Gần đây, nhiều quỹ đầu tư bất ngờ lộ diện trở thành cổ đông lớn của các công ty niêm yết. Trong lúc TTCK đang suy giảm, liệu các thương hiệu nội địa có trở thành đối tượng bị săn đuổi trong các cuộc thâu tóm xuyên biên giới?
Các tổ chức gom cổ phiếu
Sau khi bỏ ra hơn 60 triệu USD để sở hữu gần 10% cổ phiếu FPT trong năm 2011, đầu tháng 7 vừa qua, Quỹ đầu tư Orchid Fund tiếp tục nâng tỷ lệ sở hữu lên trên 11% khi mua được thêm 2,7 triệu cổ phiếu. Cần nhắc lại, kể từ đầu năm nay, Orchid Fund đã trở thành cổ đông lớn nhất của CTCP FPT. Trong nửa đầu năm 2012, tham vọng gom hàng của định chế tài chính đến từ
Nếu xem việc Orchid Fund gom cổ phiếu FPT là một cuộc đua, thì chắc chắn đây là cuộc đua song mã, vì một quỹ đầu tư khác - Red River cũng đang nỗ lực gia tăng tỷ lệ sở hữu. Từ đầu năm tới nay, quy mô đăng ký giao dịch cổ phiếu FPT của quỹ thành viên đến từ Pháp này khiêm tốn hơn, nhưng cũng “lai rai” 2 - 3 đợt. Cả hai quỹ gom cổ phiếu FPT nêu trên đều gặp khó khăn khi giới hạn sở hữu dành cho NĐT nước ngoài đã hết. Họ đăng ký mua vào, nhưng giao dịch chỉ thành công nếu có NĐT nước ngoài khác bán ra.
So với các các quỹ đầu tư hiện diện tại Việt
FPT đang có hai tổ chức nước ngoài đua gom cổ phiếu
Đơn cử, đầu tháng 7 vừa qua, CTCP Cơ điện lạnh (REE) bất ngờ công bố Platinum Victory PTE Ltd (
Xét về tỷ lệ cổ phần, thương vụ lớn nhất mà NĐT nước ngoài nhận chuyển nhượng cổ phần diễn ra trong ngành dược. Quý II vừa qua, công ty dược phẩm lớn nhất Chi Lê là CFR International Spa đã mua lại một lượt gần 46% cổ phần của CTCP Xuất nhập khẩu y tế Domesco (DMC). Tham vọng này chưa dừng lại khi CFR tiếp tục đặt mua các lô lớn cổ phiếu DMC trên sàn.
Rào chắn phòng thủ
Về nỗ lực gia tăng tỷ lệ cổ phần của Saraburi, Bộ phận Phân tích CTCK Bảo Việt nhận xét: “Công ty mẹ của Saraburi là TPC đang chiếm tới 50% thị phần ống nhựa PVC tại Thái Lan. Mục đích của Saraburi là muốn thâm nhập thị trường Việt
Ông Đinh Quang Hoàn, Giám đốc Tư vấn tài chính DN, CTCK Bản Việt có cách nhìn khác. Theo ông Hoàn, nếu bỏ qua xuất xứ địa chỉ của các khoản tài chính, thì nên coi NĐT nước ngoài như các cổ đông bình thường. Luật hiện nay cho phép khối ngoại mua tới 49% cổ phần các công ty niêm yết. Tỷ lệ 51% thuộc về NĐT nội địa được xem như một “tấm chắn” bảo vệ DN trong nước. Đa phần các giao dịch lớn gần đây được thực hiện với mục đích đầu tư tài chính hoặc hợp tác chiến lược cùng ngành nghề. Khó có khả năng thâu tóm.
Đứng trên góc độ nhà tư vấn cho CFR International Spa mua lại cổ phần của DMC, ông Trịnh Thanh Cần, Giám đốc Tư vấn, CTCK HSC cho rằng, đa phần cổ đông lớn xuất hiện ở các DN gần đây thuộc hình mẫu NĐT chiến lược, nên nắm rõ thông tin hoạt động kinh doanh của các DN Việt Nam. Khi cảm thấy được chào đón và DN nội địa bày tỏ thiện chí, họ mới tham gia mua cổ phần. Đây là các cuộc M&A mang màu sắc thân thiện.
Nhưng một số chuyên gia trong lĩnh vực M&A đánh giá, với các lĩnh vực thiết yếu như dược phẩm, khối ngoại hoàn toàn có thể vượt qua “rào cản” 49% bằng cách nắm tối đa tỷ lệ sở hữu và cho các pháp nhân nội địa “sân sau” nắm thêm cổ phần. Khi đó, NĐT nước ngoài với tiềm lực hùng mạnh có thể chi phối DN trong nước và tiến đến kiểm soát giá bán sản phẩm - điều đã diễn ra với thị trường sản phẩm sữa bột. Để tự vệ, các DN trong nước có thể sửa đổi điều lệ và đặt ra các rào chắn làm nản lòng bên mua.
