Dự báo nhóm cổ phiếu thu hút dòng tiền ETF

Xác suất nâng hạng ở mức cao

Kỳ rà soát tháng 3/2026 của FTSE Russell đang được giới đầu tư đặc biệt quan tâm khi câu chuyện nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam một lần nữa được “hâm nóng”.

Theo đánh giá của nhiều tổ chức trên thị trường, khả năng Việt Nam được FTSE Russell xác nhận lộ trình nâng hạng trong kỳ rà soát tháng 3/2026 đang ở mức tích cực, với xác suất khoảng 60-80% - một mức không hề thấp nếu xét tới những nỗ lực cải cách trong thời gian gần đây.

Một trong những điểm đáng chú ý là cơ quan quản lý đã thể hiện quyết tâm mạnh mẽ trong việc hoàn thiện khung pháp lý và hạ tầng thị trường, từ hệ thống giao dịch KRX đến cơ chế thanh toán, cũng như khả năng triển khai các sản phẩm mới. Đồng thời, các quy định liên quan đến công bố thông tin, minh bạch hóa thị trường cũng được siết chặt hơn, tiệm cận với các chuẩn mực quốc tế.

Dù vậy, theo chia sẻ từ lãnh đạo một công ty quản lý quỹ, xét theo tiêu chí của FTSE Russell, Việt Nam vẫn còn một số “nút thắt” cần tháo gỡ. Đáng chú ý nhất là cơ chế thanh toán - bù trừ (DvP) chưa thực sự đáp ứng đầy đủ yêu cầu về an toàn và hiệu quả. Bên cạnh đó, giới hạn sở hữu nước ngoài (room ngoại) tại nhiều doanh nghiệp lớn vẫn là rào cản đáng kể, khiến nhà đầu tư nước ngoài khó tiếp cận các cổ phiếu chất lượng cao. Trong khi đó, tính nhất quán trong công bố thông tin và chất lượng quản trị doanh nghiệp, dù đã cải thiện, vẫn chưa đồng đều giữa các doanh nghiệp. Đây là những yếu tố mà FTSE Russell đặc biệt lưu ý khi đánh giá khả năng nâng hạng.

Bà Trần Khánh Hiền, Giám đốc Nghiên cứu, Công ty Chứng khoán MB cho rằng, kỳ rà soát phân loại thị trường tháng 3 của FTSE Russell chỉ còn mang ý nghĩa thủ tục. Thị trường gần như chắc chắn sẽ vượt qua kỳ đánh giá, khi các nút thắt quan trọng đã được cải thiện đáng kể. Tuy nhiên, FTSE Russell vẫn cần kiểm tra, xác nhận từ các nhà môi giới toàn cầu về hai tiêu chí quan trọng: thứ nhất, thị trường đã thực sự cho phép giao dịch thông qua các nhà môi giới toàn cầu hay chưa. Đây là một cột mốc quan trọng, bởi nhà đầu tư quốc tế cần có khả năng giao dịch tại Việt Nam theo cách tương tự như tại các thị trường mới nổi khác. Thứ hai, FTSE Russell đánh giá mức độ thuận tiện thực tế của quy trình mở tài khoản, từ việc mở tài khoản tiền cho đến khả năng bắt đầu giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài diễn ra nhanh đến đâu.

Dòng tiền ETF sẽ chảy vào đâu?

Việc nâng hạng không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng đối với thị trường chứng khoán Việt Nam, mà còn có thể tạo ra bước ngoặt quan trọng về dòng vốn, thanh khoản và khả năng thu hút nhà đầu tư quốc tế.

Nếu kịch bản nâng hạng được xác nhận, câu hỏi quan trọng nhất đối với nhà đầu tư là dòng tiền, đặc biệt từ các quỹ ETF theo bộ chỉ số FTSE Russell, sẽ hướng đến nhóm ngành và cổ phiếu nào.

