Bà Eléonore Caroit, Bộ trưởng phụ trách Cộng đồng Pháp ngữ, Quan hệ đối tác quốc tế và người Pháp ở nước ngoài
Hai nước Việt, Pháp đã tái khẳng định cam kết tăng cường quan hệ song phương. Bà có thể cho biết, những ưu tiên hợp tác lớn hiện nay là gì và hai bên có thể chuyển các cam kết chính trị thành những kết quả cụ thể như thế nào?
Tôi rất vui mừng được đến thăm Việt Nam, chỉ vài tuần sau cuộc gặp giữa lãnh đạo Pháp và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Đây là cuộc gặp thứ ba giữa lãnh đạo cấp cao hai nước trong chưa đầy 2 năm, cho thấy mối quan hệ chính trị bền chặt giữa chúng ta cũng như quyết tâm chung trong việc tiếp tục thúc đẩy quan hệ này phát triển hơn nữa.
Các cuộc gặp đã xác định một số lĩnh vực ưu tiên hợp tác song phương, bao gồm giao thông vận tải, năng lượng và y tế. Nhiệm vụ hiện nay là chuyển quyết tâm chính trị này thành những dự án cụ thể, mang lại lợi ích thiết thực cho cả hai nước.
Quan hệ đối tác của chúng ta cũng vượt ra ngoài khung khổ song phương. Pháp và Việt Nam có chung cam kết mạnh mẽ đối với chủ nghĩa đa phương, luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên hợp quốc, chủ quyền quốc gia và toàn vẹn lãnh thổ. Chúng tôi cũng ủng hộ thương mại tự do và công bằng, không áp đặt đơn phương, phù hợp với các nguyên tắc làm nền tảng cho Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU và Hiệp định Bảo hộ đầu tư Việt Nam - EU. Những khuôn khổ này tạo nền tảng quan trọng để mở rộng quan hệ kinh tế.
Hai nước đang cùng hợp tác giải quyết những thách thức quốc tế rộng lớn hơn, trong đó có việc bảo vệ đa dạng sinh học biển và triển khai các sáng kiến liên quan đến đại dương. Sự hợp tác này phản ánh nhận thức chung rằng phát triển bền vững đòi hỏi hành động phối hợp giữa các bên. Ưu tiên hiện nay là phát huy những quan điểm chung và các cam kết đã có, tăng cường hợp tác thực chất, đồng thời bảo đảm quan hệ đối tác đáp ứng nhu cầu phát triển của Việt Nam và mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp cũng như phát huy năng lực chuyên môn của Pháp.
 |
Việt - Pháp đang mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực. Trong ảnh: Phối cảnh đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, do Tập đoàn Artelia (Pháp) là tư vấn quản lý dự án |
Giao thông vận tải là một trong những lĩnh vực hợp tác ưu tiên, trong đó tuyến đường sắt đô thị số 3 tại Hà Nội là ví dụ nổi bật về hợp tác Pháp - Việt. Dự án này cho thấy điều gì và có thể đóng góp như thế nào vào các mục tiêu phát triển dài hạn của Việt Nam, thưa bà?
Tuyến đường sắt đô thị này là minh chứng đặc biệt rõ nét cho những thành quả mà hai nước có thể đạt được thông qua quan hệ đối tác. Trong chuyến thăm lần này, tôi đã có dịp đến thăm dự án và rất vui khi được biết tuyến đường đã phục vụ hơn 6,2 triệu lượt hành khách trong 2 năm qua.
Dự án cho thấy công nghệ, chuyên môn và năng lực công nghiệp của Pháp có thể hỗ trợ Việt Nam phát triển hệ thống giao thông hiện đại, hiệu quả và ít gây ô nhiễm hơn, qua đó cải thiện đời sống hàng ngày của người dân. Dự án cũng góp phần thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 của Việt Nam - mục tiêu mà Pháp tự hào được đồng hành hỗ trợ.
Các doanh nghiệp Pháp đã tham gia ở nhiều giai đoạn khác nhau, từ nghiên cứu dự án, cung cấp thiết bị đến các khâu triển khai khác. Sự tham gia này cho thấy phạm vi chuyên môn đa dạng mà Pháp có thể cung cấp, đồng thời khẳng định tầm quan trọng của hợp tác giữa các doanh nghiệp hai nước.
Một yếu tố cũng quan trọng không kém là chuyển giao kiến thức và phát triển kỹ năng tại chỗ. Mục tiêu của chúng tôi không chỉ là xây dựng cơ sở hạ tầng, mà còn hỗ trợ đào tạo đội ngũ chuyên gia Việt Nam, để các đối tác trong nước có thể tự vận hành dự án sau khi công trình đi vào hoạt động. Cách tiếp cận này tạo ra giá trị lâu dài, vượt ra ngoài khoản đầu tư ban đầu.
Năng lượng cũng là một lĩnh vực quan trọng khác. Trong chuyến thăm tỉnh Hòa Bình (cũ), tôi đã chứng kiến một dự án có sự hỗ trợ của Pháp, được thiết kế nhằm tăng công suất phát điện của Việt Nam và đáp ứng nhu cầu năng lượng ngày càng tăng. Những sáng kiến này cho thấy quan hệ đối tác giữa hai nước có thể hỗ trợ phát triển cơ sở hạ tầng, đồng thời thúc đẩy các mục tiêu chung về phát triển bền vững và tăng trưởng kinh tế.
Khoáng sản quan trọng ngày càng có vai trò lớn trong các chiến lược chuyển dịch năng lượng và phát triển công nghiệp. Theo bà, Pháp và Việt Nam có thể tăng cường hợp tác trong lĩnh vực này như thế nào?
