Việc xây dựng Bộ chỉ tiêu thống kê góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và hoạch định chính sách phát triển công nghiệp văn hóa của Hà Nội. Hình minh họa.
Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn và định hướng phát triển công nghiệp văn hóa của Thành phố, việc ban hành Đề án “Bộ chỉ tiêu thống kê về các ngành công nghiệp văn hóa trên địa bàn TP. Hà Nội” là cần thiết.
Bộ chỉ tiêu là công cụ đo lường sự phát triển của các ngành công nghiệp văn hóa, xác định mức đóng góp vào GRDP và phục vụ hoạch định chính sách phát triển lĩnh vực văn hóa, sáng tạo.
Hà Nội tiên phong xây dựng và triển khai bộ chỉ tiêu thống kê công nghiệp văn hóa cấp địa phương sẽ góp phần hoàn thiện phương pháp luận và cung cấp kinh nghiệm thực tiễn cho quá trình xây dựng hệ thống thống kê công nghiệp văn hóa ở phạm vi quốc gia, đồng thời khẳng định vai trò dẫn dắt của Thủ đô trong phát triển kinh tế sáng tạo.
Việc xây dựng Bộ chỉ tiêu thống kê các ngành công nghiệp văn hóa là thước đo định lượng được thiết kế chuyên biệt nhằm phản ánh toàn diện thực trạng, quy mô, xu hướng phát triển và đóng góp của các ngành công nghiệp văn hóa vào kinh tế, văn hóa, xã hội.
Đồng thời, Bộ chỉ tiêu được xây dựng dựa trên cơ sở lý luận vững chắc, có định nghĩa và hệ thống rõ ràng; phản ánh tiềm năng và yêu cầu phát triển công nghiệp văn hóa của Thủ đô, bảo đảm tính tương thích với các chuẩn mực quốc tế (UNESCO, UNCTAD, WIPO), vừa phù hợp với hệ thống phân loại ngành kinh tế quốc dân VSIC 2025; có khả năng thu thập số liệu trong điều kiện thực tế của Thành phố, ưu tiên tối đa khai thác dữ liệu hành chính sẵn có nhằm tiết kiệm chi phí và nguồn lực;
Cùng với đó, phản ánh đầy đủ cung (sản xuất, kinh doanh, đầu tư) và cầu (tiêu dùng, thụ hưởng văn hóa), giá trị kinh tế trực tiếp, giá trị gián tiếp và giá trị lan tỏa ngành công nghiệp văn hóa; có khả năng cập nhật, mở rộng để phản ánh các xu hướng mới như kinh tế người sáng tạo (creator economy), trí tuệ nhân tạo (AI) trong sáng tạo nội dung hay các mô hình văn hóa số; theo hướng kết nối hữu cơ với hệ thống dữ liệu số của Thành phố nhằm nâng cao chất lượng thống kê và khả năng giám sát theo thời gian thực.
Đề án xác định phạm vi áp dụng trên toàn địa bàn TP. Hà Nội, triển khai tính toán Bộ chỉ tiêu thống kê các ngành công nghiệp văn hóa từ năm 2026, đánh giá hiệu quả, áp dụng ổn định từ năm 2027 và các năm tiếp theo.
Một trong những nội dung trọng tâm của Đề án là nhận diện đầy đủ 11 ngành công nghiệp văn hóa của Hà Nội gồm: Điện ảnh; mỹ thuật, nhiếp ảnh và triển lãm; nghệ thuật biểu diễn; phần mềm và trò chơi giải trí; quảng cáo; thủ công mỹ nghệ; du lịch văn hóa; thiết kế sáng tạo; truyền hình và phát thanh; xuất bản; và ẩm thực. Việc phân loại được thực hiện theo Hệ thống ngành kinh tế quốc dân VSIC 2018 và VSIC 2025, bảo đảm nhận diện chi tiết đến cấp ngành cao nhất.
Bộ chỉ tiêu thống kê gồm 62 chỉ tiêu, chia thành 7 nhóm. Trong đó, nhóm đóng góp kinh tế (9 chỉ tiêu), đo lường quy mô thị trường và động lực tăng trưởng vĩ mô. Trọng tâm là doanh thu, giá trị gia tăng, tỷ trọng trong GRDP và các giá trị đặc thù như doanh thu làng nghề, ẩm thực di sản.
Nhóm lao động và nguồn nhân lực (10 chỉ tiêu), theo dõi quy mô lao động, năng suất lao động, lao động sáng tạo trình độ cao và các chỉ tiêu về bình đẳng giới. Nhóm đầu tư và phát triển doanh nghiệp (8 chỉ tiêu), giám sát doanh nghiệp thành lập mới, vốn đầu tư phát triển và hiệu quả vốn.
Đặc biệt, bổ sung tỷ lệ vốn FDI vào công nghiệp văn hóa. Nhóm năng lực sáng tạo và bản quyền (8 chỉ tiêu), lượng hóa "Vốn trí tuệ" qua số lượng đăng ký bản quyền, văn bằng bảo hộ SHTT và các sản phẩm OCOP làng nghề từ 3 sao trở lên. Nhóm thị trường và thụ hưởng văn hóa (10 chỉ tiêu), phản ánh cầu qua doanh thu du lịch văn hóa, chi tiêu văn hóa của hộ gia đình và tỷ lệ tiêu dùng sản phẩm văn hóa số.
Nhóm hạ tầng và di sản văn hóa (11 chỉ tiêu), đánh giá hiệu quả số hóa di sản, không gian sáng tạo và các mô hình đặc thù như Khu phát triển thương mại và văn hóa. Nhóm quản lý nhà nước và chỉ số tổng hợp (6 chỉ tiêu), đo lường chi ngân sách cho công nghiệp văn hóa, thời gian thủ tục hành chính và sản phẩm khoa học cao nhất là Chỉ số tổng hợp Công nghiệp văn hóa.
Trong năm 2026, Thành phố sẽ triển khai tính Bộ chỉ tiêu thống kê các công nghiệp văn hóa năm 2026. Kiểm chứng tính khả thi, độ tin cậy và khả năng đo lường của hệ thống 62 chỉ tiêu trong thực tế quản lý. Tổ chức đánh giá kết quả triển khai; báo cáo UBND TP. Hà Nội.
Giai đoạn từ năm 2027, đưa hệ thống vào vận hành ổn định, thực hiện thu thập, tổng hợp và công bố thông tin định kỳ, đồng thời phục vụ trực tiếp công tác quản lý, điều hành và hoạch định chính sách phát triển công nghiệp văn hóa của Thành phố.
Báo cáo công nghiệp văn hóa Hà Nội được công bố định kỳ hằng năm, phản ánh đầy đủ thực trạng, xu hướng phát triển và mức độ đóng góp của công nghiệp văn hóa đối với tăng trưởng kinh tế, văn hóa, xã hội của Thành phố.
