Mô hình khu công nghiệp sinh thái sẽ giúp Hà Nội gia tăng năng lực cạnh tranh trong thu hút đầu tư. Ảnh: Thành Nguyễn.

Mô hình khu công nghiệp sinh thái sẽ giúp Hà Nội gia tăng năng lực cạnh tranh trong thu hút đầu tư. Ảnh: Thành Nguyễn.

Hà Nội “thay máu” Khu công nghiệp

0:00 / 0:00
0:00
(ĐTCK) Chuyển đổi, nâng cấp các khu công nghiệp hiện hữu vừa là đòi hỏi cấp bách, vừa là giải pháp để thu hút dòng vốn mới chất lượng - điều mà Hà Nội đang hướng tới.

Phát triển bền vững để tăng chất lượng dòng vốn

Hà Nội đang xây dựng Đề án chuyển đổi các khu công nghiệp đang hoạt động trên địa bàn Thành phố thành khu công nghiệp sinh thái.

Phạm vi nghiên cứu trước mắt là 8 khu công nghiệp thuộc quyền quản lý của Ban Quản lý các khu công nghệ cao và khu công nghiệp Thành phố gồm Khu công nghiệp Thăng Long, Khu công nghiệp Nội Bài, Khu công nghiệp Sài Đồng B, Khu công nghiệp Quang Minh, Khu công nghiệp Thạch Thất - Quốc Oai, Khu công nghiệp Phú Nghĩa, Khu công nghiệp Nam Thăng Long và Khu công nghiệp hỗ trợ Nam Hà Nội - giai đoạn 1.

Đề án hướng tới rà soát toàn diện hiện trạng từng khu công nghiệp, xác định những điều kiện đã đáp ứng, các điểm còn thiếu và mức độ sẵn sàng chuyển đổi. Kết quả sẽ là cơ sở xây dựng lộ trình phù hợp với đặc điểm của từng khu công nghiệp, đồng thời xác định thứ tự ưu tiên đầu tư và chính sách hỗ trợ.

Theo kế hoạch, các báo cáo tổng hợp, phân loại mức độ sẵn sàng chuyển đổi dự kiến hoàn thành trước ngày 31/3/2027. Trong quý I-II/2027, Ban Quản lý sẽ tổ chức lấy ý kiến các cơ quan, đơn vị, địa phương, nhà đầu tư, doanh nghiệp và chuyên gia; tiếp thu, hoàn thiện hồ sơ, trình UBND Thành phố xem xét, ban hành Đề án trong quý II/2027.

Trước đó, Hà Nội đã ban hành Quyết định số 80/2026/QĐ-UBND ngày 29/6/2026 quy định tiêu chí khu công nghiệp, cụm công nghiệp sinh thái trên địa bàn Thành phố và lộ trình, cơ chế và chính sách hỗ trợ chuyển đổi.

Đây là cơ sở pháp lý quan trọng nhằm từng bước xây dựng hệ thống khu công nghiệp và cụm công nghiệp của Thủ đô theo hướng hiện đại, xanh, thông minh, sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phát thải, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.

Theo đó, đối với khu công nghiệp sinh thái, cần đầu tư đồng bộ hệ thống hạ tầng kỹ thuật thiết yếu; xây dựng hạ tầng số, mạng 5G, Internet kết nối vạn vật (IoT); tổ chức tuyên truyền, đào tạo về phát triển bền vững; công khai thông tin môi trường; thiết lập cơ chế giám sát việc sử dụng nguyên liệu, năng lượng, nước và chất thải của các doanh nghiệp; đồng thời thực hiện báo cáo định kỳ về hoạt động, môi trường và trách nhiệm xã hội.

Các doanh nghiệp trong khu công nghiệp phải thực hiện ít nhất 1 mô hình cộng sinh công nghiệp; áp dụng hệ thống quản lý môi trường theo tiêu chuẩn quốc tế; có tối thiểu 20% doanh nghiệp triển khai các giải pháp sản xuất sạch hơn, sử dụng hiệu quả tài nguyên, tiết kiệm năng lượng và giảm phát sinh chất thải.

Về lộ trình, giai đoạn 2026 2028, Ban Quản lý sẽ chủ trì rà soát, đánh giá, phân loại các khu công nghiệp đang hoạt động; xây dựng Đề án chuyển đổi và đăng ký chứng nhận khu công nghiệp sinh thái trình UBND Thành phố xem xét, phê duyệt. Đồng thời, Sở Công thương thực hiện đối với các cụm công nghiệp.

Giai đoạn 2029-2045, Thành phố triển khai đồng bộ các giải pháp theo đề án được phê duyệt, phấn đấu hoàn thành việc chuyển đổi toàn bộ các khu công nghiệp, cụm công nghiệp đang hoạt động trên địa bàn sang mô hình sinh thái trước năm 2045.

Trao đổi với Báo Đầu tư Chứng khoán, ông Đoàn Duy Hưng - Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần IIP cho rằng, với vấn đề chuyển đổi các khu công nghiệp, doanh nghiệp là khách thuê, quy trình, công nghệ sản xuất đều hoạt động lâu năm và phù hợp với giấy phép được cấp.

Do đó, nếu muốn các nhà đầu tư thay đổi thì cần có sự thống nhất giữa các bên, từ đó có các chính sách hỗ trợ phù hợp.

