Phân hóa rõ nét
Công ty cổ phần PVI (công ty mẹ của Bảo hiểm PVI) bước vào nửa cuối năm nay với kết quả đáng chú ý: Lợi nhuận trước thuế 6 tháng đầu năm đạt gần 1.240 tỷ đồng, tương đương hoàn thành 99,7% kế hoạch cả năm.
Mục tiêu năm 2026 của PVI là đạt 28.815 tỷ đồng doanh thu hợp nhất và 1.243 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế. Kế hoạch lợi nhuận này thấp hơn khoảng 15% so với mức thực hiện gần 1.460 tỷ đồng của năm 2025, trong khi doanh thu gần như đi ngang.
Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026, lãnh đạo PVI cho biết, kế hoạch kinh doanh năm nay được xây dựng trong bối cảnh kinh tế, địa chính trị và thị trường tài chính toàn cầu còn nhiều bất định. Sau năm 2025 lập kỷ lục lợi nhuận, đặt mục tiêu thận trọng trong năm 2026 cũng là một giải pháp tạo dư địa để PVI có thể tiếp tục hoàn thành vượt kế hoạch đề ra.
Riêng với Bảo hiểm PVI, doanh thu 6 tháng đầu năm 2026 đạt 17.167 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế đạt 1.006 tỷ đồng, lần lượt hoàn thành 63% và 103,2% kế hoạch năm.
Tại những doanh nghiệp bảo hiểm khác, kết thúc nửa đầu năm 2026, Bảo Minh đạt hơn 221 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tăng 26% so với cùng kỳ năm trước. Bảo hiểm Quân đội (MIC) đạt lợi nhuận trước thuế 245,2 tỷ đồng, tăng 5,9% so với cùng kỳ, trong khi doanh thu tăng mạnh hơn, đạt 32% - tương đương 3.748 tỷ đồng.
Bảo hiểm OPES ghi nhận lợi nhuận trước thuế đạt 613 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm 2026, gấp gần 3 lần cùng kỳ năm trước. Trong năm 2025, lợi nhuận của doanh nghiệp này đạt 638 tỷ đồng, tăng 38% so với năm 2024.
Theo Bảo hiểm OPES, động lực chính giúp lợi nhuận 6 tháng đầu năm 2026 tăng đột biến đến từ doanh thu phí bảo hiểm gốc đạt 2.654 tỷ đồng, tăng 23,5% và giúp thị phần tăng lên 5,3% - nằm trong nhóm 7 doanh nghiệp dẫn đầu thị trường phi nhân thọ. Đà tăng này được hỗ trợ bởi chiến lược số hóa và ứng dụng AI trong chuỗi giá trị, đặc biệt ở khâu bồi thường. Các nền tảng Fast track và Eclaim cho phép xử lý hồ sơ trực tuyến; với hồ sơ đầy đủ, thời gian giải quyết có thể rút xuống khoảng 30 phút.
Ở chiều ngược lại, Bảo hiểm BIDV (BIC) đạt 288,8 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế trong nửa đầu năm 2026, mới hoàn thành khoảng 37% kế hoạch cả năm. Áp lực đến từ chi bồi thường, trong khi thu nhập tài chính không còn được hỗ trợ bởi những khoản chốt lời chứng khoán lớn như cùng kỳ năm trước. Tương tự, Bảo hiểm Bưu điện (PTI) giảm hơn 15% lợi nhuận khi chi phí bồi thường tăng mạnh.
Tại Bảo hiểm DBV, lợi nhuận trước thuế 6 tháng đầu năm chỉ đạt khoảng 21 tỷ đồng, giảm 33% so với cùng kỳ năm trước. Riêng trong quý II/2026, chi phí quản lý tăng 65% lên hơn 150 tỷ đồng khiến lợi nhuận bị thu hẹp, cho dù hoạt động tài chính vẫn tích cực.
Trong khi đó, kết quả kinh doanh của Tập đoàn Bảo Việt lại cho thấy một lát cắt khác. Tập đoàn này đang sở hữu 2 công ty bảo hiểm hoạt động trong cả lĩnh vực nhân thọ và phi nhân thọ là Bảo Việt Nhân thọ và Bảo hiểm Bảo Việt, kết thúc nửa đầu năm đạt 32.004 tỷ đồng doanh thu hợp nhất, tăng 9,2% so với cùng kỳ, trong khi lợi nhuận sau thuế tăng 33,9% lên 1.863 tỷ đồng.
Trong đó, Bảo hiểm Bảo Việt ghi nhận doanh thu tăng hơn 21%, nhưng lợi nhuận sau thuế chỉ tăng trên 5%, cho thấy sự “lệch pha” đáng kể giữa tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận.
Đây cũng là câu chuyện ngày càng quan trọng đối với các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ: Tăng trưởng phí bảo hiểm chỉ là một phần của bài toán. Khả năng kiểm soát bồi thường, chi phí khai thác, tái bảo hiểm và hiệu quả đầu tư mới quyết định chất lượng của phần tăng trưởng đó.
Theo báo cáo trình cổ đông của ông Nguyễn Thừa Nhật - Quyền Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Bảo Việt vào cuối tháng 6/2026, lợi nhuận sau thuế của Bảo hiểm Bảo Việt đã tăng từ hơn 71 tỷ đồng năm 2020 lên 300 tỷ đồng năm 2025. Đáng chú ý, tỷ lệ bồi thường bảo hiểm gốc của doanh nghiệp này năm 2025 ở mức 43,6% - giảm từ mức 48,3% năm 2023 và 44,6% năm 2024. Trong giai đoạn 2021-2025, Bảo hiểm Bảo Việt định hướng tăng trưởng doanh thu gắn với hiệu quả, tập trung kiểm soát rủi ro trong khai thác và tỷ lệ bồi thường, qua đó đưa tỷ lệ chi phí kết hợp (combined ratio) xuống dưới 100%, bất chấp tác động của bão lũ và thiên tai.
