Thị trường chứng khoán toàn cầu bước vào năm 2026 với đà tăng trưởng ổn định sau một năm mạnh mẽ. Chỉ số MSCI All Country World Index - đo lường hiệu suất của hơn 2.500 cổ phiếu vốn hóa lớn và trung bình từ các thị trường phát triển và mới nổi - đã tăng hơn 2% kể từ đầu năm. Chỉ số này đã đạt mức kỷ lục mới vào ngày 15/1 sau khi tăng 20,6% trong năm 2025.
Tuy nhiên, một số nhà phân tích cho rằng việc thiếu các đợt điều chỉnh đáng kể trong 9 tháng qua đã khiến thị trường ngày càng dễ bị tổn thương trước sự thay đổi đột ngột về tâm lý.
“Sau năm 2025 khả quan, đặc biệt là thị trường châu Á…, thị trường toàn cầu đã trải qua hơn 9 tháng mà không có đợt điều chỉnh đáng kể nào, đồng hồ lịch sử đang điểm cho thấy thị trường đã quá hạn cho một đợt điều chỉnh nào đó”, Timothy Moe, chiến lược gia trưởng về cổ phiếu khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại Goldman Sachs cho biết.
 |
Chỉ số MSCI All Country World Index |
Trong 15 - 35 năm qua, thị trường thường trải qua một đợt điều chỉnh giảm từ 10% trở lên cứ khoảng 8 - 9 tháng. “Và hiện chúng ta chưa thấy điều đó… Nếu có một yếu tố xúc tác dưới dạng lo ngại rủi ro địa chính trị, thì tôi cho rằng các nhà đầu tư cần lưu ý có thể sẽ xảy ra một đợt điều chỉnh”, ông cho biết.
Các nhà đầu tư phần lớn đã bỏ qua những đợt leo thang địa chính trị, khi nhìn nhận những sự kiện gần đây như yếu tố gây nhiễu thay vì một rủi ro lâu dài. Thị trường cũng đã phục hồi sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump rút lại tuyên bố áp thuế trong nỗ lực hướng tới một thỏa thuận.
Chiến lược gia Timothy Moe đã so sánh tâm lý nhà đầu tư hiện tại với một thí nghiệm hóa học, trong đó dường như không có gì xảy ra cho đến khi bất ngờ có biến đổi: “Bạn cứ nhỏ giọt, nhỏ giọt, nhỏ giọt, chẳng có gì xảy ra, rồi đến một giọt cuối cùng thì màu sắc thay đổi… Thị trường thường có xu hướng bỏ qua rủi ro địa chính trị cho đến khi nó thực sự trở nên quan trọng”.
Trong khi đó, có một số quan điểm cho rằng không nên quá chú trọng vào thời gian kể từ lần điều chỉnh gần nhất khi đánh giá mức độ dễ bị tổn thương của thị trường.
Kevin Gordon, Trưởng bộ phận nghiên cứu và chiến lược vĩ mô tại Trung tâm Nghiên cứu Tài chính Schwab cho biết, rủi ro điều chỉnh đã tăng lên, nhưng không nhất thiết là do thị trường đã quá lâu không có sự điều chỉnh nào.
Các yếu tố kích hoạt tiềm năng bao gồm địa chính trị, những thay đổi chính sách và sự thất vọng về lợi nhuận. Các biện pháp như áp đặt trần lãi suất thẻ tín dụng hoặc căng thẳng địa chính trị leo thang có thể ảnh hưởng đến thị trường chứng khoán nếu chúng bắt đầu gây ra rủi ro đáng kể hoặc trọng yếu đối với lợi nhuận của các công ty, hoặc đẩy lợi suất trái phiếu tăng mạnh.
Miroslav Aradski, Phó giám đốc phụ trách chiến lược đầu tư toàn cầu tại BCA Research cho biết, các phương pháp đo lường mức sụt giảm khác nhau có thể đưa đến những kết luận rất khác biệt. Sử dụng cách tính rolling peaks - tức là đo mức giảm từ đỉnh thị trường gần nhất thay vì theo mốc thời gian theo tháng, quý - chỉ số S&P 500 đã trải qua 185 ngày mà không có mức giảm 10%. Khoảng thời gian này, chưa đủ để báo hiệu một đợt điều chỉnh sắp xảy ra.
Tuy nhiên, sự bình tĩnh kéo dài có thể dẫn đến sự tự mãn. Địa chính trị vẫn là một rủi ro đặc biệt khó lường, ngay cả khi thị trường dường như ngày càng ít nhạy cảm với những lời lẽ chính trị.
“Khi thị trường thiếu kỷ luật, Tổng thống Trump có nhiều khoảng trống để theo đuổi những chính sách có thể gây bất ổn. Điều đó cũng có nghĩa là nếu khủng hoảng xảy ra lần nữa, quy mô của nó có thể còn lớn hơn lần trước”, ông Miroslav Aradski cho biết.
Từ góc độ kỹ thuật, Jay Woods, chiến lược gia trưởng thị trường của Freedom Capital Markets cho biết, thị trường đang cho thấy những dấu hiệu điển hình của giai đoạn cuối chu kỳ. Lợi nhuận mạnh mẽ không nhất quán trong việc chuyển thành tăng giá bền vững, trong khi sự dẫn dắt đang thu hẹp lại xung quanh các cổ phiếu vốn hóa lớn.
“Các chỉ số chính hiện đang chững lại, nhưng nhìn chung độ rộng của thị trường vẫn khỏe mạnh”, ông cho biết.
Tuy nhiên, các nhà quan sát thị trường cảnh báo rằng bất kỳ sự sụt giảm nào trong số các cổ phiếu công nghệ lớn nhất đều có thể gây ra tác động lớn. “Chỉ số Nasdaq 100 chưa đạt mức cao mới kể từ tháng 10/2025 và có thể sẽ là chỉ số lớn đầu tiên bước vào giai đoạn điều chỉnh”, chiến lược gia Jay Woods cho biết.
