Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh.
Tiếp tục phiên họp thứ 56, chiều 2/4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến Đề án Tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới (Đề án).
Trình bày nội dung này, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh cho biết, Tổng rà soát hệ thống VBQPPL để đánh giá chính xác, đầy đủ, toàn diện về thực trạng hệ thống VBQPPL và đề xuất giải pháp xử lý tổng thể nhằm xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật dân chủ, công bằng, đồng bộ, thống nhất, công khai, minh bạch, khả thi với cơ chế tổ chức thực hiện nghiêm minh, nhất quán, tiệm cận chuẩn mực, thông lệ quốc tế tiên tiến và phù hợp với thực tiễn đất nước, bảo đảm, bảo vệ quyền con người, quyền công dân; bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện, trực tiếp của Đảng trong công tác xây dựng pháp luật; đưa thể chế, pháp luật trở thành lợi thế cạnh tranh, mở đường cho kiến tạo phát triển, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững đất nước trong kỷ nguyên mới. Đồng thời, góp phần cung cấp thông tin phục vụ cho việc nghiên cứu, sửa đổi tổng thể Hiến pháp năm 2013.
Tờ trình của Chính phủ cũng nêu 6 tiêu chí cơ bản của nhiệm vụ Tổng rà soát. Một là, rà soát, đánh giá tính đầy đủ, kịp thời của việc thể chế hóa đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng thành các quy định pháp luật để kịp thời đề xuất sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới các VBQPPL cho phù hợp và/hoặc đề xuất sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện các chủ trương, chính sách của Đảng để phù hợp với yêu cầu thực tiễn phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Hai là, rà soát, đánh giá sự phù hợp của các VBQPPL với quy định của Hiến pháp và tính tương thích của VBQPPL với các điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên, bảo đảm xây dựng hệ thống pháp luật chất lượng cao, hiện đại, tiệm cận chuẩn mực, thông lệ quốc tế tiên tiến.
Ba là, rà soát, phát hiện các quy định pháp luật mâu thuẫn, chồng chéo, thiếu đồng bộ, thiếu thống nhất trong hệ thống pháp luật để kịp thời sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ cho phù hợp.
Bốn là, rà soát, đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện hành nghề, đầu tư, kinh doanh, thủ tục hành chính rườm rà, bất hợp lý, tạo gánh nặng chi phí tuân thủ để thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.
Năm là rà soát, phát hiện các quy định pháp luật không rõ ràng, có nhiều cách hiểu khác nhau, không hợp lý, không khả thi, gây khó khăn trong áp dụng, thực hiện pháp luật để kịp thời sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ cho phù hợp.
Tiêu chí thứ 6 là rà soát, phát hiện các quan hệ xã hội chưa có quy định pháp luật điều chỉnh, cần bổ sung để góp phần đưa pháp luật trở thành lợi thế cạnh tranh, mở đường cho kiến tạo phát triển, phù hợp với yêu cầu thực tiễn phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Đề án đề xuất xác định rõ đối tượng, phạm vi tổng rà soát hệ thống VBQPPL là toàn bộ các VBQPPL còn hiệu lực (trừ Hiến pháp) và các VBQPPL đã được ban hành nhưng chưa có hiệu lực do các cơ quan nhà nước có thẩm quyền ở Trung ương và địa phương ban hành tính đến hết ngày 31/10/2026. Trong đó, Hiến pháp năm 2013 được sửa đổi, bổ sung năm 2025 là một trong các căn cứ quan trọng để xem xét, đánh giá hệ thống VBQPPL.
Về tiến độ, trước ngày 10/11/2026 các cơ quan có trách nhiệm thực hiện tổng rà soát VBQPPL ở cả Trung ương và địa phương, gửi báo cáo kết quả chính thức về Bộ Tư pháp.
Báo cáo ý kiến, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, Thường trực ủy ban này và các cơ quan của Quốc hội tán thành với sự cần thiết xây dựng Đề án, trình UBTVQH xem xét, quyết định ban hành Nghị quyết về tổng rà soát hệ thống VBQPPL.
Sau khi Ủy ban Thường vụ Quốc hội thảo luận, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định kết luận, Ủy ban tán thành đề xuất thực hiện Đề án của Chính phủ, nhất trí lập Ban chỉ đạo tổng rà soát hệ thống VBQPPL và giao Bộ tư pháp là cơ quan thường trực của Ban chỉ đạo, sẽ tổ chức hội nghị toàn quốc để triển khai Đề án (dự kiến vào giữa tháng 4/2026).
100% các vị ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội dự họp nhất trí thông qua Nghị quyết về tổng rà soát hệ thống VBQPPL và Nghị quyết về thành lập Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống VBQPPL.