Khoáng sản quan trọng là vấn đề có ý nghĩa lớn đối với cả hai nước, bởi lĩnh vực này gắn chặt với chủ quyền và năng lực quản lý các nguồn tài nguyên chiến lược. Việt Nam mong muốn hiểu rõ hơn tiềm năng khoáng sản của mình và phát triển năng lực khai thác hiệu quả các nguồn tài nguyên đó. Trong khi đó, Pháp đang tìm cách đa dạng hóa nguồn cung các loại khoáng sản và kim loại quan trọng cần thiết cho quá trình chuyển dịch năng lượng.
Ý định thư mà Pháp và Việt Nam vừa ký kết tạo cơ sở quan trọng để thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực này. Bước tiếp theo là xác định những hoạt động cụ thể mà hai bên có thể triển khai trong khuôn khổ đã thống nhất.
Các cơ quan chuyên trách của Pháp về địa chất và tài nguyên khoáng sản sẽ phối hợp với các cơ quan đối tác Việt Nam, cùng với Cơ quan Phát triển Pháp (AFD), để xác định những bước đi thực tiễn cần thiết. Hoạt động hợp tác này có thể giúp Việt Nam hiểu rõ hơn về nguồn tài nguyên khoáng sản của mình và phát triển nguồn tài nguyên đó, đồng thời hỗ trợ hiện đại hóa các quy trình công nghiệp.
Đối với Pháp, đa dạng hóa nguồn cung ngày càng trở nên quan trọng khi các quốc gia đẩy nhanh quá trình chuyển dịch năng lượng. Đối với Việt Nam, cơ hội nằm ở việc nâng cao hiểu biết về chính nguồn tài nguyên của mình và cải thiện năng lực phát triển, khai thác các nguồn lực đó nhằm phục vụ những ưu tiên phát triển quốc gia.
Điều cốt yếu là xây dựng quan hệ đối tác mang lại lợi ích cho cả hai bên. Bằng cách kết hợp chuyên môn và hướng tới những mục tiêu được xác định rõ ràng, chúng ta có thể đạt được tiến triển trong quản lý tài nguyên chiến lược, đồng thời hỗ trợ quá trình chuyển đổi rộng lớn hơn sang các hệ thống công nghiệp và năng lượng bền vững hơn.
Ngoài các dự án quy mô lớn, bà nhìn nhận những cơ hội nào dành cho doanh nghiệp Pháp tại Việt Nam? Hợp tác về giáo dục, kỹ năng và giao lưu văn hóa có thể góp phần củng cố quan hệ thương mại như thế nào?
Nhiều doanh nghiệp Pháp đã hoạt động tại Việt Nam và am hiểu sâu sắc thị trường địa phương. Tuy nhiên, tôi muốn khuyến khích có thêm doanh nghiệp Pháp tìm hiểu các cơ hội tại đây, đặc biệt trong những lĩnh vực phù hợp với ưu tiên và tham vọng về phát triển bền vững của Việt Nam. Pháp có những doanh nghiệp được công nhận trên trường quốc tế, sở hữu chuyên môn trong nhiều lĩnh vực chiến lược mà Việt Nam mong muốn phát triển.
Các hiệp định giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu tạo khung khổ thuận lợi để mở rộng thương mại và đầu tư. Chúng tôi mong muốn có thêm nhiều doanh nghiệp Pháp đáp ứng các ưu tiên thu hút đầu tư của Việt Nam và tham gia vào những dự án thúc đẩy phát triển bền vững.
Các mối liên kết giữa người dân hai nước cũng quan trọng không kém. Trong nhiều thập kỷ qua, Pháp và Việt Nam đã xây dựng được quan hệ hợp tác có giá trị trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo nghề. Hơn 3.000 bác sỹ Việt Nam đã được đào tạo thông qua các hệ thống đào tạo của Pháp, cho thấy đóng góp lâu dài của quan hệ đối tác giữa hai nước đối với sự phát triển nguồn nhân lực.
Chúng ta cần mở rộng những mô hình này, đặc biệt dành cho giới trẻ. Các chương trình đào tạo song bằng và hoạt động trao đổi giữa các trường đại học có thể tăng cường hợp tác trong những lĩnh vực chiến lược như trí tuệ nhân tạo và khoa học lượng tử. Những sáng kiến hiện có, trong đó có Chương trình Hoa Sen hỗ trợ trao đổi giữa các nhà nghiên cứu Pháp và Việt Nam, là nền tảng hữu ích để phát triển hợp tác.
Chúng ta cũng nên tạo thêm cơ hội để các chuyên gia trẻ trải nghiệm môi trường kinh doanh của nhau. Các chương trình thực tập và Chương trình France Volontaires, tạo điều kiện cho những người Pháp trẻ làm việc tại các doanh nghiệp ở nước ngoài, có thể giúp xây dựng mối liên kết thương mại chặt chẽ hơn và tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau.
Hợp tác văn hóa, du lịch di sản và quan hệ đối tác giữa các bảo tàng cũng góp phần củng cố những mối liên kết này. Sau cùng, ngôn ngữ, giáo dục và các chương trình trao đổi nghề nghiệp giúp doanh nghiệp xây dựng quan hệ, kết nối nhân lực và tìm kiếm cơ hội mới. Bằng cách kết hợp những lĩnh vực hợp tác này, Pháp và Việt Nam có thể xây dựng một quan hệ đối tác toàn diện và năng động hơn.
