Xuất nhập khẩu lập kỷ lục tháng thứ hai liên tiếp
Những dự báo về khả năng dòng chảy thương mại đảo chiều do tác động của mức thuế quan 12,5% Mỹ áp lên hàng hóa Việt Nam từ cuối tháng 7/2026 đã không xảy ra.
 |
Ngược lại, những biến động về thuế quan và làn sóng bảo hộ thương mại được nhiều thị trường lớn dựng lên dường như đang tiếp thêm động lực để hoạt động xuất nhập khẩu chinh phục những dấu mốc mới.
Số liệu do Cục Thống kê (Bộ Tài chính) công bố cho thấy, tháng 8/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đạt 109,7 tỷ USD, tăng 31,7% so với cùng kỳ năm trước.
Đây cũng là tháng thứ hai liên tiếp thương mại hàng hóa quốc tế của Việt Nam chạm mốc gần 110 tỷ USD, cho thấy sức bật đáng chú ý của hoạt động xuất nhập khẩu trong bối cảnh thương mại toàn cầu nhiều biến động.
Lợi thế về năng lực sản xuất và quy mô nguồn cung sẽ không bảo đảm một vị thế bền vững nếu doanh nghiệp Việt Nam không tiếp tục nâng cấp năng lực, đáp ứng các tiêu chuẩn mới của chuỗi cung ứng toàn cầu.
Nhờ duy trì “phong độ” xuất khẩu, thúc đẩy sản xuất với lượng đơn hàng gia tăng, đưa tổng kim ngạch xuất nhập khẩu 8 tháng 2026 đạt 770,14 tỷ USD (xuất khẩu 374,84 tỷ USD, nhập khẩu 395,3 tỷ USD), tăng 28,7% so với cùng kỳ năm trước. Tính theo giá trị tuyệt đối, quy mô thương mại tăng thêm gần 172 tỷ USD so với cùng kỳ.
Cục Thống kê nhấn mạnh, mức 770 tỷ USD là quy mô xuất nhập khẩu cao nhất trong 8 tháng từ trước đến nay. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu tăng thêm 68,7 tỷ USD, còn nhập khẩu tăng 103,18 tỷ USD so với cùng kỳ năm trước.
Đơn hàng phục hồi tạo động lực cho sản xuất. Ngành sản xuất Việt Nam tiếp tục cải thiện mạnh trong tháng 8/2026, với sản lượng và đơn hàng mới cùng tăng khi PMI ngành sản xuất Việt Nam tháng 8 đạt 53,3 điểm, vượt mốc 52,9 điểm trong tháng 7 và duy trì trên ngưỡng 50 điểm trong tháng thứ 14 liên tiếp.
Theo ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence, “tăng trưởng ngành sản xuất của Việt Nam bắt đầu mạnh lên ở thời điểm giữa quý III của năm”.
Thấy rõ nhất sức bật của xuất khẩu là ở ngành điện tử. Đây cũng là một trong những điểm sáng lớn nhất của xuất khẩu 8 tháng, khi nhóm hàng điện tử, máy tính, linh kiện và điện thoại đóng góp khoảng 150 tỷ USD, chiếm hơn 40% tổng kim ngạch xuất khẩu.
Đáng chú ý, chỉ sau 8 tháng, đã xuất hiện nhóm hàng có kim ngạch vượt 100 tỷ USD. Điện tử, máy tính và linh kiện mang về 101 tỷ USD, tăng 51,1% so với cùng kỳ năm trước, chỉ thấp hơn khoảng 7 tỷ USD so với kim ngạch của cả năm 2025. Trong khi xuất khẩu điện thoại đạt 45,6 tỷ USD, tăng 19,4%.
Theo Hiệp hội Doanh nghiệp Điện tử Việt Nam (VEIA), sự dịch chuyển của chuỗi cung ứng toàn cầu đang mở ra cơ hội đặc biệt cho Việt Nam, tạo điều kiện để nước ta tiếp tục củng cố vị thế là một trong những trung tâm sản xuất và xuất khẩu điện tử quan trọng của thế giới.
Dòng vốn đầu tư nước ngoài cũng cho thấy sức hấp dẫn của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Tổng vốn FDI đăng ký 8 tháng năm 2026 đạt 40,63 tỷ USD, tăng 55,4% so với cùng kỳ năm 2025. Vốn FDI thực hiện đạt 17,25 tỷ USD, cao nhất trong 5 năm qua.
Xuất khẩu tiến gần hơn mốc 550 tỷ USD
Trao đổi với gần 600 nhà mua hàng toàn cầu đang có mặt tại Việt Nam để tìm kiếm nhà cung ứng, Thứ trưởng Bộ Công thương Phan Thị Thắng cho biết, năm 2026 Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu khoảng 15 - 16%, hướng tới kim ngạch 546 - 550 tỷ USD.
Theo bà Thắng, cơ sở để kỳ vọng xuất khẩu cán đích mục tiêu là khá rõ khi sau 8 tháng, kim ngạch xuất khẩu đã tăng trên 22%, vượt đáng kể mức tăng trưởng mục tiêu cả năm. Cùng với đó, các hoạt động xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường và tìm kiếm khách hàng mới đang được cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp đẩy mạnh.
