Hôm thứ Hai (5/10), đồng euro đã chạm mức thấp nhất trong 17 tháng, xuống dưới mốc 1,12 USD, đồng thời sụt giảm mạnh so với đồng bảng Anh, franc Thụy Sĩ và yên Nhật.
Hiện tại, Pháp đang là tâm điểm lo ngại của thị trường châu Âu.
Chính phủ Pháp đang nỗ lực thông qua một kế hoạch ngân sách năm 2027 nhằm giảm thâm hụt và kiềm chế gánh nặng nợ công đang ở mức cao kỷ lục. Đây là một nhiệm vụ đầy thách thức trong bối cảnh quốc hội còn nhiều khác biệt và các đảng phái chính trị đang chuẩn bị cho cuộc bầu cử tổng thống vào năm tới.
Các nhà đầu tư đang ồ ạt bán tháo trái phiếu Pháp để chuyển sang mua trái phiếu chính phủ Đức vì đây là loại tài sản được xem là an toàn.
Chênh lệch lợi suất giữa trái phiếu chính phủ Pháp và Đức - mức bù rủi ro mà nhà đầu tư yêu cầu khi nắm giữ trái phiếu Pháp thay vì Đức - hiện đã lên mức cao nhất kể từ cuộc khủng hoảng nợ khu vực đồng euro giai đoạn 2010-2012, khiến thị trường tiền tệ lo ngại về nguy cơ lây lan khủng hoảng.
Trong bối cảnh lạm phát đang leo thang do chi phí năng lượng tăng cao và lợi suất trái phiếu tăng làm tăng chi phí vay vốn của hộ gia đình cũng như doanh nghiệp, việc đồng euro tiếp tục suy yếu có thể đặt Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) vào thế tiến thoái lưỡng nan, khi phải lựa chọn giữa việc kiểm soát lạm phát hay ổn định thị trường trái phiếu.
Tuần trước, chênh lệch lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm giữa Pháp và Đức đã ghi nhận mức tăng theo tuần lớn nhất trong nhiều thập kỷ; trong khi đó, chênh lệch lợi suất giữa Ý và Đức đã chạm mốc gần 130 điểm cơ bản, ghi nhận mức tăng hàng tuần mạnh nhất kể từ cuộc khủng hoảng Covid.
"Đợt bán tháo trái phiếu đang tác động mạnh hơn đến bất kỳ tài sản nào bị xem là dễ tổn thương dưới bất kỳ hình thức nào, điều này đã châm ngòi cho làn sóng bán tháo đồng euro với đà ngày càng mạnh mẽ… Những yếu tố từng giúp duy trì tỷ giá EUR/USD trên các mốc quan trọng suốt mùa hè đã không còn nữa”, Kit Juckes, chuyên gia chiến lược ngoại hối hàng đầu tại Societe Generale nhận định.
Khía cạnh mới của sự suy yếu đồng euro
Mặc dù đồng euro vẫn duy trì ở mức an toàn so với mức thấp nhất trong 20 năm từng ghi nhận vào năm 2022 – thời điểm cuộc xung đột Nga-Ukraine châm ngòi cho cuộc khủng hoảng năng lượng – nhưng những biến động trên thị trường trái phiếu đang tạo ra một khía cạnh mới cho đà suy yếu của đồng tiền này.
Các chuyên gia chiến lược ngoại hối tại BofA ước tính, cứ mỗi mức nới rộng thêm 10 điểm cơ bản trong chênh lệch lợi suất trái phiếu giữa Pháp và Đức, tỷ giá EUR/USD lại giảm 0,4%.
"Thông thường, phản ứng của tỷ giá đối với yếu tố này là không đáng kể, nhưng tác động từ chênh lệch lợi suất có thể gia tăng mạnh mẽ trong những thời điểm thị trường chịu áp lực căng thẳng tột độ… Chênh lệch lợi suất thường không phải là yếu tố chi phối tiền tệ, cho đến khi nó trở thành yếu tố quan trọng nhất ", các nhà phân tích của Goldman Sachs nhận định.
Hơn nữa, tác động lên đồng euro sẽ lớn hơn khi một sự kiện rủi ro khiến lợi suất trái phiếu Đức giảm xuống, trong khi lợi suất tại các quốc gia khác trong khối lại tăng lên.
Tình trạng này đã diễn ra vào tuần trước, khi lợi suất trái phiếu chính phủ Đức giảm gần 17 điểm cơ bản, ghi nhận mức giảm hàng tuần mạnh nhất kể từ đầu năm 2024.
"Tỷ giá EUR/USD thường chịu ảnh hưởng nhiều hơn từ phía đồng đô la, nhưng lần này, các yếu tố từ châu Âu cũng đang tác động đáng kể", Andreas Konig, Giám đốc bộ phận ngoại hối toàn cầu tại Amundi Asset Management cho biết.
Việc đồng tiền mất giá song hành với những căng thẳng trên thị trường trái phiếu đã khiến dư luận chuyển hướng thảo luận sang các biện pháp mà giới hoạch định chính sách có thể áp dụng để ổn định thị trường, đặc biệt là nếu cuộc bầu cử tại Pháp năm 2027 gây thêm áp lực.
Công cụ Bảo vệ Cơ chế Truyền dẫn (TPI) của Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cho phép ngân hàng trung ương mua lượng trái phiếu không giới hạn từ một quốc gia đang đối mặt với tình trạng thắt chặt các điều kiện tài chính một cách vô lý và thiếu trật tự.
Hiện tại, đà tăng trưởng dù còn yếu nhưng đã có dấu hiệu cải thiện.
Dữ liệu từ S&P Global cho thấy hoạt động kinh doanh tại khu vực đồng euro đã mở rộng với tốc độ nhanh nhất trong gần 3,5 năm vào tháng 9. Khả năng duy trì hoạt động cho vay đối với nền kinh tế của các ngân hàng cũng là vấn đề đang được đặc biệt quan tâm.
Stephen Jen, Giám đốc điều hành và đồng CIO của Eurizon SLJ Asset Management cho biết: “Nếu rủi ro lây lan tài chính ở châu Âu không được ngăn chặn, đồng euro có thể giảm hơn, mặc dù thực tế là đồng tiền này đã bị định giá thấp”.
