Từ tiện ích đến hạ tầng chiến lược
Sáng ngày 3/4, Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS), Ant International và Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) phối hợp tổ chức Lễ công bố mở rộng triển khai dịch vụ thanh toán QR giữa Việt Nam - Trung Quốc. Sự kiện đánh dấu bước tiến quan trọng trong quá trình thúc đẩy thanh toán số xuyên biên giới, đặc biệt trong bối cảnh lượng khách du lịch Trung Quốc đến Việt Nam ngày càng gia tăng trong những năm gần đây.
Ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán, NHNN cho biết, trong năm 2025, Việt Nam đón trên 21,2 triệu lượt khách quốc tế, tăng 20% so với năm 2024; trong đó Trung Quốc là thị trường dẫn đầu gửi khách lớn nhất đến Việt Nam với gần 5,28 triệu lượt khách, tăng 41,3% so với cùng kỳ năm 2024 và chiếm 25% tổng lượng khách quốc tế. Đồng thời, Việt Nam cũng nằm trong top 5 quốc gia có lượng du khách đến Trung Quốc nhiều nhất năm 2025.
Sự kiện NAPAS hợp tác với Ant International và Vietcombank để mở rộng thanh toán QR Việt Nam - Trung Quốc đánh dấu thêm một bước tiến trong việc liên thông hạ tầng thanh toán bán lẻ. Theo đó, du khách Trung Quốc có thể sử dụng Alipay để quét mã VIETQRGlobal và thanh toán trực tiếp tại Việt Nam. Giao dịch được xử lý qua kết nối giữa NAPAS và Ant International, với Vietcombank đóng vai trò ngân hàng thanh quyết toán, cho phép thanh toán bằng đồng Nhân dân tệ và quy đổi sang đồng Việt Nam.
 |
Ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán, NHNN phát biểu tại sự kiện |
Về mặt kỹ thuật, đây không phải là bước đột phá hoàn toàn mới, bởi Việt Nam trước đó đã triển khai kết nối QR song phương với một số thị trường trong khu vực như Thái Lan hay Campuchia. Tuy nhiên, việc mở rộng sang Trung Quốc - thị trường có quy mô người dùng thanh toán số lớn nhất thế giới - mang ý nghĩa khác biệt.
Không chỉ dừng ở tiện ích thanh toán, kết nối này thực chất đang mở rộng “hạ tầng mềm” cho du lịch và thương mại xuyên biên giới. “Khi du khách Trung Quốc có thể sử dụng các ứng dụng thanh toán quen thuộc để quét mã VIETQRGlobal và thanh toán tại các cửa hàng, nhà hàng, khách sạn và điểm du lịch ở Việt Nam, họ sẽ có trải nghiệm liền mạch, thuận tiện và an toàn như tại chính quốc gia của mình”, ông Nguyễn Quang Minh, Tổng giám đốc NAPAS nói.
 |
Ông Nguyễn Quang Minh, Tổng giám đốc NAPAS |
Ông Lê Quang Vinh, Tổng Giám đốc Vietcombank cho rằng QR xuyên biên giới sẽ trở thành xu hướng phổ biến và Ngân hàng đã tập trung nguồn lực tốt nhất cho dự án với mong muốn đem lại trải nghiệm “như ở nhà” cho người dùng Trung Quốc khi có thể sử dụng ví Alipay để thanh toán hàng hoá, dịch vụ tại Việt Nam. Đồng thời mở ra cơ hội thúc đầy kinh doanh cho hàng triệu đơn vị bán lẻ, hộ kinh doanh và doanh nghiệp Việt Nam từ số lượng người dùng QR Alipay cực lớn từ Trung Quốc.
Tuy nhiên, phía sau lợi ích hiển thị là một lớp cạnh tranh sâu hơn - giữa các hệ sinh thái thanh toán. Với quy mô người dùng lớn, các nền tảng như Alipay không chỉ cung cấp dịch vụ thanh toán, mà còn mang theo hệ sinh thái dữ liệu và hành vi tiêu dùng.
Cơ hội và thách thức song hành
Ông Douglas Feagin, Chủ tịch Ant International cho biết, Việt Nam là một lựa chọn tự nhiên để triển khai thanh toán mã QR xuyên quốc gia. Ba lý do được Chủ tịch Ant International chia sẻ là:
Thứ nhất, Việt Nam đã đón nhận chuyển đổi số với tốc độ đáng kinh ngạc. Điều này có được nhờ chính sách chính phủ rất tiến bộ và sự đổi mới trong khu vực tư nhân nhằm phát triển thanh toán số. Một trong những bước phát triển quan trọng nhất là việc triển khai VietQR, cung cấp hạ tầng quốc gia cho thanh toán số.
