"Biển lửa" trên thị trường phái sinh
Theo dữ liệu từ CoinGecko, tại phiên giao dịch sáng ngày 14/11 (giờ Việt Nam), giá của đồng tiền mã hóa Bitcoin đang được giao dịch quanh mốc 67.380 USD, nằm sát mức đáy của biên độ 24 giờ. Cú trượt giá này đã kéo mức vốn hóa của đồng tiền số lớn nhất thế giới xuống còn khoảng 1.358 tỷ USD. Nếu tính từ vùng đỉnh lịch sử hơn 126.000 USD thiết lập hồi đầu tháng 10/2025, Bitcoin hiện đã mất gần một nửa giá trị.
Biến động giá mạnh đã châm ngòi cho một cuộc "tổng thanh lý" trên thị trường phái sinh. Số liệu từ CoinGlass cho thấy, trong vòng 24 giờ, khoảng 1,26 tỷ USD giá trị các vị thế đã bị thanh lý ép buộc, "thổi bay" tài khoản của hơn 173.000 nhà giao dịch. Trong đó, phe Long gánh chịu tới 86,4% tổng giá trị thiệt hại, tương đương 1,08 tỷ USD. Riêng Bitcoin chiếm hơn một nửa quy mô thanh lý (635,8 triệu USD), tiếp nối bởi các đồng Ethereum (289,7 triệu USD) và Solana (62,5 triệu USD).
Đáng chú ý, hơn 60% lực bán giải chấp trong 12 giờ qua (tương đương 236,5 triệu USD) chỉ diễn ra chớp nhoáng trong một giờ đồng hồ, cho thấy mức độ lạm dụng đòn bẩy nghiêm trọng của giới đầu tư.
Lý giải về cường độ dữ dội của các đợt thanh lý gần đây, ông Paul Howard, Giám đốc cấp cao tại công ty giao dịch Wincent cho biết, xu hướng tìm kiếm lợi nhuận thông qua đòn bẩy cao khiến các sự kiện vĩ mô dễ dàng kích hoạt những đợt "quét sạch" tài khoản khốc liệt hơn so với quá khứ.
Ông chỉ ra thanh khoản mỏng trước giờ mở cửa châu Âu khiến hướng đi khó đoán hơn, và nói thị trường "khá nhanh" chạm điểm kích hoạt hàng loạt lệnh dừng lỗ.
Đồng quan điểm, ông Alex Kuptsikevich, Chuyên gia phân tích thị trường trưởng tại FxPro, nhận định, giao dịch phái sinh nay đã trở thành "chuẩn mực" ngay cả với nhà đầu tư vốn mỏng, khiến thị trường cực kỳ nhạy cảm với các điểm dừng lỗ hàng loạt.
Ở chiều ngược lại, ông Fabian Dori, Giám đốc đầu tư của Sygnum Bank cho rằng, chuỗi thanh lý phản ánh cách đòn bẩy phân bổ trên thị trường chứ không phải nhận định về bản thân tài sản.
Áp lực kép
Đà rơi tự do của Bitcoin chịu ảnh hưởng sâu sắc từ bức tranh lạm phát và lãi suất tại Mỹ.
Theo báo cáo của Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS), lạm phát đang có dấu hiệu nóng lại khi Chỉ số Giá tiêu dùng (CPI) và CPI lõi (không bao gồm thực phẩm, năng lượng) tháng 10 đều vượt qua kỳ vọng của giới phân tích. Cùng với đó, Chỉ số Giá sản xuất (PPI) ghi nhận mức tăng theo năm lớn nhất kể từ cuối năm 2022.
Những dữ liệu này làm tăng sức nặng cho phát biểu của Thống đốc Fed Christopher Waller, khi ông cảnh báo việc chỉ tăng lãi suất 25 điểm cơ bản trong cuộc họp tháng 12 tới có thể đặt uy tín của Fed vào vòng rủi ro, đồng thời để ngỏ khả năng tăng mạnh 50 điểm cơ bản. Hệ quả là lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm vọt lên 5,17%, tạo ra chi phí cơ hội lớn đối với việc nắm giữ các tài sản không sinh lãi như tiền mã hóa.
Tâm lý e ngại rủi ro vĩ mô phản ánh rõ nét qua làn sóng tháo vốn khỏi các quỹ ETF Bitcoin giao ngay. Dữ liệu từ Farside Investors cho thấy các quỹ này ghi nhận tuần rút ròng thứ hai liên tiếp với quy mô 1,07 tỷ USD. Tính tổng hai tuần qua, thị trường chứng kiến sự bốc hơi của 2,35 tỷ USD, con số lớn nhất kể từ cuối tháng 6.
Quỹ IBIT của BlackRock là tâm điểm của rút tiền khi gánh chịu 11 phiên rút ròng liên tiếp (tính từ 30/10), chiếm tới 90% lượng vốn tháo chạy của toàn thị trường ETF Bitcoin.
Bên cạnh đó, thị trường còn chịu sức ép từ đà sụt giảm của chứng khoán châu Á sau biến cố từ chức của CEO Nvidia, cùng giả thuyết cho rằng Bitcoin đang thất thế trong việc thu hút dòng vốn đầu cơ.
Theo chuyên gia Noelle Acheson, kể từ khi được thể chế hóa qua ETF, Bitcoin buộc phải bước vào trận địa cạnh tranh dòng vốn trực tiếp với mọi tài sản vĩ mô khác, bao gồm cả cổ phiếu công nghệ và AI đang ở vùng định giá hấp dẫn.
Giới hạn nào cho đà rơi?
Trên đồ thị kỹ thuật, giới phân tích đang hướng sự chú ý về đường SMA20 tuần, một chỉ báo truyền thống xác định vùng đáy chu kỳ của các đợt thị trường gấu (bear market). Tuy nhiên, khoảng cách từ giá hiện tại đến các vùng hỗ trợ then chốt vẫn còn khá xa.
Ông Keith Alan, đồng sáng lập nền tảng Material Indicators, cảnh báo nếu Chỉ số Sức mạnh Tương đối (RSI) trên khung thời gian tuần thủng mốc 41,5, Bitcoin sẽ đối mặt với rủi ro bị đẩy về tận vùng 57.700 USD. Trong ngắn hạn, ranh giới quyết định đầu tiên là mốc 67.000 USD (mức đáy trong 24 giờ qua); nếu xuyên thủng, đà giảm sẽ tiếp tục mở rộng.
Ở kịch bản tích cực, Bitcoin cần nhanh chóng lấy lại mốc 70.000 USD để khôi phục niềm tin ngắn hạn và tạo ra kịch bản ép phe bán khống (short-squeeze) phải mua lại cắt lỗ.
Tuy nhiên, với áp lực đòn bẩy còn dư sức kích hoạt các đợt thanh lý mới (khi tổng giá trị hợp đồng mở vĩnh viễn vẫn neo cao trên 42 tỷ USD), vùng giá quanh 67.000 USD hiện tại vẫn là một chiến trường rủi ro cao thay vì một điểm bắt đáy an toàn.
