thường nhắc tới Khu đô thị Nam Thăng Long (Ciputra - Hà Nội). Đây là một trong những dự án đóng vai trò quan trọng trong làn sóng FDI thứ nhất vào Việt Nam và đang tiếp tục được mở rộng.
Ở làn sóng đầu tư thứ nhất, Ciputra đã chọn cách đầu tư vào Việt Nam thông qua pháp nhân ở Singapore và lập liên doanh với Công ty Đầu tư phát triển hạ tầng đô thị Hà Nội (nay là Tổng công ty Đầu tư phát triển hạ tầng đô thị - UDIC) để triển khai dự án. Còn bây giờ, các nhà đầu tư Indonesia đã đổ vào Việt Nam một khoản đầu tư lớn thông qua góp vốn, mua cổ phần.
Theo Cục Đầu tư nước ngoài, khoản đầu tư tăng mạnh này cho thấy, các doanh nghiệp Indonesia đã lựa chọn phương thức góp vốn, mua cổ phần nhằm mở rộng nhanh chóng sự hiện diện tại thị trường Việt Nam. Phương thức này giúp doanh nghiệp tiếp cận nhanh tới mạng lưới khách hàng, hệ thống phân phối và cơ sở pháp lý sẵn có, mà không phải xây dựng từ đầu.
Cũng theo Cục Đầu tư nước ngoài, hiện nay, mặt bằng định giá tài sản và doanh nghiệp trong nước vẫn được đánh giá là tương đối hấp dẫn so với khu vực, do đó đã tạo động lực để các nhà đầu tư Indonesia đẩy nhanh tiến độ giải ngân trước khi mặt bằng giá tiếp tục điều chỉnh tăng theo đà phục hồi chung của nền kinh tế.
 |
Thị trường M&A vẫn sôi động
Không chỉ nhà đầu tư Indonesia lựa chọn phương thức góp vốn, mua cổ phần để nhanh chóng hiện diện tại thị trường Việt Nam. Số liệu từ Cục Đầu tư nước ngoài cho thấy, 7 tháng đầu năm 2026, có 1.815 giao dịch góp vốn, mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài, với tổng giá trị vốn góp đạt trên 6,5 tỷ USD, giảm 8,4% về số lượng, nhưng tăng 61,6% về giá trị.
Điều này, theo Cục Đầu tư nước ngoài, cho thấy hoạt động góp vốn, mua cổ phần vẫn diễn ra ở quy mô đáng kể. “Các nhà đầu tư nước ngoài vẫn đang tiếp tục tìm kiếm cơ hội tham gia thị trường thông qua các doanh nghiệp đang hoạt động”, lãnh đạo Cục Đầu tư nước ngoài nói và cho rằng, việc đầu tư thông qua góp vốn, mua cổ phần giảm về số giao dịch, nhưng tăng mạnh về giá trị đã cho thấy xu hướng nhà đầu tư lựa chọn các thương vụ có quy mô lớn hơn hoặc có vị trí chiến lược hơn để “mua vị thế”.
Các nhà đầu tư nước ngoài vẫn đang tiếp tục tìm kiếm cơ hội tham gia thị trường thông qua các doanh nghiệp đang hoạt động.
- Lãnh đạo Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính)
Ngoài Indonesia (tuy tính về tổng sắp vẫn đứng vị trí thứ 6 trong các quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư vào Việt Nam, nhưng nếu tính riêng khoản đầu tư thông qua góp vốn, mua cổ phần, thì giữ vị trí quán quân), còn có một số nhà đầu tư khác đã lựa chọn phương thức góp vốn, mua cổ phần để đầu tư vào Việt Nam.
Trong đó, đáng chú ý có Trung Quốc. Trong 7 tháng qua, các nhà đầu tư Trung Quốc đã thực hiện 494 lượt góp vốn, mua cổ phần, với tổng giá trị 1,632 tỷ USD tại Việt Nam. Singapore đứng thứ 3, với 166 lượt góp vốn, mua cổ phần, tổng giá trị trên 1 tỷ USD…
Trong khi đó, về địa bàn, báo cáo của Cục Đầu tư nước ngoài cho thấy, TP.HCM - cửa ngõ đầu tư của Việt Nam - đứng đầu cả nước về thu hút đầu tư nước ngoài thông qua góp vốn, mua cổ phần. 7 tháng đầu năm, các nhà đầu tư nước ngoài đã thực hiện 1.224 lượt góp vốn, mua cổ phần, với tổng giá trị trên 3,16 tỷ USD ở đầu tàu kinh tế TP.HCM. Trong khi đó, ở Hà Nội, con số là 229 lượt, với trên 2,63 tỷ USD.
