Giá các tàu có tuổi đời 5–10 năm đã tăng vọt. Các thương vụ được chốt chỉ trong vài ngày thay vì vài tuần khi các nhà môi giới chạy đua giành những con tàu sẵn sàng khai thác sớm nhất. Cước vận tải trên tuyến Trung Đông – châu Á đối với tàu chở dầu thô cỡ rất lớn (VLCC), loại siêu tàu có sức chở 2 triệu thùng dầu, đã lập kỷ lục 1,2 triệu USD/ngày, qua đó đẩy giá tàu tăng cao.
Một nhà môi giới chuyên về giao dịch siêu tàu chở dầu đã mô tả thị trường hiện tại là “nóng bất thường”. Trong tuần qua, một số tàu được đóng trước năm 2016 đã được bán với giá từ 150 triệu USD trở lên, trong khi mức giá trung bình cho tàu mới đóng chỉ là 135 triệu USD.
"50 năm nữa, người ta vẫn sẽ nhắc đến giai đoạn này. Tình hình thực sự phi thường. Tôi không nghĩ mình sẽ còn chứng kiến một thị trường như vậy trong đời. Đây là sự kiện chỉ xảy ra một lần trong thế hệ", Alexander Saverys, Giám đốc điều hành của công ty vận tải biển Bỉ CMB Tech – đơn vị đang vận hành nhiều tàu trên tuyến Trung Đông – chia sẻ.
Trong một thông báo gửi khách hàng, công ty môi giới tàu biển Braemar cho biết giá hiện nay phụ thuộc vào việc tàu có thể được bàn giao cho chủ mới nhanh đến mức nào. "Tuổi thọ của tàu hầu như không còn ảnh hưởng nhiều đến giá tàu ở thời điểm hiện tại", công ty này nhận định.
Dữ liệu về quyền sở hữu tàu cho thấy một tàu chở dầu mới được đóng, thuộc sở hữu của Dynacom – công ty của tỷ phú Hy Lạp George Prokopiou – đã được bán với điều khoản giao tàu ngay với giá 200 triệu USD, một trong những mức giá cao nhất từng được ghi nhận. Một tàu khác dự kiến được bàn giao vào tháng 10 cũng đạt giá 169 triệu USD. Nhìn chung, giá trị tàu chở dầu đã tăng khoảng một phần ba so với cùng thời điểm cùng kỳ năm ngoái.
Động lực chính thúc đẩy nhu cầu là mong muốn sở hữu đội tàu riêng của các công ty dầu khí quốc doanh tại Trung Đông, giúp họ kiểm soát tốt hơn hoạt động xuất khẩu từ vùng Vịnh. Trước đây, các công ty dầu khí quốc gia thường thuê tàu từ các chủ tàu khác, khiến họ rơi vào thế phụ thuộc khi muốn vận chuyển hàng qua những khu vực rủi ro như eo biển Hormuz.
Các hãng môi giới tàu biển cho biết những bên tham gia thị trường bao gồm công ty dầu khí quốc gia của Kuwait và các bên mua đang tìm kiếm tàu để vận chuyển dầu thô từ Iraq. Theo công ty tư vấn hàng hải Drewry, tập đoàn năng lượng quốc doanh ADNOC của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã mua ít nhất 6 siêu tàu chở dầu trong hai tháng qua.
Ông Saverys nhận định rằng với mức cước vận chuyển cao ngất ngưởng như hiện nay, chi phí mua tàu có thể được thu hồi chỉ trong vài tháng. "Người mua tàu có thể tiết kiệm được 100 triệu USD trong vòng sáu tháng; vì vậy, nếu mua tài sản với giá 175 triệu USD, thì xét về mặt bản chất, thực tế là đang mua con tàu đó với giá 75 triệu USD".
Các quốc gia vùng Vịnh đang cạnh tranh với Sinokor của Hàn Quốc, một trong những doanh nghiệp đang chi phối thị trường tàu chở dầu sau khi công ty này mua khoảng 6 tỷ USD tàu chở dầu vào đầu năm nay.
Các nhà kinh doanh hàng hóa như Trafigura – doanh nghiệp vừa công bố kế hoạch niêm yết mảng kinh doanh siêu tàu chở dầu trong tuần qua – cũng đã mua thêm các siêu tàu trong năm nay, nhằm tăng quyền kiểm soát đối với hoạt động vận chuyển hàng hóa và bảo vệ biên lợi nhuận.
Rajesh Verma, Phó giám đốc bộ phận nghiên cứu vận tải tàu dầu tại Drewry cho biết: "Chúng ta không bao giờ biết chắc liệu mức cước vận chuyển như dự tính ban đầu có duy trì được trong ngày hay không, bởi giá cước biến động rất mạnh mỗi ngày".
Nhưng do thị trường đang diễn ra sôi động, nhiều hãng tàu đang đánh giá lại đội tàu và cân nhắc việc có nên bán tàu hay không.
Theo George Macheras, trưởng bộ phận hàng hải toàn cầu tại công ty luật Watson Farley & Williams, nhiều chủ sở hữu siêu tàu vẫn đang trì hoãn việc bán ra vì muốn tận dụng mức cước cao kỷ lục hiện nay. Tình trạng này dẫn đến sự khan hiếm tàu trên thị trường, qua đó tiếp tục đẩy giá trị tài sản lên cao.
Một số hãng tàu đã cảnh báo về nguy cơ thị trường sụt giảm mạnh trong tương lai nếu như thỏa thuận hòa bình được ký kết, giúp mở lại eo biển Hormuz.
Dù vậy, ông Macheras cho rằng ngay cả khi giá cước vận chuyển đột ngột giảm xuống, mức giá này vẫn sẽ cao hơn đáng kể so với những năm trước xét về mặt cấu trúc thị trường. "Nếu giá cước vận chuyển điều chỉnh về mức 200.000 euro/ngày – điều có thể sẽ không xảy ra trong vòng hai đến ba tháng tới – thì bạn vẫn sẽ kiếm được lợi nhuận", ông cho biết.
