Sức ép lạm phát đang đè nặng khắp nơi: tăng cao nhất trong gần 20 năm tại Anh, mạnh nhất trong 5 năm qua đối với Italia. Lạm phát là khó khăn lớn nhất của các nước thuộc Liên Xô trước đây, làm đau đầu các bộ trưởng tài chính ở khu vực đồng euro và khiến châu Á phải chật vật đối phó.
Theo các nhà phân tích Mỹ, cú sốc lạm phát đã xảy ra đối với nền kinh tế toàn cầu. Vấn đề là nó sẽ kéo dài trong bao lâu và các thị trường cũng như các nhà hoạch định chính sách phản ứng ra sao. Ở mức độ toàn cầu nó sẽ thức tỉnh thị trường cũng như các nhà hoạch định chính sách trước các rủi ro. Những tác dụng phụ của nó sẽ làm tăng mạnh tiền lương, nhất là ở các nền kinh tế đang nổi, nơi tiền lương không theo kịp với tốc độ gia tăng của lạm phát. Lòng tin đã giảm sút ở Mỹ, khu vực đồng euro và cả ở Nhật.
Đánh giá sai tình hình - vấn đề nghiêm trọng
Nhà kinh tế Wolfgang Munchau phân tích rằng lạm phát đang tăng lên và dường như các Ngân hàng Trung ương trên thế giới đang đánh giá tình hình sai một cách trầm trọng. Những gì đang xảy ra hiện nay khá giống với hồi những năm 1970: một cơn sốc giá dầu đã góp phần đẩy mức giá chung lên cao và các ngân hàng trung ương đã điều chỉnh cho phù hợp với sự tăng giá này.
Theo tính toán của Joachim Fels, giám đốc điều hành của Morgan Stanley, mức lạm phát trung bình toàn cầu năm 2008 có thể đạt 5,4%, trong khi lãi suất thị trường tiền tệ thế giới hiện chỉ là 4,3%. Điều đó có nghĩa là lãi suất thực tế ngắn hạn toàn cầu hiện đang bị âm, trong bối cảnh lạm phát đang gia tăng nhanh chóng. Mặc dù chính sách tiền tệ đã được điều chỉnh quá mức trong hơn một thập kỷ qua, nhưng sức ép lạm phát vẫn ảnh hưởng đến kinh tế toàn cầu. Điều này ban đầu được che đậy bằng một loạt những bong bóng giá tài sản.
Khi các ngân hàng trung ương còn đang tự mãn thì lạm phát sẽ tiếp tục tăng. Khác biệt chủ chốt giữa tình hình những năm 1970 và hiện nay là ngày nay không bị lạm phát lương, có thể là do sự kết hợp giữa các thị trường lao động được thả nổi và tiến trình toàn cầu hóa. Nhưng việc không có lạm phát lương không phải là tin tốt. Tình hình hiện nay đáng lo ngại hơn do tình trạng không ổn định của hệ thống tài chính toàn cầu. Trong bối cảnh như vậy, các chính phủ dường như sẽ có thêm các biện pháp bảo hộ thương mại và điều này sẽ làm giảm hơn nữa mức tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, điều đó là có thể tránh được và có một lựa chọn chính sách.
Mọi cuộc khủng hoảng cuối cùng đều chấm dứt. Nhưng trong cuộc khủng hoảng hiện nay, những điều chỉnh không nên kéo dài và đau đớn, và nhất là phản ứng chính sách phải không được gây ra nhiều thiệt hại hơn chính bản thân khủng hoảng./.
