Trong cuộc gặp với Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, lãnh đạo FTSE và các quỹ đầu tư toàn cầu như BlackRock và Vanguard - hai tập đoàn quản lý tài sản lớn nhất thế giới (với quy mô tổng tài sản quản lý lần lượt là hơn 15.000 tỷ USD và khoảng 12.000 tỷ USD) đánh giá Việt Nam là một câu chuyện tăng trưởng đáng chú ý ở khu vực châu Á.
Nhưng một cánh cửa vốn mở ra không có nghĩa dòng tiền sẽ tự động tìm đến. Nhà đầu tư quốc tế nhìn vào câu chuyện tăng trưởng của nền kinh tế, các chính sách về môi trường kinh doanh, nhìn chất lượng doanh nghiệp, quy mô, thanh khoản, quản trị, minh bạch thông tin, khả năng tạo dòng tiền và triển vọng tăng trưởng dài hạn.
Điều này khiến quá trình nâng hạng TTCK trở thành động lực cải cách không chỉ đối với cơ quan quản lý mà còn đối với từng doanh nghiệp. Nhìn rộng hơn, đó là yêu cầu nâng hiệu quả sử dụng nguồn lực, cũng như tốc độ thích ứng, mà câu chuyện về chặng đường 20 năm hoạt động của Tổng công ty Đầu tư Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) và các doanh nghiệp trong danh mục của SCIC là những ví dụ sống động.
Đánh giá một cách thẳng thắn, nhiều doanh nghiệp có lợi thế về quy mô, tài sản, thị trường và vị trí trong chuỗi cung ứng, qua đó sở hữu một nền tảng đáng kể. Nhưng trong môi trường cạnh tranh mới, họ không còn lợi thế đủ lớn, đặc biệt năng lực cạnh tranh cốt lõi sẽ suy yếu nếu không đi cùng hiệu quả sử dụng vốn.
Hoạt động của SCIC cũng như nhiều doanh nghiệp đã cho thấy nỗ lực lớn trong việc đưa tài sản khai thác hiệu quả hơn, tái cấu trúc những danh mục kém hiệu quả, bên cạnh đó những doanh nghiệp có tiềm năng được trao thêm không gian để phát triển.
Trong giai đoạn mới, yêu cầu phân bổ lại nguồn lực thực tế càng quan trọng hơn. Cần thiết đưa nguồn lực từ những nơi sử dụng chưa hiệu quả sang những doanh nghiệp, ngành nghề có khả năng tạo ra giá trị cao hơn.
Khi cổ phiếu của những doanh nghiệp lớn, có tài sản, có dòng tiền và vị trí quan trọng trong nền kinh tế được đưa ra thị trường, cũng chính là cách nâng chất cho một TTCK bước vào giai đoạn mới.
Những chuyển động trên thị trường và nền kinh tế còn đòi hỏi doanh nghiệp tôi luyện thêm hệ gen linh hoạt để lớn hơn, cạnh tranh sòng phẳng không chỉ với doanh nghiệp trong nước mà cả doanh nghiệp khu vực. Môi trường kinh doanh đang thay đổi rất nhanh, Chi phí vốn, địa chính trị, thương mại quốc tế, chính sách thuế quan, công nghệ, chuyển đổi số và hành vi tiêu dùng đều có thể thay đổi mô hình kinh doanh của doanh nghiệp.
Trong bối cảnh đó, năng lực của doanh nghiệp không chỉ nằm ở khả năng huy động vốn hay quy mô tài sản, mà còn ở khả năng ra quyết định nhanh, thay đổi sản phẩm, tái cấu trúc thị trường và tìm kiếm động lực tăng trưởng mới. Tăng trưởng bằng năng suất, xây dựng hệ sinh thái dịch vụ, mở rộng xuất khẩu…Thích ứng đang trở thành một năng lực cạnh tranh cốt lõi.
Các doanh nghiệp có vốn nhà nước nhưng hoạt động theo cơ chế thị trường càng đòi hỏi sự năng động cao do đặc thù vị trí của họ vừa gắn với nguồn lực nhà nước, vừa phải cạnh tranh bình đẳng trên thị trường. Cùng với những kỳ vọng đổi mới trên thị trường vốn, họ cũng cần được tạo điều kiện để phát triển và phát huy nguồn lực xã hội, bên cạnh nỗ lực tự thân. Đây cũng là nội dung được phân tích đậm nét trong chuyên đề đặc biệt “Mở khoá nguồn lực cho kỷ nguyên tăng trưởng” trong số báo mà bạn đọc đang cầm trên tay.
