Phân tích sơ bộ của Phòng thí nghiệm Ngân sách Yale về bối cảnh thương mại mới cho thấy rằng việc chuyển đổi sang thuế quan toàn cầu mới dẫn đến mức thuế quan hiệu dụng của Mỹ là 11,1%, và sẽ tăng lên 11,8% vào cuối năm khi các đợt tăng thuế quan bổ sung được áp dụng. Trước khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ chính sách thuế quan diện rộng của Tổng thống Trump hồi tháng 2, mức thuế quan hiệu dụng của Mỹ ở khoảng 13,86% và duy trì trên 15% trong phần lớn thời gian của năm 2025.
Khoảng cách giữa mức thuế hiện tại và mức thuế trong quá khứ diễn ra ngay cả khi một loạt thông báo về thuế quan đã thu hút sự chú ý của dư luận trong những ngày gần đây.
Hôm 23/7, Tổng thống Trump đã áp dụng thuế quan mới từ 10% đến 12,5% đối với phần lớn hàng hóa nhập khẩu từ 60 nền kinh tế trên thế giới sau khi áp thuế 25% đối với hàng hóa từ Brazil vào đầu tuần.
Tổng thống Trump cũng vừa công bố kế hoạch áp thuế 50% đối với một số hàng hoá của Canada vào tháng 8 và thuế 100% đối với thuốc generic bắt đầu từ năm 2028.
Tuy nhiên, sự kết hợp giữa mức thuế tổng thể thấp hơn và hàng trăm mặt hàng được miễn thuế đã khiến mức thuế tổng thể hầu như không thay đổi. Báo cáo của Oxford Economics cho biết các động thái gần đây "sẽ không làm thay đổi nhiều mức thuế hiệu quả tổng thể của Mỹ trong dự báo cơ bản", ngay cả khi "rủi ro đối với mức thuế tổng thể đang nghiêng về phía tăng".
Một trong những yếu tố chính giúp mức thuế quan hiệu dụng của Mỹ duy trì ở mức thấp hơn là danh sách hàng hóa được miễn thuế ngày càng mở rộng, và tiếp tục được bổ sung trong các thông báo công bố tuần này. Theo đó, cả những mặt hàng có giá trị lớn như dầu mỏ lẫn các sản phẩm đặc thù của từng quốc gia, như whisky của Scotland hay hàng dệt may từ Trung Mỹ đều không phải chịu các mức thuế mới.
Những trường hợp miễn trừ này thậm chí đã khiến các chuyên gia tính toán rằng mức thuế tổng thể có thể giảm nhẹ trong ngắn hạn. Theo số liệu từ Phòng thí nghiệm Ngân sách Yale, mức thuế quan hiệu quả tổng thể của Mỹ bắt đầu tuần này ở mức 11,3% trước khi giảm xuống 11,1% vào ngày 23/7. Tuy nhiên, con số này được dự báo sẽ tăng trở lại vào cuối năm khi các đợt tăng thuế bổ sung bắt đầu có hiệu lực.
Tuy nhiên, yếu tố tiếp theo có thể đẩy mức thuế quan của Mỹ lên cao hơn là cuộc điều tra nhằm vào tình trạng dư thừa năng lực sản xuất tại Trung Quốc, Liên minh châu Âu (EU) và 16 đối tác thương mại khác. Theo một quan chức cấp cao của chính quyền Mỹ, quá trình điều tra hiện vẫn đang tiếp diễn.
Nhưng hiện tại, mức thuế quan của Mỹ vẫn thấp hơn đáng kể so với một năm trước.
Theo Ủy ban vì Ngân sách Liên bang Có trách nhiệm (CRFB), xét từ góc độ nguồn thu ngân sách, loạt biện pháp thuế quan mới được công bố trong những tuần gần đây dự kiến chỉ mang lại chưa tới 60% nguồn thu so với các mức thuế trước đây.
CRFB ước tính rằng ba hành động này – thuế quan toàn cầu lên tới 12,5%, thuế quan mới đối với Brazil và thuế quan đối với Canada – sẽ có nghĩa là mức thuế tổng thể dự kiến sẽ tăng khoảng 950 tỷ USD trong thập kỷ tới, thấp hơn nhiều so với mức ước tính 1.900 tỷ USD có thể được tăng lên do mức thuế cao hơn áp theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) đã bị Tòa án Tối cao bãi bỏ vào tháng 2.
“Giả sử thuế quan theo Mục 301 và Mục 338 là vĩnh viễn và chịu được thách thức pháp lý, những hành động này sẽ tạo ra doanh thu đáng kể nhưng không bù đắp hoàn toàn cho phán quyết của Tòa án Tối cao”, CRFB cho biết.
