Đặt chuẩn tham chiếu cho ngành quỹ
Ngày 22/9/2026 tại Hà Nội, Hội thảo và Lễ trao Giải thưởng Quỹ đầu tư chứng khoán Việt Nam năm 2026 - Vietnam Fund Awards 2026 (VFA 2026) lần đầu được tổ chức với chủ đề “Ngành quỹ trong kỷ nguyên mới: Khơi thông dòng vốn cho tăng trưởng cao và bền vững”.
Chương trình do Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), Báo Tài chính - Đầu tư và FiinGroup đồng tổ chức, hướng tới tạo lập chuẩn tham chiếu khách quan, minh bạch cho ngành quỹ, đồng thời kết nối các thành viên thị trường.
Chia sẻ tại sự kiện, bà Tạ Thanh Bình, Tổng giám đốc VSDC, Chủ tịch Hội đồng Đánh giá cho biết, nhằm góp phần cụ thể hóa các mục tiêu của Đề án Tái cấu trúc nhà đầu tư và phát triển ngành quỹ đầu tư chứng khoán đến năm 2030 theo Quyết định số 3168/QĐ-BTC năm 2025 của Bộ Tài chính và được sự chấp thuận của Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Chương trình xếp hạng quỹ đầu tư chứng khoán tại Việt Nam 2026 (VFA 2026 - Vietnam Fund Awards 2026) được xây dựng với 4 mục tiêu chính.
Thứ nhất, tạo lập chuẩn tham chiếu khách quan, minh bạch cho ngành quỹ. Thứ hai, thúc đẩy dòng vốn đầu tư dài hạn và tăng trưởng bền vững. Thứ ba, xây dựng một diễn đàn kết nối hệ sinh thái ngành quỹ. Thứ tư, ghi nhận và vinh danh các quỹ đầu tư hoạt động hiệu quả, đóng góp tích cực cho sự phát triển của thị trường.
Để thực hiện các mục tiêu này, Hội đồng Đánh giá đã nghiên cứu, tham chiếu các chuẩn xếp hạng quỹ đầu tư uy tín trên toàn cầu trong quá trình xây dựng tiêu chí, từ đó phát triển phương pháp luận đánh giá phù hợp với bối cảnh thị trường Việt Nam.
 |
Bà Tạ Thanh Bình, Tổng giám đốc VSDC, Chủ tịch Hội đồng Đánh giá phát biểu tại sự kiện. Ảnh: Dũng Minh |
Đánh giá 100 quỹ trên cùng một mặt bằng dữ liệu
Trong khuôn khổ chương trình, dữ liệu được thu thập và đánh giá đối với 100 quỹ đầu tư chứng khoán đang hoạt động tại Việt Nam và đáp ứng đủ các tiêu chí đánh giá.
Theo bà Bình, số lượng này chiếm phần lớn số quỹ hiện có trên thị trường, với phạm vi đánh giá đủ rộng và đại diện để phản ánh bức tranh chung của ngành quỹ đầu tư chứng khoán Việt Nam hiện nay.
Đáng chú ý, toàn bộ số liệu sử dụng để đánh giá được chốt tại một thời điểm duy nhất là ngày 31/12/2025. Cách thức này nhằm bảo đảm các quỹ được so sánh trên cùng một mặt bằng dữ liệu, không có sự chênh lệch về thời gian giữa các quỹ.
Về tổng thể, VFA 2026 có 44 giải thưởng thuộc 11 hạng mục, được chia thành hai nhóm.
Nhóm thứ nhất là các giải thưởng đánh giá hiệu quả đầu tư, gồm 7 hạng mục, xét trên ba loại hình quỹ là quỹ cổ phiếu, quỹ trái phiếu và quỹ cân bằng, trong ba khung thời gian 3 năm, 5 năm và 10 năm.
 |
Ban tổ chức trao giải cho các quỹ có Hiệu quả kinh doanh 10 năm kỳ đánh giá 2016-2025. Ảnh: Dũng Minh |
Nhóm thứ hai là các giải thưởng vinh danh vì sự phát triển của ngành quỹ, gồm 4 hạng mục dành cho những loại quỹ còn non trẻ nhưng mang ý nghĩa chiến lược, gồm quỹ ETF (Quỹ hoán đổi danh mục - Exchange Traded Fund), quỹ ESG (Môi trường, Xã hội và Quản trị - Environmental, Social, and Governance), quỹ hưu trí bổ sung tự nguyện và quỹ mở có tốc độ tăng trưởng nhà đầu tư nhanh nhất.
Đánh giá hiệu quả đầu tư theo từng loại hình và thời gian
Theo bà Tạ Thanh Bình, mỗi tên tuổi được vinh danh là kết quả của một quy trình đánh giá chặt chẽ.
Đối với nhóm giải thưởng đánh giá hiệu quả đầu tư, chương trình ghi nhận các quỹ đầu tư chứng khoán tại Việt Nam có hiệu quả đầu tư nổi bật trong từng nhóm quỹ và từng khung thời gian đánh giá cụ thể. Việc đánh giá được thực hiện riêng theo từng loại hình quỹ và từng khung thời gian nhằm bảo đảm khả năng so sánh giữa các quỹ có đặc điểm đầu tư tương đồng.