Trường hợp không có nhu cầu, Thành phố có thể chuyển doanh nghiệp tới điểm sản xuất khác và thực hiện bồi thường, đảm bảo sự hài lòng của nhà đầu tư. Ngoài ra, còn có thể hỗ trợ doanh nghiệp kết nối hợp tác đầu tư, hỗ trợ khách thuê vay tiền để đổi mới công nghệ, hỗ trợ về công nghệ, tài chính…

Còn ông Will Trần - Giám đốc Kinh doanh Công nghiệp và Văn phòng, JLL Việt Nam cho hay, từ các cuộc trao đổi với đối tác quốc tế, điểm được đánh giá cao nhất là sự chuyển hướng rõ ràng từ lượng sang chất trong môi trường đầu tư tại Việt Nam.

Việc ưu tiên công nghệ cao, năng lượng xanh, công nghiệp hỗ trợ là hướng đi đúng đắn, bên cạnh đẩy mạnh đầu tư hạ tầng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Các đối tác từ Đông Bắc Á nhấn mạnh rằng, nếu Việt Nam thực hiện tốt 2 yếu tố này, lợi thế cạnh tranh sẽ vượt xa các nước cùng khu vực.

Chuyển đổi để duy trì năng lực cạnh tranh

Ông Nguyễn Phước Thuận - Giám đốc Tư vấn cho thuê, Cushman & Wakefield Việt Nam đánh giá, các định hướng chính sách mới cho thấy Việt Nam không chỉ hướng tới việc thu hút thêm vốn đầu tư, mà đang chuyển sang giai đoạn lựa chọn các dự án có hàm lượng công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn, sử dụng hiệu quả tài nguyên và tạo tác động lan tỏa tích cực cho nền kinh tế.

Đây là tín hiệu quan trọng, giúp gia tăng niềm tin đầu tư đối với các tập đoàn đa quốc gia đang tìm kiếm địa điểm đầu tư dài hạn tại châu Á.

Việt Nam đang ở thời điểm thuận lợi khi tầm nhìn chiến lược, chính sách đổi mới và đầu tư hạ tầng cùng hội tụ để đón đầu các xu hướng dịch chuyển vốn và sản xuất toàn cầu.

Theo chuyên gia Cushman & Wakefield, Việt Nam đang ở thời điểm thuận lợi khi tầm nhìn chiến lược, chính sách đổi mới và đầu tư hạ tầng cùng hội tụ để đón đầu các xu hướng dịch chuyển vốn và sản xuất toàn cầu. Thay vì chỉ dựa vào lợi thế chi phí như trước đây, Việt Nam đang chủ động xây dựng nền tảng cho một giai đoạn tăng trưởng chất lượng cao hơn.

“Sự cộng hưởng giữa các chủ trương, chính sách đầu tư công vào hạ tầng và dòng vốn FDI bền vững đang tạo nên nền tảng tăng trưởng cân bằng cho chu kỳ phát triển tiếp theo của bất động sản công nghiệp Việt Nam, đồng thời củng cố vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu”, ông Thuận nhấn mạnh.

Nói về sự cần thiết của việc chuyển đổi các khu công nghiệp, TS. Vương Thị Minh Hiếu - Phó cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài, Bộ Tài chính cho biết, Việt Nam tiếp tục duy trì sức hút FDI, với tổng vốn đăng ký năm 2025 đạt hơn 38 tỷ USD.

Tuy nhiên, hiện nay, lợi thế cạnh tranh truyền thống như chi phí thấp đang dần mất đi, khi các tiêu chuẩn toàn cầu như CBAM, ESG và cam kết Net Zero trở thành yêu cầu bắt buộc.

Trong bối cảnh đó, hệ thống khu công nghiệp cần chuyển đổi sang các mô hình bền vững hơn như khu công nghiệp sinh thái, đô thị - dịch vụ và khu công nghiệp thông minh.

Đồng thời, Việt Nam cần thay đổi cách tiếp cận thu hút đầu tư, chuyển từ ưu đãi dàn trải sang dựa trên hiệu quả đầu ra, ưu tiên các dự án có giá trị gia tăng cao và cam kết công nghệ. Bởi vậy, chuyển đổi khu công nghiệp không chỉ là yêu cầu môi trường, mà còn là điều kiện để Việt Nam duy trì năng lực cạnh tranh trong giai đoạn phát triển mới.

Còn theo TS. Nguyễn Trâm Anh - Quản lý Quốc gia chương trình Khu công nghiệp sinh thái toàn cầu tại Việt Nam, Tổ chức Phát triển công nghiệp Liên hợp quốc (UNIDO), quá trình chuyển đổi khu công nghiệp sinh thái tại Việt Nam đang dần được chứng minh là khả thi thông qua các mô hình thí điểm như Hiệp Phước, AMATA hay DEEP C, với những lợi ích rõ rệt về tiết kiệm tài nguyên, giảm chi phí và nâng cao hiệu quả vận hành cho doanh nghiệp.

Trên cơ sở các kết quả này, UNIDO đề xuất định hướng phát triển khu công nghiệp theo mô hình khu công nghiệp sinh thái thông minh, kết hợp cộng sinh công nghiệp với công nghệ số.

Lộ trình được chia thành 2 bước: Thứ nhất, xây dựng hệ thống thông tin khu công nghiệp sinh thái nhằm phục vụ quản lý, giám sát và chứng nhận; thứ hai, phát triển các công cụ hỗ trợ xúc tiến đầu tư, kết nối doanh nghiệp và thúc đẩy cộng sinh công nghiệp trong khu công nghiệp.

Tin bài liên quan