Với mạng lưới 17 hiệp định thương mại tự do đã ký kết và thực thi, môi trường đầu tư ổn định, năng lực sản xuất không ngừng được nâng cao cùng vị trí địa kinh tế chiến lược tại trung tâm Đông Nam Á, Việt Nam tiếp tục là lựa chọn ưu tiên trong chiến lược đa dạng hóa nguồn cung của các tập đoàn và nhà mua hàng quốc tế.
Kim ngạch xuất khẩu năm 2025 vượt 475 tỷ USD và con số gần 375 tỷ USD sau 8 tháng năm nay phần nào cho thấy sức hút ngày càng lớn của Việt Nam trong vai trò một trung tâm sản xuất của châu Á.
Điều này càng được củng cố khi ông Alen Wei, Giám đốc Tài chính H&M Production khu vực Trung Quốc và Đông Nam Á cho biết Việt Nam hiện là một trong những thị trường cung ứng quan trọng của H&M Group.
Tập đoàn H&M của Thụy Điển hiện hợp tác với hơn 40 nhà cung cấp và hơn 70 nhà máy tại Việt Nam. Theo ông Alen Wei, định hướng phát triển trong thời gian tới không đơn thuần là gia tăng sản lượng, mà hướng tới hình thành một hệ sinh thái kết hợp năng lực sản xuất với công nghiệp thượng nguồn, công nghệ và đổi mới sáng tạo, kỳ vọng đưa Việt Nam trở thành trung tâm sản xuất tiên tiến.
Đón thời cơ khi chuỗi cung ứng thay đổi nhanh
Trên bản đồ cung ứng toàn cầu, Việt Nam đang ngày càng khẳng định vị thế nhờ năng lực sản xuất và quy mô nguồn cung không ngừng mở rộng. Tuy nhiên, lợi thế này không đồng nghĩa với một vị thế bền vững nếu doanh nghiệp không tiếp tục nâng cấp năng lực và đáp ứng những tiêu chuẩn mới của chuỗi cung ứng toàn cầu.
Bởi, theo các nhà mua hàng, tiêu chuẩn của chuỗi cung ứng cũng đang thay đổi nhanh chóng.
Ngoài yếu tố giá, các yêu cầu về khả năng giao hàng ổn định, chất lượng nhất quán, đáp ứng nhanh các yêu cầu kỹ thuật, quản trị dữ liệu minh bạch tiếp tục được đề cao.
Ông Cha Ji-ho, Giám đốc Trung tâm Mua hàng Việt Nam thuộc Ban Hợp tác Chiến lược Samsung Việt Nam cho rằng, những thay đổi về tiêu chuẩn đặt ra thách thức nhưng cũng lộ diện nhiều cơ hội cho Việt Nam.
Ông tin tưởng, với nền tảng sản xuất vững chắc và khả năng học hỏi, cải tiến nhanh, Việt Nam có điều kiện trở thành trung tâm sản xuất quan trọng trong quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu.
Chỉ dấu tích cực là ngày càng nhiều doanh nghiệp Việt Nam có thể vươn lên trở thành đối tác tin cậy trong các lĩnh vực linh kiện, nguyên vật liệu, thiết bị và công nghiệp hỗ trợ.
Những tiến bộ bước đầu của Việt Nam trong chuỗi cung ứng công nghệ cao đang được quốc tế ghi nhận.
Trong lần đánh giá năng lực cạnh tranh gần nhất đối với 11 nền kinh tế sản xuất hàng đầu châu Á của Asia Manufacturing Index (AMI 2026), do Dezan Shira & Associates (Hong Kong, Trung Quốc) thực hiện, Việt Nam được xếp hạng 3. Thứ hạng này cho thấy Việt Nam đang dần trở thành lựa chọn cho các kế hoạch dài hạn của các tập đoàn, doanh nghiệp nước ngoài.
Quy mô ngoại thương vượt 930 tỷ USD năm 2025 và dự kiến vượt 1.000 tỷ USD trong năm 2026, Việt Nam đang từng bước chuyển từ một cứ điểm sản xuất sang đối tác chiến lược dài hạn của các tập đoàn quốc tế, đồng thời trở thành nền tảng kết nối hoạt động sản xuất với nghiên cứu, phát triển và đổi mới sáng tạo trên phạm vi toàn cầu.
Bản đồ cung ứng toàn cầu có tên Việt Nam với vị thế ngày càng vững chắc nhờ nguồn cung ngày càng lớn sau mỗi năm. Song, điều này không đảm bảo cho sự chắc chắn trong dài hạn.
Đại diện H&M gợi ý ba trụ cột cốt lõi mà các chuỗi cung ứng cần tập trung để định hình năng lực cạnh tranh trong giai đoạn mới, đó là phát triển bền vững thông qua sản xuất phát thải carbon thấp, ứng dụng năng lượng tái tạo với cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) và nâng cấp công nghiệp nhằm gia tăng giá trị nội địa hóa.