Trong tổng vốn đầu tư nước ngoài mà TP.HCM thu hút được trong 7 tháng đầu năm 2026, có trên 30% là thông qua góp vốn, mua cổ phần, còn ở Hà Nội, con số lên tới 70% (2,63 tỷ USD so với 3,62 tỷ USD). Dễ hiểu vì sao TP.HCM và Hà Nội có sức hấp dẫn lớn thế với các nhà đầu tư nước ngoài muốn nhanh chân có vị thế ở Việt Nam. Ở đây có những doanh nghiệp và dự án tốt nhất, tiềm năng tăng trưởng cũng cao - “hàng ngon” cho thị trường.
Chính các khoản đầu tư này đã góp phần làm “nóng” thị trường M&A Việt Nam. Theo báo cáo của Grant Thornton, trong tháng 7/2026, thị trường M&A Việt Nam ghi nhận 31 thương vụ với tổng giá trị các giao dịch có thông tin ước tính khoảng 228 triệu USD. Như vậy, tính chung 7 tháng, có gần 160 giao dịch được thực hiện, với tổng giá trị khoảng 2,7 tỷ USD, theo thống kê của Grant Thornton. Tuy nhiên, đây không phải là một con số đầy đủ, bởi một số thương vụ trong số này không được công bố về giá trị giao dịch…
Mua vị thế, tiến sâu vào thị trường
Hàng loạt thương vụ đã được Grant Thornton nhắc đến, như Kamigumi Co., Ltd. mua 50% vốn tại Công ty TNHH Kho lạnh CLK từ Kawasaki Kisen Kaisha; Grab chính thức công bố khoản đầu tư chiến lược vào EBOOST, doanh nghiệp cung cấp giải pháp sạc thông minh cho xe điện…
Việc M-DAQ Global, một tập đoàn fintech có trụ sở tại Singapore, đã ký thỏa thuận mua lại METech, cổ đông lớn của PayME - đơn vị cung cấp dịch vụ thanh toán được cấp phép tại Việt Nam… cũng rất đáng chú ý. Thông qua giao dịch, M-DAQ có được cơ sở hạ tầng thanh toán được cấp phép tại Việt Nam, cho phép trực tiếp xử lý các khoản thu và thanh toán nội địa bằng VND, giảm sự phụ thuộc vào các đối tác bên thứ ba và nâng cao khả năng kiểm soát các tuyến thanh toán xuyên biên giới trọng yếu.
Tương tự, Sharp Energy Solutions Corporation mua lại 40% vốn điều lệ tại Công ty TNHH Giải pháp Năng lượng Sharp NSN từ Công ty cổ phần Xây dựng và Kỹ thuật NSN, qua đó trở thành chủ sở hữu duy nhất của doanh nghiệp này tại Việt Nam. Việc chuyển sang sở hữu 100% vốn giúp Sharp đơn giản hóa quá trình ra quyết định và tăng cường quản trị tại Việt Nam hỗ trợ cho định hướng mở rộng điện mặt trời mái nhà cho các nhà máy, cơ sở thương mại và phát triển hệ thống tích hợp lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS)…
Đó là cách để các nhà đầu tư nước ngoài nhanh chóng “mua vị thế” ở thị trường Việt Nam. Tiêu dùng, sản xuất, tài chính - ngân hàng và gần đây là công nghệ, năng lượng là những lĩnh vực được các nhà đầu tư quan tâm.
Tuy nhiên, một báo cáo gần đây của PwC chỉ ra rằng, làn sóng phát triển AI đang định hình lại các ưu tiên đầu tư, buộc nhà đầu tư phải đánh giá lại những ngành nghề và mô hình kinh doanh dễ bị tác động nhất bởi AI. Các nhà đầu tư sẽ ngày càng chú trọng hơn đến chất lượng doanh nghiệp, sự phù hợp với định hướng đầu tư và khả năng tạo giá trị dài hạn.
“Trong giai đoạn tiếp theo của thị trường M&A Việt Nam, nhà đầu tư sẽ trở nên chọn lọc hơn, tập trung vào các cơ hội liên quan đến xu hướng dài hạn như nhu cầu tiêu dùng, chuyển đổi số, phát triển hạ tầng và phát triển bền vững”, ông Tiong Hooi Ong, Phó tổng giám đốc PwC Việt Nam nhận định.