Hội đồng Đánh giá áp dụng ba khung thời gian: 3 năm, từ năm 2023 đến 2025; 5 năm, từ năm 2021 đến 2025; và 10 năm, từ năm 2016 đến 2025. Trong đó, kỳ đánh giá 10 năm chỉ áp dụng đối với nhóm quỹ cổ phiếu.
Để được xét giải, một quỹ đầu tư phải đồng thời đáp ứng các điều kiện: được cấp phép và vận hành hợp lệ; có tối thiểu 3 năm hoạt động tính đến cuối năm liền trước; không có vi phạm pháp luật về thị trường chứng khoán trong 3 năm gần nhất; và có đầy đủ dữ liệu tài chính sẵn sàng.
Kết quả tính điểm được xác định dựa trên các tiêu chí định lượng về hiệu quả, trong đó tiêu chí lợi nhuận chiếm tỷ trọng 70%.
Vinh danh những đóng góp cho sự phát triển ngành quỹ
Bên cạnh nhóm giải thưởng đánh giá hiệu quả đầu tư, Hội đồng Đánh giá xây dựng nhóm vinh danh vì sự phát triển ngành quỹ, nhằm ghi nhận các quỹ đầu tư chứng khoán có đóng góp nổi bật cho sự phát triển, mở rộng và đa dạng hóa thị trường quỹ Việt Nam.
Phạm vi, điều kiện, tiêu chí và phương thức bình chọn của từng hạng mục được xem xét căn cứ vào thực trạng thị trường và định hướng của chương trình, gồm 4 nhóm chính.
Quỹ ESG là những quỹ có chiến lược đầu tư và danh mục thể hiện việc áp dụng các yếu tố môi trường, xã hội và quản trị.
Quỹ hưu trí là những quỹ đang triển khai huy động và quản lý tài sản phục vụ mục tiêu tích lũy hưu trí dài hạn cho nhà đầu tư.
 |
Các quỹ hưu trí tiêu biểu được vinh danh. Ảnh: Dũng Minh |
Quỹ ETF là các quỹ hoán đổi danh mục đang hoạt động, góp phần đa dạng hóa sản phẩm đầu tư và mở rộng khả năng tiếp cận thị trường.
 |
Vinh danh các quỹ ETF tiêu biểu. Ảnh: Dũng Minh |
Hạng mục còn lại là quỹ mở có tốc độ tăng trưởng nhà đầu tư tốt nhất.
Quy trình đánh giá qua 6 bước
Về quy trình, toàn bộ hoạt động đánh giá của chương trình trải qua 6 bước, chia thành hai giai đoạn chính: thu thập, chuẩn hóa và xử lý dữ liệu; đánh giá, xếp hạng.
Trong giai đoạn đầu, mỗi quỹ được rà soát trên các tiêu chí về lợi nhuận, rủi ro và mức độ ổn định. Tiếp đó, kết quả được đánh giá, xếp hạng, từ kết quả sơ bộ đến biểu quyết của Hội đồng và chốt kết quả cuối cùng.
“Mỗi bước đều thực hiện theo đúng thứ tự, có thể truy vết về kết quả và kiểm chứng lại tại bất kỳ thời điểm nào”, bà Bình nhấn mạnh.
Theo bà Bình, tất cả mục tiêu của Hội đồng Đánh giá hướng đến việc bảo đảm kết quả đánh giá công bằng, khách quan, minh bạch và nhất quán đối với các đơn vị tham gia. Toàn bộ quá trình tính toán được thực hiện tự động theo phương pháp và tiêu chí đánh giá do Hội đồng Đánh giá ban hành, không có sự can thiệp bằng bàn tay của con người.
Kết quả chỉ phản ánh dữ liệu đến ngày 31/12/2025
Về kỳ đánh giá, kết quả hiệu quả đầu tư được xác định theo từng khung thời gian tương ứng đến ngày 31/12/2025. Do đó, mọi sự kiện, thông tin hoặc thay đổi phát sinh sau ngày này chưa được phản ánh trong kết quả công bố tại sự kiện.
Về mục đích sử dụng, kết quả đánh giá chỉ mang tính chất tham khảo, được xây dựng trên cơ sở phương pháp, dữ liệu và thông tin mà Hội đồng Đánh giá cho là phù hợp trong kỳ đánh giá tương ứng.
Theo đó, kết quả là một góc nhìn độc lập, khách quan về hoạt động của các quỹ trong kỳ đánh giá, nhưng không cấu thành khuyến nghị đầu tư và không bảo đảm hay phản ánh kết quả hoạt động trong tương lai của bất kỳ quỹ nào.
Bà Bình cho biết, mọi nỗ lực của Hội đồng Đánh giá đều hướng tới mục tiêu mang lại kết quả đánh giá chính xác và đáng tin cậy nhất có thể. Tuy nhiên, do kết quả mang tính chất tham khảo, Hội đồng Đánh giá khuyến nghị nhà đầu tư cân nhắc sử dụng kết quả này kết hợp với các nguồn thông tin khác để phục vụ quá trình ra quyết định phù hợp với bản thân.
