Ảnh Internet
Kéo dài điểm tựa thanh khoản cho hệ thống
Nhu cầu vốn thường gia tăng vào những tháng cuối năm, đặc biệt khi các ngân hàng bước vào giai đoạn quyết toán năm và chuẩn bị nguồn vốn phục vụ nhu cầu tín dụng dịp Tết Nguyên đán. Trong bối cảnh đó, việc NHNN triển khai nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 6 tháng được xem là bước đi chủ động nhằm kéo dài khả năng hỗ trợ thanh khoản cho hệ thống ngân hàng.
Điểm đáng chú ý của đợt triển khai lần này là kỳ hạn hoán đổi lên tới 6 tháng, dài hơn đáng kể so với các giao dịch chỉ kéo dài một vài tuần trước đây. Với quy mô trước mắt 2 tỷ USD và chi phí hoán đổi 2,25%, nghiệp vụ này tạo thêm nguồn vốn VND cho các tổ chức tín dụng (TCTD), đồng thời giúp các ngân hàng chủ động hơn trong cân đối nguồn vốn.
Theo bà Nguyễn Linh Phương, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (NHNN), nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 6 tháng giúp các TCTD ổn định thanh khoản VND trong thời gian dài hơn, qua đó góp phần ổn định thị trường tiền tệ, nhất là trong giai đoạn cuối năm dương lịch và trước Tết Nguyên đán. Bên cạnh việc bổ sung nguồn vốn, chi phí hoán đổi giảm cũng tạo điều kiện để các ngân hàng ổn định và giảm lãi suất cho vay, hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế.
Tác động ban đầu đã nhanh chóng phản ánh lên thị trường. Theo NHNN, ngày 9/11, gần 50.000 tỷ đồng được cung ứng thêm cho hệ thống ngân hàng thông qua nghiệp vụ này. Ngay sau khi NHNN công bố triển khai, lãi suất hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 6 tháng trên thị trường liên ngân hàng đã giảm về mức tương đương mức NHNN chào giao dịch. Lãi suất hoán đổi ở các kỳ hạn từ 3 tháng trở lên cũng có xu hướng giảm.
Đánh giá về động thái này, ông Trần Chí Thanh, Phó tổng giám đốc kiêm Giám đốc Khối Nguồn vốn và Ngoại hối VIB cho rằng, đây là bước đi tích cực và kịp thời. Theo ông, bên cạnh kênh thị trường mở với kỳ hạn kéo dài đến 3 tháng, việc NHNN triển khai hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 6 tháng cho thấy sự chủ động trong hỗ trợ thanh khoản dài hạn hơn cho hệ thống.
VIB cũng là một trong những ngân hàng đầu tiên tham gia gói hoán đổi ngoại tệ 6 tháng của NHNN. Ông Thanh cho biết, việc tham gia nghiệp vụ này giúp ngân hàng cân đối thanh khoản trong giai đoạn cuối năm, đồng thời có thêm điều kiện để tiếp tục đẩy mạnh tín dụng, hỗ trợ doanh nghiệp và cá nhân.
Ở góc độ quản trị nguồn vốn, ông Vũ Minh Trường, Phó tổng giám đốc VPBank nhấn mạnh ý nghĩa của việc kéo dài kỳ hạn hoán đổi đối với khả năng bảo đảm nguồn cung tiền đồng vào những thời điểm quan trọng của hệ thống ngân hàng.
Theo ông Trường, nếu tính từ tháng 11/2026, các giao dịch hoán đổi kỳ hạn 6 tháng sẽ đáo hạn vào tháng 5/2027. Như vậy, nguồn vốn được bổ sung có thể bao phủ giai đoạn quyết toán cuối năm 2026 và kỳ tín dụng tháng 2/2027, thời điểm trùng với Tết Nguyên đán. Đây đều là những thời điểm có ý nghĩa quan trọng đối với thanh khoản của hệ thống ngân hàng.
Như vậy, giá trị của nghiệp vụ lần này không chỉ nằm ở lượng tiền đồng được bổ sung tức thời, mà còn ở khả năng duy trì nguồn vốn ổn định qua những thời điểm nhu cầu thanh khoản thường gia tăng. Đây cũng là cơ sở để các ngân hàng chủ động hơn trong kế hoạch nguồn vốn, thay vì chỉ tập trung xử lý những biến động thanh khoản ngắn hạn.
