Diễn biến căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đang tạo ra những tác động lan tỏa mạnh tới thị trường tài chính toàn cầu, trong đó có thị trường ngoại hối.
Theo nhiều chuyên gia kinh tế, đồng USD có thể tiếp tục mạnh lên trong ngắn hạn khi nhà đầu tư tìm kiếm tài sản trú ẩn an toàn, trừ khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) thay đổi lộ trình nới lỏng chính sách tiền tệ.
Sáng 9/3 đầu tuần, Ngân hàng Nhà nước niêm yết tỷ giá trung tâm của Đồng Việt Nam so với USD ở mức 25.059 đồng/USD, tăng 2 đồng so với giá chốt phiên cuối tuần trước. Với biên độ +/- 5% theo tỷ giá trung tâm, các ngân hàng thương mại được niêm yết giá mua - bán đồng bạc xanh hôm nay trong biên độ 23.806 - 26.311 đồng/USD.
Sau khi tỷ giá trung tâm tăng, nhiều ngân hàng thương mại đã niêm yết giá bán ngoại tệ này ở mức kịch trần. Cụ thể, Vietcombank hôm nay niêm yết giá bán USD ở mức 26.041 - 26.311 đồng/USD (mua - bán), tăng 40 đồng ở chiều mua và 2 đồng ở chiều bán so với giá cuối tuần trước.
Tại họp báo Chính phủ ngày 4/3, Phó thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà cho biết leo thang căng thẳng, xung đột quân sự ở khu vực Trung Đông đã khiến giá dầu tăng cao, tạo áp lực nên tình hình lạm phát và kỳ vọng lạm phát toàn cầu.
Theo ông Hà, nhiều ngân hàng trung ương lớn trên thế giới, trong đó có Mỹ, thận trọng hơn trong việc hạ lãi suất. Một số tổ chức thậm chí phát tín hiệu tăng lãi suất sớm trong tháng này để ứng phó với lạm phát.
"Những biến động này đã tạo sức ép lên tỷ giá, thị trường tiền tệ trong nước", ông Hà nói. Theo ông, ba ngày đầu tuần, tỷ giá có xu hướng "nhích lên". Tính đến trưa nay, giá USD bình quân trên thị trường liên ngân hàng ở mức 26.220 đồng.
Một chuyên gia kinh tế nhận định, tỷ giá trong thời gian tới sẽ chịu tác động đan xen của ba yếu tố lớn. Xung đột Trung Đông, kỳ vọng chính sách tiền tệ của Fed và triển vọng tăng trưởng - lạm phát toàn cầu.
Sau các cuộc không kích qua lại gần đây liên quan đến Mỹ, Israel và Iran, thị trường tài chính quốc tế đã ghi nhận biến động mạnh trên các thị trường vàng, dầu và ngoại hối. Trong bối cảnh bất ổn gia tăng, đồng USD thường được hưởng lợi nhờ vai trò tài sản trú ẩn.
Trong ngắn hạn (vài ngày đến vài tuần), thị trường ngoại hối thường trải qua hai giai đoạn phản ứng. Giai đoạn đầu diễn ra ngay sau khi xung đột bùng nổ. Lúc này, tâm lý lo ngại rủi ro khiến dòng tiền toàn cầu đổ vào các tài sản an toàn, trong đó có USD. Các đồng tiền của những quốc gia phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu năng lượng hoặc nằm gần khu vực xung đột có thể chịu áp lực giảm giá.
Giai đoạn thứ hai xuất hiện khi thị trường đã “tiêu hóa” thông tin ban đầu và bắt đầu đánh giá rõ hơn quy mô cũng như mức độ lan rộng của chiến sự. Nếu căng thẳng không leo thang, dòng tiền có thể quay lại các tài sản rủi ro hơn như cổ phiếu hay tiền tệ của các nền kinh tế mới nổi, khiến USD hạ nhiệt.
Ngược lại, nếu xung đột kéo dài và làm gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu, nguy cơ suy thoái kết hợp lạm phát cao có thể xuất hiện. Trong kịch bản này, đồng USD có thể tiếp tục được hỗ trợ thêm một thời gian. Tuy nhiên, xung đột Trung Đông có thể gây biến động mạnh trong ngắn hạn, nhiều chuyên gia cho rằng yếu tố quyết định xu hướng trung hạn của USD vẫn là chính sách tiền tệ của Mỹ.
