Chính sách của Fed và ẩn số xung đột Trung Đông
Theo Báo cáo thị trường tiền tệ tháng 5/2026 của Công ty Chứng khoán MBS, diễn biến trên thị trường ngoại hối quốc tế trong tháng qua tiếp tục chịu tác động lớn từ những lo ngại về lạm phát và căng thẳng địa chính trị. Chỉ số DXY - đo lường sức mạnh của đồng USD đã biến động mạnh trong thời gian qua. Từ mức 98,96 điểm vào cuối tháng 4/2026, chỉ số DXY đã giảm xuống mức 97,9 điểm vào tuần thứ 2 của tháng 5 (mức thấp nhất kể từ tháng 2/2026) và hồi phục nhẹ sau đó trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông chưa có dấu hiệu kết thúc, khiến giá dầu thô trên thị trường thế giới duy trì ở vùng cao khoảng 90 - 100 USD/thùng. Giá dầu tăng mạnh làm gia tăng áp lực lạm phát tại Mỹ. Chỉ số PCE lõi tháng 4 của nền kinh tế số 1 thế giới đã tăng 3,3% so với cùng kỳ năm trước, đánh dấu mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 11/2023, trong khi CPI tháng 4 tăng 3,8%, mức cao nhất kể từ tháng 5/2023.
Áp lực lạm phát gia tăng đã củng cố kỳ vọng của thị trường rằng Fed sẽ tiếp tục duy trì chính sách tiền tệ thận trọng. Theo công cụ FedWatch của CME, thị trường hiện kỳ vọng Fed sẽ giữ nguyên lãi suất trong năm nay và đo lường khoảng 40,4% khả năng Fed tăng lãi suất từ tháng 3/2027.
Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), trong báo cáo tháng 4/2026, dự báo tăng trưởng toàn cầu năm nay ở mức 3,1% và lưu ý chiến sự tại Trung Đông đang làm giá hàng hóa tăng, lạm phát kỳ vọng nhích lên và điều kiện tài chính toàn cầu chặt hơn.
Nhận định được ông Jung Hyo Chang, Giám đốc phụ trách mảng Giao dịch ngoại hối và Phái sinh, Ngân hàng Shinhan Việt Nam đưa ra, chính sách của Fed vẫn là biến số quan trọng đối với tỷ giá USD/VND, dòng vốn và mặt bằng lãi suất trong nước.
Ông Jung Hyo Chang cho rằng, USD nhiều khả năng sẽ bước vào xu hướng suy yếu nhẹ trong nửa cuối năm 2026 khi Fed có thể hạ thêm lãi suất, qua đó, thu hẹp chênh lệch lãi suất với các nền kinh tế lớn. Đây là yếu tố nền tảng làm suy yếu USD, đặc biệt khi thị trường đã phần nào định giá trước kịch bản cắt giảm lãi suất. Tuy nhiên, dư địa giảm lãi suất của Ngân hàng Trung ương Mỹ được cho là không lớn. Kinh tế Mỹ vẫn duy trì tương đối vững so với các nền kinh tế khác, trong khi nhu cầu về các kênh trú ẩn an toàn, trong đó có đồng USD, có thể còn gia tăng trong bối cảnh rủi ro địa chính trị toàn cầu còn hiện hữu. Điều này giúp USD giữ được nền tảng hỗ trợ nhất định, hạn chế xu hướng giảm sâu.
Trong khi đó, ông Đinh Đức Quang, Giám đốc Khối Kinh doanh Tiền tệ của UOB Việt Nam dự báo USD sẽ yếu đi trong các quý tiếp theo của năm 2026, với chỉ số DXY có thể giảm từ mức trên 99 điểm hiện nay xuống 97,6 điểm vào quý III và 96,7 vào quý IV/2026. Tuy nhiên, trong quý II này, với các rủi ro biến động đặc biệt từ cuộc chiến tại khu vực Trung Đông, các nhà đầu tư đang tiếp tục nắm giữ USD như một tài sản an toàn hàng đầu.
“Các thị trường toàn cầu sẽ tiếp tục biến động mạnh trong thời gian tới và phụ thuộc rất nhiều vào diễn biến cuộc chiến tại Trung Đông. Nếu chiến tranh tiếp tục leo thang, giá dầu thế giới tăng vọt, rủi ro của các loại tài sản gia tăng khó lường thì hoàn toàn có thể xảy ra các xu hướng đảo chiều cho các dự báo”, ông Quang nói.
UOB dự báo, tỷ giá USD/VND sẽ có mức biến động khoảng 2 - 3% trong năm 2026 với mức tỷ giá là 26.400 trong quý II, 26.200 trong quý III và 26.100 vào cuối năm 2026.
Theo ông Quang, Fed có thể sẽ cắt giảm lãi suất USD hai lần trong quý III/2026, mỗi lần 0,25%/năm, đưa lãi suất USD xuống khoảng 3,25% vào cuối năm 2026. Chuyên gia UOB đưa ra dự báo này trên cơ sở vĩ mô kinh tế Mỹ tiếp tục tăng trưởng vững vàng, lạm phát đang diễn biến đúng kế hoạch, thị trường Mỹ cũng rất kỳ vọng mặt bằng lãi suất thấp hơn để thúc đẩy tăng trưởng, thị trường nhà ở, tiêu dùng nội địa.
