Làn sóng thay đổi nhân sự cấp cao
Mùa đại hội cổ đông ngành ngân hàng năm 2026 đang đến gần, hứa hẹn sẽ là một trong những giai đoạn biến động đáng chú ý của ngành tài chính Việt Nam. Không chỉ dừng lại ở kế hoạch kinh doanh, tâm điểm chú ý là sự thay đổi trong bộ máy nhân sự thượng tầng và những thương vụ mua bán, sáp nhập (M&A) trị giá tỷ USD. Đây được xem là giai đoạn bản lề để các nhà băng tái cấu trúc sâu rộng, sẵn sàng cho chu kỳ tăng trưởng mới.
Trong 2 tháng đầu năm 2026, thị trường đã chứng kiến những chuyển động dồn dập trong cơ cấu quản trị tại các ngân hàng lớn. Việc lên lịch họp đại hội đồng cổ đông thường niên diễn ra trong không khí khẩn trương, với trọng tâm là bầu bổ sung và thay thế các thành viên hội đồng quản trị và ban kiểm soát.
Chẳng hạn, tại Eximbank (mã EIB), ngân hàng này đang lên kế hoạch cho một cuộc cải tổ toàn diện. Đại hội cổ đông thường niên 2026 dự kiến diễn ra ngày 28/4 tại Hà Nội. Điểm đáng chú ý là Hội đồng quản trị đã nhận đơn từ nhiệm của 4 thành viên Hội đồng quản trị và 4 thành viên Ban kiểm soát nhiệm kỳ VIII (2025-2030).
Những cái tên rời ghế “nóng” gồm ông Nguyễn Cảnh Anh, bà Nguyễn Hà Phương, ông Phạm Tuấn Anh và ông Hoàng Thế Hưng với lý do cá nhân. Sau đợt từ nhiệm này, Hội đồng quản trị chỉ còn Chủ tịch Phạm Thị Huyền Trang - người được bầu từ tháng 12/2025 thay ông Nguyễn Cảnh Anh.
Với kế hoạch điều chỉnh cơ cấu Hội đồng quản trị lên 7 thành viên, Eximbank dự kiến bầu mới tới 6 vị trí, đánh dấu bước ngoặt trong định hình lại chiến lược quản trị.
2026 được xem là giai đoạn bản lề để các nhà băng tái cấu trúc sâu rộng, sẵn sàng cho một chu kỳ tăng trưởng mới.
Trước đó, ngày 4/12/2025, Hội đồng quản trị Eximbank đã chấp thuận đơn thôi giữ chức Chủ tịch của ông Nguyễn Cảnh Anh vì lý do cá nhân và bầu bà Phạm Thị Huyền Trang giữ chức Chủ tịch nhiệm kỳ 2025-2030, đồng thời là người đại diện pháp luật của Ngân hàng. Cùng ngày, ông Trần Anh Thắng từ nhiệm vị trí Phó tổng giám đốc vì lý do cá nhân.
Cuộc họp Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026 của Sacombank (mã STB) sẽ diễn ra tại Phú Thọ vào ngày 22/4. Ngân hàng cũng dự kiến có thay đổi lớn trong Hội đồng quản trị khi trình đại hội bầu bổ sung 4 thành viên nhiệm kỳ 2022-2026.
Hiện Hội đồng quản trị Sacombank có 7 thành viên gồm Chủ tịch Dương Công Minh, Phó chủ tịch Phạm Văn Phong; các thành viên Nguyễn Đức Thạch Diễm, Phan Đình Tuệ, Nguyễn Xuân Vũ cùng hai thành viên độc lập Vương Công Đức và Phạm Thị Thu Hằng.
Trước đó, ngày 23/12/2025, ông Nguyễn Đức Thụy, nguyên Chủ tịch Hội đồng quản trị LPBank, đảm nhiệm vai trò Quyền Tổng giám đốc Sacombank sau khi rời LPBank.
Nút thắt tại Sacombank là phần vốn góp của nhóm Trầm Bê - khoảng 32,5% cổ phần hiện do VAMC đứng tên và chưa thể thoái vốn do vướng mắc pháp lý. Ngân hàng đã trình Ngân hàng Nhà nước phương án đấu giá cổ phần nhằm thu hồi nợ xấu. Công ty Chứng khoán SSI kỳ vọng, Sacombank có thể được phê duyệt phương án xử lý trong nửa cuối năm 2026, với giá trị thu hồi khoảng 12.000 tỷ đồng.
Với MB (mã MBB), Ngân hàng đã chốt ngày họp Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026 vào ngày 18/4 tại Hà Nội và dự kiến bầu bổ sung 1 thành viên Hội đồng quản trị nhiệm kỳ 2024-2029. Ngày đăng ký cuối cùng để chốt quyền tham dự đại hội là 18/3/2026.
M&A và room ngoại mở rộng
Song song với những biến động về nhân sự, thị trường tài chính năm 2026 còn được hâm nóng bởi “thời điểm vàng” của các thương vụ M&A. Áp lực tăng vốn theo chuẩn Basel III cùng những thay đổi trong hành lang pháp lý đang tạo sức hút lớn đối với nhà đầu tư nước ngoài.