Về nguyên tắc, tỷ lệ chi phí kết hợp được tính bằng tỷ lệ bồi thường cộng tỷ lệ chi phí. Khi chỉ tiêu này dưới 100%, hoạt động bảo hiểm về mặt kỹ thuật vẫn tạo ra lợi nhuận; ngược lại, mức từ 100% trở lên cho thấy doanh nghiệp đang lỗ ở hoạt động thẩm định bảo hiểm (underwriting) trước khi tính đến thu nhập đầu tư.
Nhìn theo cách này, tăng trưởng doanh thu chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi cùng khả năng kiểm soát tỷ lệ bồi thường và chi phí. Một doanh nghiệp bảo hiểm tăng doanh thu phí nhanh, nhưng phải đánh đổi bằng tỷ lệ bồi thường hoặc chi phí khai thác cao chưa chắc tạo ra giá trị tốt hơn một doanh nghiệp tăng trưởng chậm nhưng duy trì được hiệu quả thẩm định bồi thường.
Công ty Chứng khoán Vietcap dự báo, trong nửa cuối năm 2026, triển vọng nhóm ngành tài chính tiếp tục phân hóa. Đối với lĩnh vực bảo hiểm, mặt bằng lãi suất cao hơn được kỳ vọng hỗ trợ thu nhập đầu tư và tăng trưởng lợi nhuận cho các doanh nghiệp lĩnh vực này.
Vietcap đánh giá, dù tốc độ tăng trưởng phí bảo hiểm gốc có thể chậm lại, lợi nhuận của các doanh nghiệp bảo hiểm vẫn có khả năng tăng trưởng mạnh hơn trong năm 2026 nhờ hoạt động kinh doanh bảo hiểm cải thiện, thu nhập tài chính đi lên và áp lực dự phòng kỹ thuật giảm trong bối cảnh lãi suất tăng.
Bài toán tăng giá trị cổ đông
Doanh nghiệp có thể lớn lên nhờ tăng doanh thu phí, tăng vốn và tăng thị phần, nhưng cổ đông chỉ thực sự giàu lên khi lợi nhuận tạo ra trên phần vốn đó cũng tăng tương ứng.
Trong cuộc đua trên thị trường bảo hiểm, hiệu quả lợi nhuận ngày càng trở nên quan trọng, nhưng doanh nghiệp vẫn khó rời mục tiêu tăng trưởng doanh thu phí và duy trì thị phần. Để nâng khả năng nhận bảo hiểm và tham gia các hợp đồng lớn, nhiều doanh nghiệp phải củng cố bộ đệm vốn.
Mới đây, Bảo hiểm OPES đã được Bộ Tài chính chấp thuận tăng vốn điều lệ từ 1.900 tỷ đồng lên 2.451 tỷ đồng. So với giữa năm 2022, quy mô vốn hiện tại tăng hơn 4 lần. Nguồn vốn mới có thể giúp mở rộng dư địa kinh doanh, nhưng hiệu quả cuối cùng vẫn phụ thuộc vào khả năng chuyển hóa dòng vốn thành doanh thu và lợi nhuận với tỷ suất sinh lời đủ cao.
Tập đoàn Bảo Việt cũng đang lên kế hoạch tăng vốn cho công ty mẹ và các đơn vị thành viên, đồng thời xem xét phương án cổ phần hóa Bảo hiểm Bảo Việt và Bảo Việt Nhân thọ để huy động thêm nguồn lực từ thị trường chứng khoán, mà vẫn đảm bảo quyền chi phối.
Bên cạnh đó, Tập đoàn Bảo Việt tiếp tục cơ cấu lại danh mục đầu tư, bao gồm cả giảm tỷ lệ sở hữu tại BaoVietBank, thanh hoán (thanh lý) các khoản đầu tư tại Bảo Việt Âu Lạc, Trung Nam Phú Quốc, HiPT, thanh lý một số khoản đầu tư không còn phù hợp hoặc hiệu quả thấp… nhằm tập trung nguồn lực vào các khoản đầu tư chiến lược.
Trong khối bảo hiểm phi nhân thọ, Bảo hiểm PVI hiện có quy mô vốn lớn nhất thị trường. Nguồn vốn lớn giúp doanh nghiệp này nâng cao khả năng nhận bảo hiểm, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về hiệu quả sử dụng.
Với các cổ đông, doanh nghiệp lớn hơn chưa chắc đồng nghĩa với giá trị lớn hơn. Nếu tốc độ tăng doanh thu và nguồn vốn nhanh hơn lợi nhuận thì tỷ suất sinh lời trên vốn có thể suy giảm, nên khả năng chuyển hóa doanh thu thành lợi nhuận mới là yếu tố đáng ghi nhận. Ngược lại, doanh nghiệp tăng trưởng vừa phải, nhưng kiểm soát tốt bồi thường, chi phí và hiệu quả thẩm định sẽ tạo ra giá trị bền vững hơn.
Theo chuyên gia kinh tế Trần Nguyên Đán, phía sau những con số tăng trưởng lợi nhuận, câu hỏi quan trọng không chỉ là tăng bao nhiêu, mà còn là tăng từ đâu, có bền vững hay không và mỗi đồng vốn của cổ đông có tạo ra nhiều giá trị hơn hay không. Doanh nghiệp có thể lớn lên nhờ tăng doanh thu phí, tăng vốn và tăng thị phần, nhưng cổ đông chỉ thực sự giàu lên khi lợi nhuận tạo ra trên phần vốn đó cũng tăng tương ứng.
