Theo ông Từ Tiến Phát, Tổng giám đốc ACB, các xung đột quân sự gần đây có ảnh hưởng đến hoạt động của ngành ngân hàng Việt Nam nói chung và ACB nói riêng. Điều này được nhận diện qua 3 yếu tố tác động chính.
Thứ nhất là về lạm phát. Năm nay, mục tiêu kiểm soát lạm phát được đặt ra ở mức khoảng 4,5%. Các xung đột hiện nay không chỉ ảnh hưởng đến giá xăng dầu mà còn lan tỏa đến chi phí hoạt động của doanh nghiệp cũng như chi phí sinh hoạt của người dân. Tuy nhiên, ACB cho rằng việc kiểm soát lạm phát quanh mức 4,5% vẫn là khả thi.
Về tỷ giá, sau biến động giảm trong tháng 1/2026, tỷ giá đã tăng trở lại hơn 1% ngay sau khi xảy ra xung đột. Dù vậy, ACB nhận định cả năm nay tỷ giá có thể được kiểm soát ở mức tăng không quá 3% và Ngân hàng Nhà nước cùng Chính phủ có đủ công cụ để điều hành.
Về lãi suất, lãi suất thời gian qua có xu hướng tăng, đặc biệt từ tháng 12 và tiếp tục tăng trong những tháng đầu năm. Nguyên nhân đến từ chênh lệch cung - cầu vốn trên thị trường, cũng như nhu cầu huy động của các ngân hàng.
Bên cạnh đó, yếu tố tâm lý từ các biến động địa chính trị cũng tác động đến người gửi tiền và thị trường nói chung. Xu hướng lãi suất tăng có thể ảnh hưởng đến mặt bằng lãi suất cho vay trong thời gian tới. Tuy nhiên, ACB tin rằng Ngân hàng Nhà nước sẽ có các giải pháp phù hợp để kiểm soát cả lãi suất huy động và cho vay.
Phân tích về vấn đề này, đại diện phía VIB, ông Lê Quang Trung - Giám đốc Khối Nguồn vốn và Ngoại hối đã chia sẻ góc nhìn chi tiết chia làm ba phần trọng tâm, bắt đầu từ những tác động của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).
Theo ông Trung, về yếu tố quốc tế, đầu năm 2026, thị trường từng kỳ vọng Fed sẽ có thêm hai lần cắt giảm lãi suất sau ba lần cắt giảm vào năm 2025 để đưa lãi suất về mức quanh 3,5%. Tuy nhiên, những biến động tại Trung Đông trong tháng Hai đã đẩy giá dầu vượt ngưỡng 100 USD/thùng, khiến các ngân hàng trung ương phải điều chỉnh lại chiến lược.
Hiện tại, với mức giá năng lượng dao động từ 80 - 120 USD/thùng, cơ hội để Fed cắt giảm lãi suất trong năm 2026 là rất thấp, thậm chí kỳ vọng cắt giảm đã chuyển thành khả năng không cắt giảm lần nào trong năm. Việc Fed duy trì lãi suất ở mức cao ("neo lãi suất") tạo ra áp lực lớn lên lãi suất tại Việt Nam do xu hướng của "dòng tiền thông minh". Dòng tiền này đang có xu hướng chảy mạnh về Mỹ, nơi công nghệ đang phát triển thần tốc và thu hút lượng vốn khổng lồ.
Minh chứng là trong 3 tháng đầu năm nay, dòng vốn đầu tư gián tiếp (FII) vẫn chảy ra cho thấy, áp lực rút vốn tại các thị trường mới nổi là rất hiện hữu. Hệ quả tất yếu của việc neo lãi suất cao và dòng tiền chảy ra là áp lực gia tăng lên tỷ giá của đồng nội tệ.
“Để ứng phó với áp lực tỷ giá, Việt Nam cần duy trì một mặt bằng lãi suất đủ hấp dẫn để khuyến khích người dân và doanh nghiệp tiếp tục nắm giữ VND. Dự báo tỷ giá có thể biến động từ 3% đến 5% trong bối cảnh Fed giữ lãi suất cao”, ông Trung cho biết.
Cũng theo Giám đốc Khối Nguồn vốn và Ngoại hối của VIB, mặc dù trên thị trường hiện nay đã có một số ngân hàng quy mô nhỏ đẩy lãi suất huy động lên tới 9%, nhưng chiến lược của VIB là không tham gia vào cuộc đua lãi suất thuần túy. Thay vào đó, VIB tập trung vào việc tối ưu hóa sản phẩm và dịch vụ để thu hút tiền gửi từ dân cư và doanh nghiệp, với mô hình transactional banking.
Hiện tại, nền tảng huy động của VIB vẫn chủ yếu dựa vào thị trường 1 (thị trường dân cư và tổ chức kinh tế) với tỷ lệ chiếm từ 70 - 80%. Lãi suất huy động tại thị trường 1 cho các kỳ hạn dưới 6 tháng hiện vẫn duy trì ở mức quanh 4,75%, điều này giúp ngân hàng kiểm soát tốt chi phí vốn nếu có nền tảng khách hàng tốt.