Giảm chi phí vốn, mở thêm dư địa hạ lãi suất
Bên cạnh tác động trực tiếp đến thanh khoản, một lợi ích đáng chú ý khác của nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ là khả năng giảm chi phí vốn cho các ngân hàng, nhất là những nhà băng có hoạt động huy động vốn trên thị trường quốc tế.
Thực tế, một số ngân hàng thương mại đã đẩy mạnh huy động vốn nước ngoài thông qua các khoản vay hợp vốn trên thị trường quốc tế. Tuy nhiên, để đưa nguồn vốn ngoại tệ về sử dụng trong nước, ngân hàng phải tính đến hai cấu phần chi phí, gồm chi phí huy động ngoại tệ và chi phí hoán đổi từ ngoại tệ sang tiền đồng.
Do đó, việc NHNN triển khai hoán đổi ngoại tệ với mức chi phí hợp lý có thể giúp các ngân hàng tiết giảm tổng chi phí huy động vốn từ nước ngoài. Theo ông Trần Chí Thanh, nghiệp vụ này tạo điều kiện để các TCTD giảm chi phí vốn, qua đó có thêm dư địa trong hoạt động kinh doanh và cung ứng tín dụng.
Đồng quan điểm, ông Vũ Minh Trường đánh giá mức chi phí hoán đổi 2,25% là khá hợp lý, thấp hơn chi phí huy động thực tế của các ngân hàng trên thị trường quốc tế ở thời điểm hiện tại, đặc biệt đối với những ngân hàng có quy mô vay vốn quốc tế lớn như VPBank.
"Việc hoán đổi ngoại tệ của NHNN tạo điều kiện cho chúng tôi có thể swap với giá rẻ hơn nhiều so với trước, giúp tiết giảm chi phí. Đây là những điều kiện rất tốt để VPBank có thể giảm lãi suất theo đúng định hướng của NHNN và Chính phủ", ông Trường chia sẻ.
Không chỉ giúp giảm chi phí đối với nguồn vốn ngoại tệ, việc NHNN cung ứng thêm một lượng VND đủ lớn còn có thể góp phần giảm áp lực tăng lãi suất huy động trong nước của các ngân hàng thương mại. Điều này có ý nghĩa trong bối cảnh nguồn huy động nội địa còn hạn chế, trong khi nhu cầu vốn phục vụ tăng trưởng tín dụng tiếp tục gia tăng.
Một yếu tố khác được các ngân hàng kỳ vọng có thể bổ sung nguồn VND cho thị trường là khả năng NHNN mua ngoại tệ trở lại để tăng dự trữ ngoại hối.
Theo ông Trần Chí Thanh, sau 4 năm, NHNN đã công bố phương án mua ngoại tệ can thiệp trên thị trường. Trong thời gian tới, khi bước vào mùa kiều hối và mùa xuất khẩu cuối năm, nguồn cung ngoại tệ có thể dồi dào hơn, tạo điều kiện để NHNN mua ngoại tệ, tăng dự trữ ngoại hối và đồng thời cung ứng thêm tiền đồng cho thị trường.
Đại diện VIB cũng cho rằng, việc NHNN mua được ngoại tệ sẽ tạo thêm nguồn VND cho hệ thống, hỗ trợ các ngân hàng giảm mặt bằng lãi suất huy động, từ đó có thêm dư địa giảm lãi suất cho vay theo chủ trương chung của Chính phủ.
"Việc thêm nguồn vốn nước ngoài giúp hệ thống ngân hàng có thêm nguồn vốn, đa dạng hóa nguồn vốn và ổn định mặt bằng huy động, tạo điều kiện trong việc hỗ trợ tăng trưởng bền vững trong thời gian tới đây", ông Thanh nói.
Về phía cơ quan điều hành, bà Nguyễn Linh Phương cho biết, thời gian tới, NHNN sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến kinh tế vĩ mô và thị trường tiền tệ, chủ động, linh hoạt sử dụng các công cụ chính sách tiền tệ, trong đó có nghiệp vụ thị trường mở, tái cấp vốn và hoán đổi ngoại tệ với quy mô, kỳ hạn và thời điểm phù hợp.
"Các công cụ này sẽ được kết hợp với điều hành lãi suất, tỷ giá và tín dụng nhằm duy trì thanh khoản, bổ sung nguồn vốn VND cho hệ thống ở mức độ phù hợp, hỗ trợ ổn định và giảm mặt bằng lãi suất, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số; đồng thời hỗ trợ ổn định thị trường ngoại tệ, kiểm soát lạm phát và giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô", bà Linh Phương nói.
