Tại buổi họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 4/2026 diễn ra tối 4/5, báo chí nêu vấn đề khó khăn chung của nền kinh tế thế giới cũng như áp lực đạt mục tiêu tăng trưởng cao trong năm 2026 và đề nghị Bộ Tài chính cho biết các giải pháp đột phá để bảo đảm cân bằng giữa tốc độ và chất lượng tăng trưởng.
Trả lời, Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận cho biết, đây là một trong những nội dung người dân và doanh nghiệp quan tâm và lãnh đạo Đảng, Nhà nước luôn sát sao chỉ đạo.
Theo Thứ trưởng, ngay từ đầu năm, thế giới đã biến động rất phức tạp và khó lường. Đặc biệt, từ cuối tháng 2, khi xung đột tại Trung Đông leo thang nhanh chóng đã gây gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu lớn nhất từ trước đến nay. Giá xăng dầu cũng như nguyên liệu đầu vào trên thế giới có sự điều chỉnh rất mạnh.
Tăng trưởng kinh tế thế giới được dự báo chậm lại và lạm phát cũng như nợ công toàn cầu có xu hướng tăng. Nhiều nền kinh tế lớn duy trì hoặc thắt chặt, thận trọng trong chính sách tiền tệ, đồng thời tiếp tục mở rộng tài phán để hỗ trợ cho tăng trưởng.
Trong bối cảnh khó khăn chung của thế giới, để bảo đảm giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát được lạm phát, đồng thời nâng cao chất lượng tăng trưởng, Thứ trưởng Bộ Tài chính cho hay, thời gian tới, cần tích cực triển khai các nhiệm vụ giải pháp trọng tâm mà Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ đều có những nghị quyết, văn bản chỉ đạo rất sát sao.
Thứ nhất, quán triệt triển khai hiệu quả nghị quyết và văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XIV, cũng như Kết luận 18 của Hội nghị Trung ương 2 và các nghị quyết của Bộ Chính trị, các nghị quyết quan trọng về phát triển kinh tế-xã hội của Quốc hội khóa XVI thông qua tại kỳ họp thứ nhất vừa rồi và Nghị quyết số 109/NQ-CP ngày 16/4/2026 của Chính phủ… cùng một số văn bản chỉ đạo của Chính phủ, xem đây là định hướng xuyên suốt trong công tác điều hành kinh tế, xã hội năm 2026 và cả nhiệm kỳ 2026-2030.
Thứ hai là tập trung giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế, trong đó tập trung một số nhiệm vụ giải pháp cụ thể như sau:
Điều hành chủ động linh hoạt và phối hợp chặt chẽ, đồng bộ, thống nhất, hiệu quả giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ, cũng như các chính sách vĩ mô khác;
Khẩn trương nghiên cứu, xây dựng đề án nền kinh tế độc lập tự chủ gắn với hội nhập kinh tế quốc tế trong bối cảnh mới;
Các cấp, các ngành điều hành chủ động, tập trung theo dõi, bám sát tình hình để có các giải pháp phản ứng chính sách kịp thời, hiệu quả trước các biến động bất lợi từ bên ngoài, giữ vững an toàn tài chính quốc gia và cương quyết không để xảy ra biến động kinh tế.
Thứ ba là nâng cao chất lượng tăng trưởng, bảo đảm sự hài hòa giữa phát triển kinh tế với phát triển văn hóa xã hội, bảo đảm nhân dân được thụ hưởng các thành quả của sự phát triển.
Trong đó đẩy mạnh chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ chiều rộng sang chiều sâu và nâng cao năng suất lao động, sức cạnh tranh của nền kinh tế, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính; khẩn trương nghiên cứu hoàn thiện đề án đổi mới mô hình tăng trưởng.
Thứ tư là triển khai các giải pháp nâng cao năng suất lao động, thông qua phát triển ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số, cũng như nâng cao trình độ của nguồn nhân lực.
Thứ năm, hoàn thiện thể chế kinh tế, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh và thực hiện hạch toán hiệu quả kinh tế, xã hội trong phân bổ quản lý và sử dụng mọi nguồn lực.
Tiếp theo là tập trung cải thiện chỉ số ICOR thông qua đầu tư nguồn lực có trọng tâm, trọng điểm, trong đó vốn đầu tư công là vốn mồi dẫn dắt các nguồn vốn đầu tư tư nhân khác.
