Luật Quản lý thuế được sửa đổi toàn diện nhằm cải cách triệt để công tác quản lý thuế, chuyển từ tư duy “quản lý” sang “phục vụ”
1.
Những ngày cuối năm 2025, một loạt nghị quyết của Quốc hội đã được Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn ký ban hành. Dù là nghị quyết, nhưng chứa đựng những quyết sách mạnh mẽ, đột phá hơn luật hiện hành - được kỳ vọng gỡ ngay những “điểm nghẽn” thể chế để khơi thông mọi nguồn lực cho mục tiêu phát triển mới.
Đầu tiên, phải kể đến một nghị quyết có tác động sâu rộng đến đời sống xã hội: Nghị quyết quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai.
Việc đề xuất ban hành nghị quyết để quy định nhiều chính sách khác luật - một đạo luật phải bàn thảo qua 4 kỳ họp của Quốc hội mới có thể thông qua - được Quốc hội chấp nhận, cho thấy tính cấp bách của vấn đề, cũng cho thấy sự linh hoạt của cả cơ quan hành pháp và lập pháp.
Việc bổ sung 3 trường hợp nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng (trong đó có thu hồi đất để thực hiện dự án trong khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế) chính là nhằm thể chế hóa tinh thần của Nghị quyết số 69-NQ/TW. Rồi, bảng giá đất sẽ được áp dụng thay cho giá đất cụ thể, nhằm bình ổn giá đất thị trường, không nằm ngoài mục tiêu thúc đẩy sản xuất - kinh doanh.
Để chính sách mới nhanh chóng đi vào cuộc sống, Phó thủ tướng Trần Hồng Hà đã chủ trì cuộc họp với các bộ, ngành, hiệp hội doanh nghiệp bất động sản… về Dự thảo các nghị định hướng dẫn triển khai thực hiện Nghị quyết này.
Theo thông tin từ Cục trưởng Cục Quản lý Đất đai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), Dự thảo Nghị định đã cụ thể hóa 9 trường hợp áp dụng bảng giá đất theo Luật Đất đai 2024, trong đó làm rõ các trường hợp trước đây chưa rõ như gia hạn thời hạn sử dụng đất, điều chỉnh quy hoạch, chuyển hình thức sử dụng đất; 8 trường hợp áp dụng đồng thời bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất, thay cho việc chỉ áp dụng giá đất cụ thể như trước; bổ sung các trường hợp mới (đấu thầu dự án có sử dụng đất, xác định giá trị quỹ đất thanh toán hợp đồng BT).
Triển khai đầy đủ, kịp thời, hiệu quả các luật, nghị quyết của Quốc hội
Chính phủ đang khẩn trương chỉ đạo các cơ quan tổ chức triển khai đầy đủ, kịp thời, hiệu quả các nghị quyết của Quốc hội, đặc biệt là cụ thể hóa các nghị định hướng dẫn thực hiện các luật, quyết tâm cùng hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và Nhân dân cả nước thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn tới.
- Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng
Một điển hình nữa cũng cần nhắc tới, đó là Nghị quyết về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô, bao gồm những nội dung phân cấp, phân quyền có phần vượt trội hơn cả Luật Thủ đô mới có hiệu lực từ đầu năm 2025.
Nghị quyết của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 98/2023/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP.HCM được ban hành để xây dựng, phát triển thành phố này trở thành siêu đô thị lớn nhất tại Đông Nam Á với vị trí, vai trò là đầu tàu dẫn dắt, hạt nhân, động lực tăng trưởng của Vùng Đông Nam bộ, Tây Nam bộ và cả nước.
Bên cạnh 3 nghị quyết trên, còn có 5 nghị quyết chứa quy phạm pháp luật và 51 đạo luật được Quốc hội thông qua, trong đó có nhiều quyết sách mới thể chế hóa các nghị quyết được Bộ Chính trị ban hành trong năm 2025, bao trùm từ mô hình tăng trưởng đến an sinh xã hội.
Trong đó, các Nghị quyết 57-NQ/TW, Nghị quyết 59-NQ/TW, Nghị quyết 66-NQ/TW, Nghị quyết 68-NQ/TW được xem là “bộ tứ trụ cột” để giúp Việt Nam cất cánh, hiện thực hóa khát vọng phát triển nhanh, bền vững trong thời kỳ mới.
Thể chế hóa các nghị quyết quan trọng này, hàng loạt đạo luật được sửa đổi, bổ sung, ban hành mới. Trong đó, Luật Trí tuệ nhân tạo được ban hành nhằm đáp ứng yêu cầu cấp bách trong việc thể chế hóa chủ trương, chính sách của Đảng và tạo hành lang pháp lý cho một lĩnh vực công nghệ chuyên sâu, có tác động sâu rộng đến đời sống kinh tế - xã hội, an ninh và quyền con người.