Khối ngân hàng quốc doanh mở màn khi BIDV (mã BID) thu hút 33 nhà đầu tư lớn, gồm SCIC, Dragon Capital và Manulife Vietnam, tham gia đợt phát hành riêng lẻ dự kiến mang về hơn 10.000 tỷ đồng.
Tuy nhiên, “bom tấn” thực sự được kỳ vọng là kế hoạch chào bán 6,5% vốn của Vietcombank (mã VCB), thương vụ có thể mang về 1,3-1,4 tỷ USD. Đây là bước đi quan trọng để củng cố vị thế dẫn đầu và gia tăng tiềm lực tài chính sau nhiều năm chờ đợi.
Cuối tháng 1/2025, Vietcombank đã gửi thư mời các đơn vị tư vấn tham gia thẩm định giá cho đợt phát hành riêng lẻ - bước đi kỹ thuật quan trọng sau hơn 6 năm trì hoãn. Trước đó, đại hội đồng cổ đông năm 2025 đã thông qua phương án chào bán tối đa 6,5% vốn cho tối đa 55 nhà đầu tư giai đoạn 2025-2026.
Ở khối ngân hàng tư nhân, thương vụ được chờ đợi nhất là kế hoạch bán 32,5% cổ phần tại Sacombank - lượng cổ phần từng được nhóm ông Trầm Bê thế chấp tại VAMC để xử lý khủng hoảng thanh khoản sau sáp nhập năm 2015. Việc ông Nguyễn Đức Thụy chuyển sang Sacombank cùng khả năng xuất hiện các thành viên Hội đồng quản trị mới khiến thị trường kỳ vọng nhóm cổ đông mới sẽ sớm lộ diện.
VIB có thể đón cổ đông ngoại mới sau khi Commonwealth Bank of Australia thoái vốn, trong khi SHB tích cực tìm kiếm đối tác chiến lược.
Hiện còn hơn chục ngân hàng có tỷ lệ sở hữu nước ngoài dưới 5%, tạo dư địa lớn cho các thương vụ mới trong bối cảnh nhu cầu tăng vốn ngày càng rõ nét.
Đáng chú ý, lĩnh vực ngân hàng đã đi đầu khi Chính phủ cho phép nâng trần sở hữu nước ngoài (room) lên 49% đối với các tổ chức tham gia tái cơ cấu ngân hàng yếu kém. Ba ngân hàng niêm yết được nhắc đến nhiều là HDBank, MB và VPBank - nhóm dẫn đầu về hiệu quả hoạt động và sức mạnh tài chính.
Trong đó, HDBank năm 2025 ghi nhận lợi nhuận trước thuế hơn 21.300 tỷ đồng, tăng hơn 27% so với năm 2024; hệ số an toàn vốn (CAR) đạt 16,7% và lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE) đạt 25,3% - đều cao nhất ngành. Giá cổ phiếu HDB đã tăng hơn 50% trong năm qua. MB và VPBank cũng ghi nhận tăng trưởng lợi nhuận tích cực; VPBank có mặt trong Top 3 về CAR, MB giữ vị trí thứ tư về ROE trong ngành.
Cả 3 ngân hàng đều đang củng cố nền tảng vốn, chuẩn bị cho giai đoạn phát triển mới, với kỳ vọng room tín dụng cao, phát huy thế mạnh bán lẻ, gia tăng thu nhập ngoài lãi, cải thiện biên lãi ròng và kiểm soát tốt chi phí.
Việc nới room sẽ tạo thêm dư địa để các ngân hàng lựa chọn và hấp thụ dòng vốn quốc tế, qua đó hỗ trợ tăng trưởng tín dụng, mở rộng bán lẻ và cải thiện thu nhập ngoài lãi. Làn sóng M&A năm 2026 phản ánh quá trình tái cấu trúc sâu rộng của hệ thống, khi mua bán cổ phần trở thành công cụ chiến lược để ngân hàng Việt tái định vị.
Việt Nam đang từng bước tạo đột phá trong cấu trúc thị trường vốn, từ cơ chế thanh toán, minh bạch thông tin đến giới hạn sở hữu. Việc mở room lên 49% không chỉ là quyết định kỹ thuật mà còn là thông điệp chính sách về một thị trường tự tin hơn trong hội nhập.
Theo ông Lê Anh Tuấn, CEO Dragon Capital, nâng hạng thị trường chứng khoán không chỉ là cột mốc kỹ thuật, mà còn mở ra chu kỳ thu hút vốn dài hạn. Nếu cải cách hạ tầng thị trường và giới hạn sở hữu tiếp tục được triển khai, Việt Nam có thể được xem xét đưa vào danh sách theo dõi nâng hạng của MSCI. FTSE Russell và MSCI đặc biệt quan tâm đến mức độ tiếp cận thị trường và rào cản sở hữu nước ngoài, do đó việc điều chỉnh giới hạn sở hữu ở các ngành trụ cột như ngân hàng mang ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi từng lĩnh vực.
Năm 2026 đang vẽ nên bức tranh sinh động cho ngành ngân hàng. Sự kết hợp giữa làn sóng thay đổi nhân sự cấp cao và các thương vụ M&A chiến lược không chỉ là quá trình tái cấu trúc nội bộ, mà còn là bước chuẩn bị cần thiết để nâng cao sức cạnh tranh trong bối cảnh kinh tế toàn cầu biến động.
