Áp lực từ bên ngoài gia tăng
Theo Báo cáo thị trường tiền tệ tháng 5/2026 của MBS, diễn biến trên thị trường quốc tế trong tháng qua tiếp tục chịu tác động lớn từ những lo ngại về lạm phát và căng thẳng địa chính trị.
Từ mức 98,96 điểm vào cuối tháng 4, chỉ số DXY đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 2, đạt 97,9 điểm vào ngày 8/5 khi thị trường kỳ vọng căng thẳng tại Trung Đông có thể hạ nhiệt. Tuy nhiên, đồng bạc xanh nhanh chóng phục hồi và tăng trở lại lên mức 98,9 điểm vào cuối tháng, dù vẫn thấp hơn 0,1% so với cuối tháng 3 và cao hơn 0,7% so với đầu năm.
Đà hồi phục của USD diễn ra trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông chưa có dấu hiệu kết thúc, khiến giá dầu duy trì ở vùng cao khoảng 90-100 USD/thùng. Giá dầu tăng mạnh cũng làm gia tăng áp lực lạm phát tại Mỹ. Chỉ số PCE lõi tháng 4 tăng 3,3% so với cùng kỳ năm trước, đánh dấu mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 11/2023. Trong khi đó, CPI tháng 4 tăng 3,8%, mức cao nhất kể từ tháng 5/2023.
Áp lực lạm phát gia tăng đã củng cố kỳ vọng của thị trường rằng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ tiếp tục duy trì chính sách tiền tệ thận trọng. Theo công cụ FedWatch của CME, thị trường hiện kỳ vọng Fed sẽ giữ nguyên lãi suất trong năm nay và định giá khoảng 40,4% khả năng Fed tăng lãi suất từ tháng 3/2027. Trong bối cảnh đó, tỷ giá USD/VND vẫn duy trì được sự ổn định đáng chú ý.
 |
MBS cho biết, bất chấp áp lực từ mức thâm hụt thương mại gần 14 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm và rủi ro lạm phát gia tăng, tỷ giá USD/VND nhìn chung vẫn khá ổn định trong tháng 5, một phần nhờ đồng VND được hỗ trợ bởi mặt bằng lãi suất trong nước ở mức cao.
Tỷ giá liên ngân hàng gần như đi ngang trong tháng, dao động trong biên độ hẹp từ 26.309 - 26.368 đồng/USD. Đến cuối tháng 5, tỷ giá liên ngân hàng ở mức 26.313 đồng/USD, giảm nhẹ 0,14% so với cuối tháng trước và chỉ tăng 0,16% so với đầu năm. Tỷ giá trên thị trường tự do cũng giảm 1,3% trong tháng xuống còn 26.425 đồng/USD, thấp hơn 1,9% so với đầu năm. Trong khi đó, tỷ giá trung tâm chỉ tăng nhẹ 0,1% so với cuối tháng trước lên 25.139 đồng/USD, tương đương mức tăng 0,06% so với đầu năm.
 |
Dù vậy, MBS cho rằng áp lực đối với tỷ giá vẫn hiện hữu trong thời gian tới.
Thứ nhất, giá dầu thế giới duy trì ở mức cao do xung đột tại Trung Đông có thể tiếp tục hỗ trợ đồng USD và tạo áp lực lên tỷ giá USD/VND. Bên cạnh đó, kỳ vọng Fed tiếp tục trì hoãn cắt giảm lãi suất, thậm chí một số quan chức Fed đã bày tỏ quan điểm sẵn sàng nâng lãi suất nếu lạm phát chưa giảm như kỳ vọng, cũng là yếu tố hỗ trợ đồng bạc xanh.
Thứ hai, cán cân thương mại dự kiến tiếp tục chịu áp lực khi tăng trưởng nhập khẩu vẫn cao hơn đáng kể so với xuất khẩu nhằm phục vụ hoạt động sản xuất. Mặc dù xuất khẩu được kỳ vọng cải thiện từ cuối quý II khi bước vào mùa cao điểm, mức cải thiện của cán cân thương mại được đánh giá sẽ khá khiêm tốn.
Đặc biệt, trong ngắn hạn, chi phí vận chuyển gia tăng cùng xu hướng mất giá của nhiều đồng tiền trong bối cảnh USD phục hồi có thể làm gia tăng rủi ro nhập khẩu lạm phát. Trên cơ sở đó, MBS dự báo tỷ giá USD/VND sẽ dao động trong vùng 26.350 - 26.700 đồng/USD trong quý II/2026, tương ứng mức tăng từ 0,3% đến 1,6% so với đầu năm.
Lãi suất vẫn neo ở vùng cao
Diễn biến trên thị trường tiền tệ trong nước cho thấy thanh khoản hệ thống ngân hàng tiếp tục chịu áp lực nhất định trong tháng 5.