Một số báo cáo triển vọng ngoại hối quốc tế dự báo đồng USD có thể giảm giá khoảng 5% trong năm 2026 nếu Fed tiếp tục chu kỳ cắt giảm lãi suất. Từ cuối năm 2024, Fed đã hạ lãi suất tổng cộng khoảng 175 điểm cơ bản, đưa chính sách tiền tệ từ trạng thái thắt chặt về gần mức trung tính.
Đối với Việt Nam, áp lực tỷ giá trong ngắn hạn có thể tiếp tục xuất hiện nếu đồng USD trên thế giới duy trì xu hướng tăng. Tuy nhiên, với dự trữ ngoại hối ổn định và các công cụ điều hành linh hoạt của Ngân hàng Nhà nước, thị trường tiền tệ trong nước được đánh giá vẫn nằm trong tầm kiểm soát.
Ông Từ Tiến Phát, Tổng giám đốc ACB cho hay, giá dầu ảnh hưởng trực tiếp đến lạm phát, và từ đó tạo ra một "combo" tác động dây chuyền lên lãi suất và tỷ giá. "Tuy nhiên, tôi cho rằng đây chỉ là một cú sốc tạm thời, một phản ứng tâm lý bình thường của thị trường khi xuất hiện những sự kiện nằm ngoài dự đoán", ông Phát nói.
Tại Việt Nam, mức độ tác động là có, nhưng để nói về một sự phản ứng tiêu cực kéo dài là chưa đến mức đó. Thị trường sẽ sớm có những nhịp điều chỉnh và dịu lại sau khi các bên liên quan đánh giá đúng bản chất sự việc. Còn về xu hướng lãi suất tăng hay giảm trong thời gian tới, theo ông Phát, suy cho cùng vẫn tuân theo quy luật cung cầu của thị trường vốn.
Ở những thời điểm nhu cầu nguồn vốn căng thẳng, lãi suất sẽ bị tác động tăng, và ngược lại sẽ dịu đi khi nguồn cung dồi dào. “Hiện tại có quá nhiều biến số bên ngoài tác động vào thị trường tài chính Việt Nam. Đây là lúc thị trường cần thời gian để "sắp xếp lại" các biến số này. Tôi muốn nhắn nhủ rằng chúng ta đừng quá lo lắng; mọi thứ sẽ được điều chỉnh để tìm về điểm cân bằng phù hợp với thực lực nền kinh tế”, ông Phát nói.
Ông Heng Koon How, Trưởng Bộ phận Chiến lược Thị trường, Khối Nghiên cứu thị trường và Kinh tế toàn cầu, Ngân hàng UOB Singapore cho hay, hiện UOB vẫn duy trì dự báo Fed sẽ giảm thêm 2 lần lãi suất 25 điểm cơ bản vào tháng 6 và trong quý III/2026. Tuy nhiên, nhà đầu tư sẽ phải theo dõi sát rủi ro về khả năng Fed phải trì hoãn hoặc gặp khó khăn hơn trong việc cắt giảm lãi suất trong nửa cuối năm.
Trên thị trường tiền tệ, USD mở cửa tăng nhẹ sáng nay, chỉ số DXY tăng khoảng 0,2 lên mức 97,80. Dù tâm lý rủi ro có thể hỗ trợ USD trong ngắn hạn, xu hướng dài hạn của USD vẫn là giảm, trừ khi Fed phát tín hiệu về rủi ro lạm phát quay trở lại và sự do dự trong việc cắt giảm lãi suất vào cuối năm nay.
Một chỉ báo quan trọng về rủi ro lạm phát lan truyền tại Mỹ là giá xăng trong nước. Đây là thước đo then chốt được các nhà đầu tư, bao gồm cả Nhà Trắng theo dõi rất sát. Chỉ báo này sẽ đặc biệt nhạy cảm trước kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ nếu giá xăng tăng vượt mức 4 USD/gallon và tiến trở lại vùng 5 USD/gallon.