Trước hết, nhóm được hưởng lợi rõ ràng nhất là các cổ phiếu vốn hóa lớn, thanh khoản cao, đóng vai trò trụ cột của thị trường. Đây là những mã có khả năng lọt vào rổ chỉ số của FTSE Russell, từ đó thu hút dòng vốn thụ động quy mô lớn. Nhóm ngân hàng nhiều khả năng sẽ tiếp tục là tâm điểm, bởi hội tụ các tiêu chí như vốn hóa lớn, thanh khoản cao, mức độ minh bạch và tỷ lệ cổ phiếu tự do lưu hành (free-float) tốt. Một số cổ phiếu như VCB, BID, CTG, TCB, MBB… thường nằm trong “radar” của các quỹ ngoại. Tuy nhiên, điểm cần lưu ý là không phải ngân hàng nào cũng còn dư địa cho vốn ngoại.

Một tiêu chí quan trọng khác là tỷ lệ sở hữu nước ngoài. Các cổ phiếu còn room ngoại hoặc có khả năng nới room sẽ có lợi thế lớn trong việc thu hút dòng vốn mới. Ngược lại, những doanh nghiệp đã kín room sẽ gặp hạn chế, trừ khi có giải pháp kỹ thuật như phát hành chứng chỉ lưu ký không có quyền biểu quyết (NVDR) hoặc các cơ chế tương tự trong tương lai.

Bên cạnh đó, nhóm công ty chứng khoán cũng được đánh giá sẽ hưởng lợi gián tiếp khi thanh khoản thị trường gia tăng. Sự tham gia mạnh mẽ hơn của nhà đầu tư nước ngoài sẽ kéo theo nhu cầu giao dịch, lưu ký và các dịch vụ tài chính khác, qua đó hỗ trợ tăng trưởng lợi nhuận của nhóm này. Lợi thế cũng nghiêng về các công ty đầu ngành, có thị phần lớn và năng lực vốn tốt như VPS, SSI, VCI, HCM…

Ngoài các nhóm trên, một số cổ phiếu đầu ngành đáp ứng tốt các tiêu chí về quy mô, free-float và minh bạch thông tin cũng có thể được chú ý. Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng, dòng vốn ETF thường có đặc điểm giải ngân theo lộ trình, phụ thuộc vào thời điểm chính thức nâng hạng và hoạt động tái cơ cấu danh mục. Vì vậy, tác động của dòng vốn này mang tính trung hạn, tạo nền tảng cho xu hướng tăng bền vững hơn là những nhịp tăng nóng trong ngắn hạn.

Bà Trần Khánh Hiền cũng lưu ý, trong ngắn hạn, tác động trực tiếp sẽ không quá lớn, khi những kỳ vọng nâng hạng phần nào đã được phản ánh vào đợt công bố thông tin tháng 10/2025. Các bước chuyển đổi cũng được FTSE Russell triển khai trong thời gian dài và chia thành nhiều giai đoạn, nên không gây xáo trộn lớn đối với thị trường và các cổ phiếu giao dịch. Tuy nhiên, việc nâng hạng vẫn được kỳ vọng sẽ tạo tác động tích cực tới tâm lý nhà đầu tư, qua đó tạo động lực cho lộ trình nâng hạng tiếp theo của MSCI.

Tóm lại, nâng hạng là nền tảng tích cực cho câu chuyện dài hạn của thị trường chứng khoán Việt Nam, nhưng nhà đầu tư không nên kỳ vọng đây là yếu tố có thể đảo chiều thị trường trong ngắn hạn, đặc biệt khi môi trường vĩ mô toàn cầu vẫn đang tạo ra nhiều áp lực như hiện nay.

Việc nâng hạng không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng đối với thị trường chứng khoán Việt Nam, mà còn có thể tạo ra bước ngoặt quan trọng về dòng vốn, thanh khoản và khả năng thu hút nhà đầu tư quốc tế trong trung và dài hạn. Bản thân các công ty chứng khoán cũng đã xây dựng danh mục mô phỏng các cổ phiếu có thể được FTSE Russell lựa chọn; kết quả này phần nào cho thấy nhóm cổ phiếu quy mô lớn, thanh khoản cao và còn dư địa sở hữu nước ngoài sẽ là những ứng viên hưởng lợi trực tiếp từ quá trình nâng hạng (xem bảng).