Cần theo dõi chặt chẽ cán cân thương mại
Theo công cụ FedWatch của CME, thị trường hiện kỳ vọng Fed sẽ giữ nguyên lãi suất trong năm nay và đo lường khoảng 40,4% khả năng Fed tăng lãi suất từ tháng 3/2027.
Trong các phân tích trước đó, Ngân hàng UOB đã chia sẻ việc lãi suất USD giảm sẽ là yếu tố tích cực hỗ trợ cơ quan quản lý tại Việt Nam điều hành lãi suất VND. Tuy nhiên, cũng cần nhìn nhận thực tế mặt bằng lãi suất VND sẽ được điều hành chủ yếu dựa trên các yếu tố vĩ mô nội tại: kỳ vọng tăng trưởng, diễn biến lạm phát, cán cân thương mại, dịch vụ, thu hút đầu tư nước ngoài và biến động tỷ giá…
Ông Jung Hyo Chang nêu quan điểm, ngoài các yếu tố trên, việc Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu và dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) ổn định cũng là một “đệm đỡ” quan trọng giúp giảm bớt các cú sốc từ bên ngoài. Điều này có nghĩa là dư địa điều hành vẫn có, nhưng sẽ phải linh hoạt và thận trọng hơn. Áp lực bên ngoài có thể truyền dẫn vào nền kinh tế qua kênh tỷ giá, giá nhập khẩu, chi phí đầu vào và tâm lý thị trường. Trong bối cảnh đó, theo ông Chang, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ theo hướng cân bằng: vừa hỗ trợ tăng trưởng, vừa giữ ổn định tỷ giá, kiểm soát lạm phát và bảo đảm thanh khoản hệ thống.
Cũng theo ông Chang, Fed đã giữ nguyên lãi suất mục tiêu trong cuộc họp tháng 3/2026 ở mức 3,5 - 3,75%/năm, đồng thời nhấn mạnh rằng bất định của triển vọng kinh tế vẫn ở mức cao và sẽ tiếp tục phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau. Đây là tín hiệu cho thấy Fed chưa vội nới lỏng trong ngắn hạn, nhất là khi vẫn phải theo dõi tác động của giá năng lượng và các chỉ báo kinh tế vĩ mô chủ chốt liên quan đến chiến sự ở Trung Đông. Về dự báo hai lần cắt giảm lãi suất trong nửa cuối năm nay, chuyên gia Ngân hàng Shinhan cho rằng, đây vẫn là một kịch bản có cơ sở, nhưng mức độ chắc chắn đã giảm so với trước.
“Nếu USD suy yếu khi Fed chuyển sang nới lỏng chính sách tiền tệ trong nửa cuối năm 2026 thì đó rõ ràng là yếu tố thuận lợi cho Việt Nam, vì sẽ giúp giảm áp lực lên tỷ giá và tạo thêm dư địa để giữ ổn định mặt bằng lãi suất trong nước”, ông Chang cho biết thêm.
Đáng chú ý, sự ổn định của tỷ giá USD/VND đang diễn ra trong bối cảnh nền kinh tế ghi nhận những diễn biến trái chiều. Hoạt động thương mại quốc tế tiếp tục tăng trưởng mạnh. Riêng tháng 5, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đạt hơn 99 tỷ USD, tăng 25,8% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 5 tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 445,12 tỷ USD, tăng 25%. Tuy nhiên, phía sau bức tranh tăng trưởng của hoạt động thương mại là áp lực cán cân thương mại. Trong 5 tháng đầu năm, nhập khẩu tăng tới 30,8%, cao hơn đáng kể mức tăng 19,5% của xuất khẩu, khiến nền kinh tế nhập siêu khoảng 13,8 tỷ USD.
Theo các nhà phân tích kinh tế - tài chính, phần lớn mức nhập siêu này đến từ nhu cầu nhập khẩu máy móc, thiết bị, linh kiện điện tử phục vụ sản xuất và xuất khẩu của khu vực doanh nghiệp FDI. Nhóm hàng máy vi tính, điện tử và linh kiện tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu nhập khẩu.
Ông Trần Ngọc Báu, CEO WiGroup cho rằng, việc tỷ giá vẫn duy trì trạng thái ổn định trong bối cảnh nhập siêu ở mức cao là điểm sáng đáng ghi nhận của công tác điều hành chính sách tiền tệ. Tuy nhiên, đây cũng là yếu tố cần được theo dõi chặt chẽ bởi áp lực từ cán cân thương mại có thể tác động tới nhu cầu ngoại tệ trong thời gian tới. Bên cạnh đó, nguồn cung ngoại tệ từ giải ngân vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), các khoản vay quốc tế của doanh nghiệp và dòng vốn đầu tư gián tiếp tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ thị trường ngoại hối.
