Theo một số nguồn tin truyền thông quốc tế, chính quyền Mỹ đang xem xét nhiều lựa chọn ứng phó trong bối cảnh tình hình khu vực Trung Đông có nhiều diễn biến phức tạp.
Trong khi đó, các chuyên gia trong ngành cảnh báo rằng một cuộc đối đầu quân sự có thể khiến Iran phong tỏa eo biển Hormuz - tuyến đường thủy hẹp nối liền Vịnh Ba Tư và Biển Ả Rập - chiếm gần 1/3 lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển của thế giới.
“Bất kỳ gián đoạn nào tại Eo biển Hormuz đều có thể gây ra cú sốc lớn cho nguồn cung dầu khí toàn cầu”, Saul Kavonic, Giám đốc nghiên cứu năng lượng tại MST Marquee nhận định và cho rằng, trong bối cảnh khu vực đang có nhiều bất ổn, rủi ro xuất phát từ các hành động khó lường có thể gia tăng nếu căng thẳng leo thang.
Theo dữ liệu do công ty tình báo thị trường Kpler, có khoảng 13 triệu thùng dầu thô mỗi ngày đã đi qua eo biển Hormuz vào năm 2025, chiếm khoảng 31% lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển toàn cầu. Nguy cơ tuyến đường thủy này bị phong tỏa cũng đã nổi lên trong cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran vào tháng 6/2025.
Muyu Xu, nhà phân tích dầu thô cấp cao tại Kpler cho biết, do sản lượng và xuất khẩu của Iran lớn hơn nhiều so với Venezuela, nên thị trường toàn cầu chắc chắn sẽ chịu ảnh hưởng mạnh mẽ hơn, trong khi các nhà máy lọc dầu Trung Quốc có thể buộc phải tìm kiếm các giải pháp thay thế.
“Không giống như Venezuela, bất kỳ hành động quân sự nào liên quan đến Iran đều tiềm ẩn rủi ro cao hơn đáng kể do khối lượng nguồn cung dầu thô và sản phẩm lọc dầu cũng như sự phụ thuộc vào vận chuyển”, Bob McNally, Chủ tịch của Rapidan Energy Group cho biết.
Trong kịch bản căng thẳng leo thang nghiêm trọng khiến các tàu chở dầu không thể đi qua hoặc cơ sở hạ tầng năng lượng bị hư hại, giá dầu có thể tăng vọt hai chữ số.
“Nỗi lo sợ về việc đóng cửa sẽ khiến giá dầu tăng vài đô la mỗi thùng, nhưng việc đóng cửa hoàn toàn eo biển mới có thể dẫn đến mức tăng vọt từ 10 - 20 USD mỗi thùng”, Andy Lipow, chủ tịch của Lipow Oil Associates cho biết.
Ông Kavonic dự báo giá dầu sẽ ngay lập tức tăng vọt ngay sau bất kỳ hành động quân sự nào của Mỹ vào Iran, nhưng dự báo này sẽ giảm bớt nếu có dấu hiệu cho thấy sự gián đoạn chỉ là tạm thời.
Giá dầu Brent hiện dao động quanh mức 63 USD/thùng, trong khi giá dầu thô WTI dao động ở mức 59 USD/thùng.
Hầu hết các nhà phân tích nhấn mạnh rằng, những kịch bản mang tính thảm họa vẫn được đánh giá là có xác suất thấp.
Trong khi Iran luôn có thể dọa đóng cửa eo biển Hormuz, họ có thể không muốn làm như vậy do sự phức tạp trong khu vực và có thể không có khả năng đóng cửa hoàn toàn do hải quân Mỹ đang tuần tra khu vực.
Ngay cả trong kịch bản Iran cố gắng gây gián đoạn tạm thời, chẳng hạn như quấy rối tàu chở dầu hoặc chặn đường vận chuyển trong thời gian ngắn, tác động vật lý đến nguồn cung sẽ bị hạn chế.
Kpler ước tính, thị trường dầu mỏ hiện đang nghiêng về phía dư cung, với khoảng 2,5 triệu thùng/ngày dư cung trong tháng 1 và hơn 3 triệu thùng mỗi ngày trong tháng 2 và tháng 3.
Thêm vào đó, nếu xảy ra gián đoạn, nhiều khả năng Mỹ cùng các đồng minh sẽ nhanh chóng có biện pháp can thiệp nhằm khôi phục lại hoạt động lưu thông qua khu vực này.
Tuy vậy, các chuyên gia cảnh báo không nên so sánh trực tiếp tình hình tại Iran với Venezuela, mà trước đây Mỹ từng áp dụng các biện pháp trừng phạt và phong toả tài sản để gây sức ép lên chính quyền, trước khi bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro.
Theo nhà phân tích Muyu Xu, sẽ rất khó để Mỹ áp dụng chiến lược đối với Iran tương tự như Venezuela, bởi vì Iran nằm cách xa lãnh thổ Mỹ và tình hình địa chính trị ở Trung Đông phức tạp hơn nhiều so với ở Mỹ Latinh.
Ông Andy Lipow cũng cho rằng, một chiến lược tiếp cận tương tự Venezuela đối với Iran nhiều khả năng sẽ liên quan đến các biện pháp trừng phạt và tăng cường giám sát hơn là can thiệp quân sự hay tấn công vào cơ sở hạ tầng.