Trong ba tuần đầu tháng, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) có xu hướng thu hẹp quy mô bơm vốn qua kênh thị trường mở (OMO), dẫn tới mức hút ròng hơn 8.000 tỷ đồng trong kỳ. Trong bối cảnh đó, lãi suất liên ngân hàng qua đêm duy trì quanh mức cao từ 5-6%.
Đến tuần cuối tháng, lãi suất liên ngân hàng tăng nhanh hơn, buộc NHNN phải đẩy mạnh hỗ trợ thanh khoản. Giá trị trúng thầu OMO bình quân mỗi phiên trong tuần cuối tháng đạt gần 25.900 tỷ đồng, cao gấp hơn 3 lần mức bình quân của ba tuần đầu tháng. Dù vậy, mặt bằng lãi suất liên ngân hàng vẫn duy trì ở mức cao, đặc biệt tại các kỳ hạn ngắn.
Lãi suất qua đêm cuối tháng 5 ở mức 7%, tăng 0,8 điểm phần trăm so với cuối tháng 4. Các kỳ hạn từ 1 tuần đến 1 tháng tăng từ 0,3-0,7 điểm phần trăm, lên dao động trong khoảng 7,1-7,2%. Lãi suất kỳ hạn 6 tháng cũng tăng nhẹ 0,05 điểm phần trăm lên 7,75%.
 |
Theo MBS, việc NHNN tiếp tục định hướng các ngân hàng giảm lãi suất cho vay trong khi lãi suất huy động chưa thể tăng mạnh như giai đoạn đầu năm đã phần nào tạo áp lực lên mặt bằng lãi suất liên ngân hàng, tương tự diễn biến từng xuất hiện trong năm 2025.
Tính chung tháng 5, NHNN bơm khoảng 250.500 tỷ đồng qua kênh OMO với kỳ hạn từ 7-56 ngày và lãi suất 4,5%, giảm 28% so với tháng trước. Trong khi đó, khối lượng OMO đáo hạn đạt hơn 227.800 tỷ đồng. Như vậy, NHNN đã bơm ròng gần 22.700 tỷ đồng trong tháng, đưa lượng OMO lưu hành trên hệ thống lên hơn 332.300 tỷ đồng.
Ở thị trường huy động, diễn biến lãi suất tiếp tục phân hóa. Sau chỉ đạo giảm lãi suất của NHNN hồi đầu tháng 4, tháng 5 ghi nhận 6 ngân hàng giảm lãi suất huy động với mức giảm từ 0,1-1,1 điểm phần trăm ở các kỳ hạn từ 3-24 tháng. Tuy nhiên, cùng thời điểm đó vẫn có khoảng 9 ngân hàng tăng lãi suất huy động từ 0,1-0,7 điểm phần trăm, chủ yếu ở các kỳ hạn từ 6-12 tháng.
Đáng chú ý, áp lực tăng lãi suất không còn chỉ xuất hiện ở nhóm ngân hàng thương mại tư nhân. Đầu tháng 6, BIDV đã điều chỉnh tăng lãi suất huy động ở các kỳ hạn từ 6-36 tháng với mức tăng từ 0,8-1,2 điểm phần trăm. Theo MBS, động thái này cho thấy áp lực huy động vốn trong hệ thống ngân hàng đang gia tăng đáng kể.
Khảo sát của MBS cho thấy, đến cuối tháng 5, lãi suất huy động cao nhất ở các kỳ hạn dưới 12 tháng đạt 8,8%/năm. Với kỳ hạn 12 tháng, LPBank là ngân hàng có mức lãi suất cao nhất, cũng ở mức 8,8%/năm.
Lãi suất huy động bình quân kỳ hạn 12 tháng của nhóm ngân hàng Tier 1 tăng thêm 0,12 điểm phần trăm so với cuối tháng 4 lên 8,28%/năm, cao hơn 259 điểm cơ bản so với đầu năm. Trong khi đó, lãi suất huy động bình quân kỳ hạn 12 tháng của nhóm ngân hàng Tier 2 giảm nhẹ 0,04 điểm phần trăm xuống còn 8,41%/năm, song vẫn cao hơn 254 điểm cơ bản so với đầu năm. Tính chung toàn hệ thống, lãi suất huy động bình quân kỳ hạn 12 tháng cuối tháng 5 đạt 8,35%/năm, tăng 257 điểm cơ bản so với đầu năm.
Theo MBS, dù nhiều ngân hàng đã giảm lãi suất huy động trong tháng 4 và tháng 5, mặt bằng lãi suất vẫn duy trì ở mức cao do hai nguyên nhân chính. Thứ nhất, lãi suất huy động đã tăng đáng kể trong quý I. Thứ hai, một số ngân hàng vẫn tiếp tục nâng lãi suất trong bối cảnh tín dụng duy trì tốc độ tăng trưởng nhanh, gần gấp đôi tốc độ huy động vốn.