Thứ hai, Việt Nam là một điểm đến tuyệt vời và đang phát triển mạnh mẽ đối với du khách quốc tế. Du khách ngày nay luôn tìm kiếm những trải nghiệm văn hóa phong phú, ẩm thực đặc sắc, giải trí tuyệt vời và mọi thứ khi đi du lịch nước ngoài, và Việt Nam hội tụ đầy đủ các yếu tố đó. Vì vậy, chúng tôi thấy lượng du khách đến đây ngày càng tăng, những người muốn sử dụng ví điện tử tại quê nhà để thanh toán số khi đi du lịch. Việt Nam chính là nơi hoàn hảo để thực hiện điều này.
Thứ ba, Ant International tin tưởng mạnh mẽ vào sự tăng trưởng toàn diện. Việt Nam có mạng lưới các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) rất phong phú, những đơn vị đã phục vụ đất nước này rất tốt. Việc du lịch xuyên quốc gia mở ra cơ hội hoàn toàn mới để họ phục vụ những du khách quốc tế đang đến đây tận hưởng kỳ nghỉ. Sự hỗ trợ dành cho các SME này sẽ thúc đẩy tăng trưởng rộng mở hơn trên khắp cả nước trong tất cả các lĩnh vực khác nhau.
Một điểm quan trọng trong lộ trình là mở rộng theo hướng hai chiều. Theo kế hoạch, người dùng Việt Nam sẽ có thể sử dụng ứng dụng ngân hàng trong nước để quét mã QR của Alipay khi sang Trung Quốc. Nếu hoàn thiện, đây sẽ là bước tiến quan trọng, đưa thanh toán QR từ phạm vi nội địa thành một phần của hạ tầng tài chính khu vực. Khi đó, thanh toán không chỉ phục vụ du lịch mà còn hỗ trợ thương mại, dịch vụ và thậm chí là các giao dịch xuyên biên giới quy mô nhỏ.
“Đây không chỉ là con đường một chiều, mà là con đường hai chiều. Không chỉ du khách nước ngoài đến Việt Nam giao dịch với các đơn vị kinh doanh bản địa, mà du khách Việt Nam cũng có thể ra quốc tế và sử dụng dịch vụ của các đơn vị kinh doanh tại đó. Đây thực sự là một lộ trình hai chiều để thúc đẩy sự đổi mới này”, ông Douglas Feagin nhấn mạnh.
 |
Các Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam gồm ông Phạm Tiến Dũng và ông Phạm Quang Dũng tặng hoa chúc mừng lãnh đạo NAPAS, Vietcombank và Ant International. |
Song, đi cùng cơ hội là những thách thức không nhỏ: tiêu chuẩn kỹ thuật, quản lý dòng tiền, bảo mật dữ liệu và đặc biệt là sự phụ thuộc vào các nền tảng lớn. Trong bối cảnh các quốc gia đều muốn giữ vai trò chủ động trong hạ tầng tài chính số, việc “mở cửa” cần đi kèm với năng lực kiểm soát.
Tổng giám đốc NAPAS cho biết: “Trong giai đoạn tới, sẽ tiếp tục triển khai mở rộng chiều thanh toán của khách Việt Nam sang Trung Quốc, phối hợp với các đối tác triển khai dịch vụ thanh toán song phương qua mã QR, hướng tới mục tiêu xây dựng nền tảng thanh toán xuyên biên giới an toàn, hiệu năng cao và có khả năng mở rộng linh hoạt, đáp ứng nhu cầu của người dân, doanh nghiệp, góp phần hỗ trợ hội nhập kinh tế số”.
Việc mở rộng QR Việt - Trung cho thấy một xu hướng rõ ràng: thanh toán đang trở thành “lớp hạ tầng cuối” gắn trực tiếp với hành vi tiêu dùng.
Khi trải nghiệm thanh toán được tích hợp vào hệ sinh thái lớn, câu chuyện không còn dừng ở tiện ích, mà chuyển sang cạnh tranh kiểm soát dữ liệu, khách hàng và dòng tiền.
Trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy kinh tế số và hội nhập sâu hơn, những kết nối như vậy vừa mở ra cơ hội tăng trưởng, vừa đặt ra yêu cầu lớn hơn về năng lực làm chủ hạ tầng - để không chỉ tham gia, mà còn giữ được vị thế trong cuộc chơi.