Bên cạnh việc giữ vững thị trường nội địa, VIB còn triển khai chiến lược đa dạng hóa nguồn vốn (diversifying funding source) bằng cách huy động từ thị trường quốc tế thông qua các khoản vay hợp vốn (syndication), chiếm khoảng 10-15% tổng nguồn vốn. Cụ thể, trong năm 2026, VIB có kế hoạch huy động 1 tỷ USD từ nước ngoài, chia làm hai giai đoạn: 500 triệu USD trong nửa đầu năm (bắt đầu từ cuối tháng 4 với kỳ hạn 3-5 năm) và 500 triệu USD còn lại trong nửa cuối năm.
Việc này nhằm tránh tình trạng tập trung quá mức vào một thị trường huy động và phòng vệ rủi ro thanh khoản. Tuy nhiên, về dự báo lãi suất trong nước, ông Trung cho rằng áp lực sẽ tiếp tục duy trì trong quý II và quý III/2026 do sự chênh lệch giữa giải ngân và huy động của hệ thống ngân hàng (hiện đang ở mức âm).
Tuy nhiên, mặt bằng lãi suất huy động tăng lên sẽ dần thu hút dòng vốn từ dân cư, giúp bù đắp sự chênh lệch này trong vòng 3-6 tháng, từ đó đưa lãi suất ổn định trở lại từ quý IV/2026. Đối với tỷ giá, áp lực cao nhất dự kiến rơi vào 9 tháng đầu năm nay với mức mất giá dự báo từ 3-5%. Sang quý IV/2026, dòng tiền được kỳ vọng sẽ quay trở lại tích cực hơn, đặc biệt là khi Việt Nam đang nằm trong lộ trình được FTSE nâng hạng thị trường, điều này sẽ hỗ trợ tốt cho ổn định tỷ giá.
Về hoạt động tín dụng, VIB duy trì danh mục cho vay với 90% tổng dư nợ là các khoản vay có tài sản đảm bảo. Thay vì chỉ tập trung vào biên lợi nhuận lãi thuần (NIM), ngân hàng hướng tới việc khai thác thu nhập tổng thể từ khách hàng (bao gồm cả phí dịch vụ và các sản phẩm gia tăng). Với chiến lược này, VIB dự kiến tăng trưởng tín dụng sẽ đạt mức 13% trong năm 2026 và hiện chưa thấy yếu tố nào khiến con số này vượt quá mức kiểm soát.
Mặc dù vĩ mô còn nhiều thách thức từ chính sách của Fed và biến động địa chính trị, VIB vẫn kiên trì với chiến lược đa dạng hóa nguồn vốn, tập trung vào phân khúc khách hàng chất lượng và kiểm soát rủi ro để đảm bảo sự phát triển ổn định.
Trong khi đó, theo ông Đinh Đức Quang, Giám đốc Khối Kinh doanh Tiền tệ của UOB Việt Nam, rủi ro địa chính trị tại Trung Đông và biến động giá dầu có thể hỗ trợ USD ngắn hạn, song về dài hạn sẽ suy yếu, nhất là khi dự báo Fed sẽ có 2 lần cắt giảm lãi suất cuối năm nay, tác động lên tỷ giá, lãi suất, tỷ giá USD/VND được dự báo dao động khoảng 2-3% trong 2026.
Trong các phân tích trước đó, UOB cho rằng, việc lãi suất USD giảm sẽ là yếu tố tích cực hỗ trợ Cơ quan quản lý tại Việt Nam điều hành lãi suất VND, song cũng cần nhìn nhận thực tế mặt bằng lãi suất VND sẽ được điều hành chủ yếu từ các yếu tố vĩ mô nội tại như kỳ vọng tăng trưởng, diễn biến lạm phát, cán cân thương mại, dịch vụ, thu hút đầu tư nước ngoài, biến động tỷ giá…
Một số báo cáo triển vọng ngoại hối quốc tế dự báo đồng USD có thể giảm giá khoảng 5% trong năm 2026 nếu Fed tiếp tục chu kỳ cắt giảm lãi suất. Từ cuối năm 2024, Fed đã hạ lãi suất tổng cộng khoảng 175 điểm cơ bản, đưa chính sách tiền tệ từ trạng thái thắt chặt về gần mức trung tính. Đối với Việt Nam, áp lực tỷ giá trong ngắn hạn có thể tiếp tục xuất hiện nếu đồng USD trên thế giới duy trì xu hướng tăng. Tuy nhiên, với dự trữ ngoại hối ổn định và các công cụ điều hành linh hoạt của NHNN, thị trường tiền tệ trong nước được đánh giá nằm trong tầm kiểm soát.
Dự báo mới nhất được UOB đưa ra là tỷ giá USD/VND sẽ có mức biến động khoảng 2 - 3% trong 2026, với mức tỷ giá là 26.400 quý II, 26200 trong quý III và 26.100 vào cuối năm 2026.
Trên thị trường, giá USD thế giới giảm mạnh trong ngày 9/4, chỉ số USD-Index mất 0,86 điểm, còn 99 điểm. Đồng USD giảm xuống mức thấp nhất trong vòng một tháng so với các đồng tiền chủ chốt khác sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần, qua đó thúc đẩy tâm lý lạc quan trên các thị trường tài sản rủi ro toàn cầu.
