Câu trả lời không chỉ phụ thuộc vào lượng dầu còn trong kho, mà còn vào khả năng thực tế đưa nguồn dầu dự trữ này ra thị trường.
Tình trạng gián đoạn ngày càng phức tạp
Thời gian duy trì của nguồn dự trữ chỉ có thể được xác định khi nắm rõ quy mô của sự gián đoạn hiện tại.
Theo tin của Reuters, lãnh đạo Tập đoàn Aramco cho rằng, thế giới đã mất 2,6 tỷ thùng dầu kể từ khi xung đột bắt đầu, đưa cuộc khủng hoảng hiện nay trở thành cú gián đoạn nguồn cung dầu lớn thứ hai trong lịch sử xét về tổng sản lượng bị mất, chỉ sau Cách mạng Hồi giáo năm 1979.
Con số này tương đương với lượng tiêu thụ toàn cầu trong 25 ngày, dựa trên mức nhu cầu dầu thế giới trước xung đột là 103 triệu thùng/ngày.
Tuy nhiên, Trung Quốc đã cắt giảm nhu cầu trong những tháng gần đây, đồng nghĩa với việc thế giới đang tiêu thụ ít dầu hơn.
Phần lớn các nhà phân tích ước tính mức thiếu hụt nguồn cung dầu cần bù đắp để đáp ứng nhu cầu vào khoảng 5 triệu thùng/ngày, dù Aramco cho rằng thế giới đang mất tới 11 triệu thùng dầu/ngày từ khu vực Vùng Vịnh. Khoảng thiếu hụt này có thể đã nới rộng hơn trong tháng 7 sau khi máy bay không người lái của Ukraine khiến đường ống CPC của Kazakhstan – có công suất vận chuyển 1,8 triệu thùng/ngày – phải ngừng hoạt động.
Vào tháng 3, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã thông báo giải phóng 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ khẩn cấp và khẳng định nền kinh tế toàn cầu vẫn còn lượng dự trữ đáng kể.
Kho dự trữ của IEA bao gồm cả dự trữ của chính phủ và dự trữ thương mại, với tổng cộng 1,5 tỷ thùng, đủ để bù đắp mức thiếu hụt nguồn cung ước tính 5 triệu thùng/ngày trong vòng 300 ngày.
Tuy nhiên, IEA không thể yêu cầu giải phóng lượng dầu dự trữ thương mại, chẳng hạn dầu do các nhà máy lọc dầu nắm giữ để phục vụ hoạt động vận hành. Vì vậy, chỉ còn khoảng 900 triệu thùng dầu trong kho dự trữ do chính phủ nắm giữ, đủ để bù đắp mức thiếu hụt nguồn cung trong khoảng 180 ngày.
IEA cho biết sẵn sàng giải phóng thêm dầu dự trữ nếu cuộc khủng hoảng trở nên nghiêm trọng hơn.
Trong khi đó, lượng dầu thô trong Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược (SPR) của Mỹ đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 1/1983.
Cơ quan Kiểm toán Chính phủ Mỹ (GAO) cảnh báo hồi tháng 5 rằng cơ sở hạ tầng của SPR đang xuống cấp nhanh chóng, khiến khoảng 1/4 lượng dầu dự trữ không còn khả năng khai thác.
Theo các chuyên gia của Rapidan Energy, điều này đồng nghĩa hơn 100 triệu thùng dầu hiện không thể được đưa ra thị trường. Nếu Mỹ chỉ còn khoảng 200 triệu thùng dầu SPR có thể khai thác, lượng này chỉ đủ bù đắp mức thiếu hụt nguồn cung hiện nay trong 40 ngày.
Tình trạng thiếu hụt dầu diesel
Theo Christian Egeland, nhà phân tích năng lượng từ Energy Aspects, khó có khả năng IEA sẽ tiếp tục xả kho dự trữ vì nhiều quốc gia chỉ còn lại lượng dự trữ hạn chế.
Việc cạn kiệt kho dự trữ đã làm giảm khả năng ứng phó với các cú sốc nguồn cung, khiến thị trường dầu mỏ dễ bị tổn thương trước tình trạng giá tăng đột biến.
Theo Morgan Stanley, lượng dự trữ toàn cầu về dầu diesel và nhiên liệu máy bay hiện đang ở mức thấp nhất trong biên độ dao động 5 năm qua.
Đồng thời, các cuộc xung đột đã gây hư hại cho các nhà máy lọc dầu ở Trung Đông và Nga, đồng thời tác động đặc biệt mạnh đến nguồn cung dầu diesel và nhiên liệu máy bay.
Trung Quốc có thể chống chịu với khủng hoảng lâu hơn nhiều
Theo IEA, tổng lượng dự trữ dầu toàn cầu – bao gồm tất cả các loại như dự trữ thương mại, SPR của Mỹ, dự trữ của Trung Quốc và dầu đang vận chuyển trên biển – có vẻ khá dồi dào.
Tuy nhiên, một phần lớn trong số đó không thực sự đóng vai trò là nguồn dự trữ đệm, chẳng hạn như lượng dầu đang vận chuyển trên biển thường là dầu và nhiên liệu đã được bán và đang trên đường giao hàng.
Mặc dù Trung Quốc không công bố số liệu về lượng dự trữ, nhưng Energy Aspects ước tính Trung Quốc nắm giữ gần 1,7 tỷ thùng dầu thô vào tháng 7.
Tuy nhiên, các ước tính từ các công ty tư vấn có sự chênh lệch, dao động trong khoảng từ 1 tỷ đến 1,7 tỷ thùng.
Ngoài ra, còn có lượng nhiên liệu và hóa dầu không xác định đang được lưu kho.
Với mức dự trữ 1,7 tỷ thùng, Trung Quốc có thể đáp ứng nhu cầu nhập khẩu qua eo biển Hormuz (vốn ở mức khoảng 5,5 triệu thùng/ngày trước khi xảy ra xung đột) trong gần một năm. Đây là một trong những mức dự trữ an toàn nhất trong số các nền kinh tế lớn, sánh ngang với Nhật Bản.
