Trong khi trái phiếu Nhật Bản đang bị bán mạnh do chính sách bình thường hóa của Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BOJ) và những lo ngại về kế hoạch chi tiêu của Thủ tướng Sanae Takaichi, các chuyên gia cho rằng loại tài sản này đáng được các nhà đầu tư xem xét lại.
“Trái phiếu chính phủ Nhật Bản đang ngày càng chuyển từ trạng thái ‘không thể đầu tư’ sang ‘có thể đầu tư’ đối với các nhà đầu tư trái phiếu toàn cầu”, Masahiko Loo, chiến lược gia cấp cao về trái phiếu tại State Street Investment Management nhận định.
Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm đã đạt 2,901% vào ngày 9/7 và hiện đang giao dịch ở mức 2,781%, cao hơn hơn 70 điểm cơ bản so với đầu năm. Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 20 năm cũng đạt mức cao 3,901% vào ngày 9/7.
Trái phiếu chính phủ Nhật Bản (JGB) từ lâu đã chịu ảnh hưởng bởi chương trình kiểm soát đường cong lợi suất của BOJ, với mục tiêu lợi suất kỳ hạn 10 năm được đặt ở mức "khoảng 0" khi Nhật Bản tìm cách vực dậy nền kinh tế. Nước này đã từ bỏ chương trình kiểm soát đường cong lợi suất vào tháng 3/2024 như một phần trong nỗ lực bình thường hóa chính sách tiền tệ.
Charles Gave, đồng sáng lập của công ty nghiên cứu Gavekal cho rằng lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản đang cao hơn mức hợp lý.
“Tài sản đáng mua nhất tại Nhật Bản hiện nay lại là loại mà hầu như không ai nắm giữ: trái phiếu chính phủ Nhật Bản, đặc biệt là trái phiếu kỳ hạn dài. Thị trường trái phiếu Nhật Bản có lẽ là thị trường trái phiếu hấp dẫn nhất thế giới ở thời điểm hiện tại”, ông cho biết.
Tuy nhiên, một số nhà phân tích lại có quan điểm khác nhau về sức hấp dẫn của trái phiếu Nhật Bản.
Henning Potstada, Trưởng bộ phận đa tài sản toàn cầu tại công ty quản lý tài sản DWS cho biết, các thị trường trái phiếu khác, chẳng hạn như trái phiếu châu Âu, vẫn hấp dẫn hơn do lãi suất chính sách cao hơn. Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) có lãi suất ở mức 2,25%, so với 1% của BOJ.
Tính bền vững của nợ là mối lo ngại lớn hơn đối với Nhật Bản, với tỷ lệ nợ trên GDP của Nhật Bản đang ở mức trên 200% so với 81,7% của EU.
“Nếu đang nắm giữ các vị thế ở châu Âu, hãy giữ nguyên hoặc thậm chí đầu tư nhiều hơn vào châu Âu, bởi vì các vấn đề về tính bền vững của nợ, chúng tôi nghĩ rằng sẽ vẫn tồn tại, và chính xác đối với những nhà đầu tư này, châu Âu mang lại sự ổn định”, ông Henning Potstada cho biết.
Tác động toàn cầu
Lauren Hyslop, nhà quản lý đầu tư tại Mattioli Woods cho biết, khi lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản tiếp tục tăng, các nhà đầu tư đang cân nhắc quay trở lại thị trường.
“Nhà đầu tư nước ngoài đã quay trở lại mạnh mẽ với nhóm trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 20–30 năm sau khi lợi suất vượt mốc 3,5%. Chỉ riêng trong năm 2025, dòng vốn đổ vào các trái phiếu kỳ hạn dài đã đạt mức kỷ lục 9.300 tỷ yên. Trong khi đó, lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm hiện ở khoảng 2,87%, tiệm cận mức mà hầu hết các tổ chức tài chính lớn đánh giá là hợp lý, phản ánh tương đối sát triển vọng tăng trưởng và lạm phát của Nhật Bản”, bà cho biết.
Tuy nhiên, các vị thế siêu dài hạn vẫn tồn tại rủi ro hiện hữu.
Nếu lợi suất trái phiếu 30 năm của Nhật vượt 4,5%, các công ty bảo hiểm nhân thọ có thể buộc phải bán trái phiếu, làm gia tăng áp lực lên thị trường. Ngược lại, nếu Quỹ Đầu tư Hưu trí Chính phủ Nhật Bản (GPIF) tăng mua trái phiếu trong nước, đây sẽ là lực đỡ quan trọng giúp ổn định thị trường.
Những thay đổi này có tác động cấu trúc đến thị trường trái phiếu toàn cầu. “Nhật Bản đã trải qua hai thập kỷ với vai trò là người trợ cấp thầm lặng cho việc vay nợ giá rẻ toàn cầu. Kỷ nguyên đó đã kết thúc”, bà Lauren Hyslop cho biết.
John Sidawi, quản lý danh mục đầu tư cấp cao về trái phiếu toàn cầu tại Federated Hermes cho rằng, mặc dù lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm đã lên mức cao nhất trong nhiều thập kỷ, hàng loạt yếu tố bất định vẫn khiến nhu cầu đầu tư vào loại tài sản này chưa cải thiện.
“Cụ thể là áp lực tài khóa mới xuất hiện và quan điểm cho rằng BOJ vẫn đang chậm chân trong quá trình nâng lãi suất… Bối cảnh này còn bị khuếch đại bởi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, vốn đang tạo áp lực đẩy lợi suất trái phiếu toàn cầu tăng cao”, ông cho biết.