Tập trung vào dịch vụ tiêu dùng và thu hút khách du lịch quốc tế
Trước đó, tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 4 diễn ra chiều 4/5, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, tình hình kinh tế xã hội trong 4 tháng đầu năm tiếp tục đạt nhiều kết quả quan trọng, được các tổ chức quốc tế đánh giá tích cực. Tuy nhiên, tăng trưởng nhiều ngành, lĩnh vực vẫn chưa đạt được kịch bản theo yêu cầu tăng trưởng 2 con số.
Theo báo cáo mới nhất từ Bộ Tài chính, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tháng 4/2026 tăng 12,1% so với cùng kỳ năm ngoái; trong 4 tháng đầu năm nay, tổng mức tăng là 11,1%. Mặc dù có chuyển biến tích cực nhưng kết quả này vẫn thấp hơn kịch bản Nghị quyết số 01/NQ-CP (13-15%).
Bên cạnh đó, khách quốc tế trong 4 tháng đầu năm nay đạt gần 8,8 triệu lượt người, tăng 14,6% so với cùng kỳ, bằng 35,2% mục tiêu cả năm (25 triệu lượt người). Bộ Tài chính đề xuất Bộ Công Thương, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Ngoại giao, Bộ Công an, các địa phương cần tập trung thu hút khách du lịch quốc tế và trong nước, khai thác tốt mùa du lịch hè năm 2026; phát triển du lịch theo chuỗi giá trị; tăng cường phòng, chống buôn lậu, hàng giả, gian lận xuất xứ, vi phạm vệ sinh an toàn thực phẩm, sở hữu trí tuệ…”, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đề xuất.
Cùng với đó, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đăng ký trong 4 tháng đầu năm nay ước đạt 18,2 tỷ USD, tăng 32% so với cùng kỳ. Vốn FDI thực hiện ước đạt 7,4 tỷ USD, tăng 9,8%. "Cần tập trung hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thiện thủ tục đầu tư, sớm đưa các dự án đăng ký vào thực hiện", Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh.
Áp lực lạm phát cần được theo dõi chặt chẽ
Về lạm phát, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 4/2026 tăng 5,46% so với cùng kỳ, cao hơn tháng 3/2026 (4,65%) do tác động chi phí đẩy từ giá xăng dầu, tác động dây chuyền đến giá cả dịch vụ giao thông, ăn uống, vật liệu xây dựng…
 |
| Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày Báo cáo tình hình kinh tế xã hội tháng 4 và 4 tháng đầu năm 2026 tại phiên họp Chính phủ chiều 4/5 |
Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, trong tháng 4/2026, Chính phủ tiếp tục chỉ đạo giảm các loại thuế đối với xăng dầu về 0%. Nhờ đó, qua 8 lần điều chỉnh, giá xăng dầu đã giảm 3 - 20,5% (giá dầu giảm 20,5%) so với cuối tháng 3/2026, ở mức thấp so với khu vực.
Tuy nhiên, do giá thế giới ở mức cao (bình quân tháng 4/2026 trên 110 USD/thùng), khiến giá trong nước vẫn tăng so với cùng kỳ năm ngoái.
“Áp lực lạm phát trong thời gian tới tiếp tục cần được theo dõi chặt chẽ. Bởi giá xăng dầu thế giới chưa có dấu hiệu giảm, giá điện tăng do vào mùa cao điểm nắng nóng, giá dịch vụ y tế, giáo dục điều chỉnh theo lộ trình”, lãnh đạo Bộ Tài chính cho biết.
Trước bối cảnh xung đột Trung Đông vẫn phức tạp, Bộ Tài chính kiến nghị Chính phủ chỉ đạo một số nội dung, theo đó, Bộ Công Thương bảo đảm đủ nguồn cung xăng dầu với giá cạnh tranh; bảo đảm đủ điện trong mùa nắng nóng để phục vụ mục tiêu tăng trưởng 2 con số; thực hiện hiệu quả việc chi tạm ứng từ ngân sách nhà nước cho Quỹ Bình ổn giá xăng dầu.
Trước ngày 10/5, Bộ Xây dựng sẽ có hướng dẫn cụ thể về điều chỉnh hợp đồng trong điều kiện biến động mạnh về giá vật liệu xây dựng. Bộ Tài chính đề nghị các địa phương hoàn thành quy hoạch các mỏ trong quý II/2026 để bảo đảm đủ nguyên vật liệu cho các dự án đầu tư; tăng cường quản lý giá cả trên địa bàn.
