Theo Ban Chỉ đạo quốc gia về tài chính toàn diện, doanh thu phí bảo hiểm bình quân trên GDP giai đoạn 2020-2025 khoảng 2%, chưa đạt mục tiêu đề ra. Theo ông, nguyên nhân do đâu?
 |
| Ông Nguyễn Anh Tuấn - Chủ tịch HĐQT Tổng CTCP Tái bảo hiểm quốc gia Việt Nam (VINARE, mã chứng khoán VNR), Phó chủ tịch Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam |
Việc không đạt được mục tiêu chủ yếu đến từ khủng hoảng của mảng bảo hiểm nhân thọ giai đoạn 2023-2024, khi phí khai thác mới giảm trong thời gian dài cả về số hợp đồng khai thác mới lẫn số hợp đồng hiệu lực. Trước đó, thị trường này đã có giai đoạn hơn 10 năm tăng trưởng kép gần 18%/năm.
Phí bảo hiểm nhân thọ luôn chiếm khoảng 2/3 trong tổng doanh thu phí bảo hiểm toàn ngành, nên khi mảng này sụt giảm thì tổng doanh thu phí cũng giảm theo. Đến năm 2025, doanh thu phí bảo hiểm nhân thọ mới nhích tăng trở lại (+0,5%), trước đó là 2 năm tăng trưởng âm.
Còn mảng bảo hiểm phi nhân thọ vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng ổn định khoảng 10%/năm, gần nhất năm 2025 là 11%.
Như vậy, mục tiêu tổng doanh thu phí bảo hiểm đạt 3,3-3,5% GDP vào năm 2030 càng thêm thách thức?
Tăng trưởng GDP năm 2023 đạt 5,05% và năm 2025 đạt trên 8%, từ năm 2026 đặt mục tiêu tăng từ 10% trở lên. Như vậy, mục tiêu tổng doanh thu phí bảo hiểm đạt 3,3-3,5% GDP vào năm 2030 sẽ là một con số đầy thách thức. Do đó, cần có các giải pháp phù hợp nhằm đạt được mục tiêu đề ra để phù hợp với tình hình mới.
Yếu tố nào quyết định mục tiêu trên?
Trong nhiều yếu tố, niềm tin thị trường sẽ mang tính quyết định và đây là thách thức lớn đối với ngành bảo hiểm trong dài hạn, đặc biệt là bảo hiểm nhân thọ. Các doanh nghiệp khối này phải thay đổi và thực tế là đã có những chuyển biến, doanh thu phí năm qua đã tăng trưởng trở lại, song vẫn cần thêm thời gian để tăng cao như giai đoạn trước, đặc biệt là tăng các hợp đồng ký mới.
Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ hiện nay, công ty bảo hiểm cần nâng cao năng lực quản lý, đánh giá, phân tích dữ liệu tốt hơn, hiểu rõ hơn nhu cầu của khách hàng, từ đó có chiến lược phát triển sản phẩm mới phù hợp, phục vụ nhu cầu đa dạng của khách hàng. Thực tế, các doanh nghiệp bảo hiểm đang đầu tư nhiều cho hạng mục này vì với ngành bảo hiểm, dữ liệu là vô cùng quan trọng. Nhờ công nghệ, các doanh nghiệp bảo hiểm đã cập nhật chính xác hơn các thông tin về thị trường, đối tác, diễn biến thế giới, thời tiết, khí hậu… để đưa ra các phân tích, dự phòng tốt.
Chưa kể, tái bảo hiểm cũng cần thiết bởi họ sẽ là bên nhận rủi ro cuối cùng, phần lớn các tổn thất xảy ra được bồi thường từ tái bảo hiểm. Trong bối cảnh rủi ro thiên tai ngày càng gia tăng, tái bảo hiểm không chỉ là công cụ chia sẻ rủi ro, mà còn như một “bộ đệm an toàn” cho toàn bộ hệ thống tài chính - bảo hiểm quốc gia. Một thị trường tái bảo hiểm trong nước đủ năng lực sẽ giúp giữ lại nhiều hơn phí bảo hiểm, hạn chế dòng phí chảy ra nước ngoài, nâng cao mức độ tự chủ tài chính và năng lực quản trị rủi ro của nền kinh tế.
Liên quan đến tái bảo hiểm, Manulife Singapore vừa lập kỷ lục thế giới khi phát hành hợp đồng bảo hiểm nhân thọ giá trị 300 triệu USD. Ở Việt Nam, muốn phát hành một hợp đồng tương tự thì có đủ điều kiện không?
Quyền lợi được hưởng của người được bảo hiểm lớn hay nhỏ tùy thuộc vào “mức độ chấp nhận rủi ro” của doanh nghiệp bảo hiểm, mà mức độ này phụ thuộc vào năng lực tài chính của doanh nghiệp, các quy định pháp luật và khả năng tái bảo hiểm.
Nhận về và giữ lại được nhiều phí bảo hiểm trong nước chứng tỏ nền kinh tế có những dấu hiệu tốt, bởi nếu đó là rủi ro tốt thì doanh nghiệp mới giữ lại nhiều. Chỉ số này cũng cho thấy rủi ro của nền kinh tế đang được kiểm soát và quản trị tốt hơn, tạo nền tảng để ngành bảo hiểm phát triển bền vững trong dài hạn, thay vì chỉ tập trung vào tăng trưởng quy mô doanh thu.
Tại Việt Nam, doanh nghiệp bảo hiểm được phép giữ đến 10% vốn chủ sở hữu. Đơn cử, một nhà bảo hiểm tốp đầu thị trường được giữ lại tối đa 1.100 tỷ đồng là con số rất lớn. Tất nhiên, doanh nghiệp này có thể không quyết định giữ đến mức đó cho một khách hàng. Phần vượt quá khả năng giữ lại, nhà bảo hiểm có thể thu xếp nhượng tái bảo hiểm như sản phẩm bảo hiểm sức khỏe thông thường.