Chỉ riêng kỳ họp cuối nhiệm kỳ đã thảo luận, thông qua 51 luật, 8 nghị quyết quy phạm pháp luật (chiếm gần 30% tổng số luật, nghị quyết quy phạm được ban hành của cả nhiệm kỳ). Các luật, nghị quyết được thông qua tiếp tục thể chế hóa các chủ trương, nghị quyết mới của Đảng, đáp ứng kịp thời yêu cầu thực tiễn, kiến tạo khuôn khổ pháp lý hiện đại cho giai đoạn phát triển mới: thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại, theo đánh giá của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Vẫn theo đánh giá của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các luật, nghị quyết được thông qua tại Kỳ họp thứ mười của Quốc hội khóa XV tạo cơ sở pháp lý rõ ràng, tháo gỡ điểm nghẽn, nút thắt về thể chế trong lĩnh vực giáo dục, y tế; thúc đẩy khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển năng lượng.
Cùng với đó là xây dựng hành lang pháp lý cho các lĩnh vực mới, như trí tuệ nhân tạo, thương mại điện tử; tháo gỡ điểm nghẽn trong thi hành Luật Đất đai và các lĩnh vực liên quan đến cải cách tư pháp, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; quản lý và phát triển báo chí trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ; công tác phòng, chống, khắc phục thảm họa, sự cố, cứu nạn, cứu hộ…
Nhìn lại cả nhiệm kỳ, Chủ tịch Quốc hội khái quát: “Quốc hội đã ban hành nhiều đạo luật quan trọng về hoàn thiện nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; tinh gọn tổ chức bộ máy, sắp xếp lại các đơn vị hành chính; phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; nhất là trên các lĩnh vực tài chính - ngân sách, văn hóa - xã hội, y tế - giáo dục, đảm bảo an sinh xã hội; tài nguyên - môi trường; khoa học - công nghệ; đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; quốc phòng - an ninh, đối ngoại, hội nhập quốc tế…, tạo nền tảng quan trọng để đất nước ta bước vào kỷ nguyên phát triển mới”.
2.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội, trong phiên họp cuối cùng của năm 2025, đã đặt lên bàn nghị sự chương trình công tác của chính mình trong cả năm mới và chuẩn bị Kỳ họp thứ nhất của Quốc hội nhiệm kỳ tới.
Có thể trong năm mới, khối lượng công việc của cả Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Quốc hội sẽ không còn “đặc biệt lớn” như năm cuối nhiệm kỳ, song yêu cầu tăng trưởng hai con số, đưa đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới vẫn đòi hỏi rất cao về hoàn thiện thể chế.
“Điểm nghẽn” trong chính sách đất đai đã được khơi thông, nhưng thị trường bất động sản, nhà ở vẫn ngổn ngang bất cập. Vì thế, thay vì sửa đổi, bổ sung một số điều, Bộ Xây dựng đã có tờ trình gửi Chính phủ đề nghị sửa đổi toàn diện đối với Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kinh doanh bất động sản và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Nhà ở.
Để sửa đổi toàn diện, Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng đã đề nghị lùi thời hạn trình Quốc hội hai luật nói trên, từ Kỳ họp thứ nhất sang Kỳ họp thứ hai của Quốc hội khóa XVI (tháng 10/2026).
Về nội dung rất quan trọng, có tác động lớn về kinh tế - xã hội là điều chỉnh Quy hoạch sử dụng đất quốc gia 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, Ủy ban Thường vụ Quốc hội kết luận, sẽ trình Quốc hội sau khi hoàn thành việc sáp nhập, sắp xếp đơn vị hành chính.
Luật Quy hoạch, Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn đều đã được sửa đổi, bổ sung, Quốc hội cũng đã thông qua việc điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia, việc sáp nhập, sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh đã hoàn thành. Vì thế, Tổng thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh đề nghị Chính phủ chỉ đạo chuẩn bị chu đáo nội dung đó.
“Hiện nay, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã chuẩn bị cơ bản bảo đảm được điều kiện, Chính phủ xin trình Quốc hội vào đợt 2 của Kỳ họp thứ nhất, tức là khoảng tháng 5/2026”, Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng hồi âm trong phiên họp cuối năm 2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Một nội dung quan trọng khác cũng được Chính phủ chuẩn bị, đó là Dự thảo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ vốn đầu tư công nguồn ngân sách nhà nước giai đoạn 2026-2030. Theo Chính phủ, việc này là cần thiết, cấp bách để các bộ, cơ quan trung ương và địa phương kịp thời xây dựng Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030.
Nhìn tổng thể, về công tác lập pháp trong năm mới, dù mới chỉ là dự kiến bước đầu, cũng tương đối bộn bề. Bên cạnh pháp luật về nhà ở, kinh doanh bất động sản, các luật Thuế bảo vệ môi trường, Đấu giá tài sản, Quản lý nợ công, Dầu khí… cũng sẽ được sửa đổi. Tất cả đều nhằm hiện thực hóa mục tiêu đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững, trước mắt là tăng trưởng 2 con số, ngay năm 2026 này.
