Ngày 15/5/2026, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Thông tư 08/2026/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung điểm a khoản 4 Điều 20 Thông tư số 22/2019/TT-NHNN quy định các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Theo đó, ngân hàng thương mại sẽ được cộng cả 20% tiền gửi có kỳ hạn của kho bạc nhà nước vào nguồn vốn huy động khi tính tỷ lệ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR).
Cụ thể, Thông tư bổ sung duy nhất điểm a khoản 4 Điều 20 như sau: tiền gửi của tổ chức trong nước và nước ngoài (bao gồm cả tiền gửi của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài khác), trừ các khoản sau đây: (i) Tiền ký quỹ và tiền gửi vốn chuyên dùng của khách hàng; (ii) Tiền gửi không kỳ hạn của Khoạc bạc Nhà nước; (iii) 80% số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước.
Theo đánh giá của MBS, việc cho phép tính thêm 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào cấu phần tiền gửi khi tính tỷ lệ LDR sẽ giúp nhóm ngân hàng quốc doanh gia tăng đáng kể dư địa cho vay, đồng thời giảm bớt áp lực thanh khoản trong ngắn hạn.
Tính đến ngày 28/4/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt khoảng 19,5 triệu tỷ đồng, tăng 4,4% so với đầu năm và tăng 18,26% so với cùng kỳ. Trong khi đó, tăng trưởng huy động vốn vẫn chậm hơn đáng kể khi dòng tiền có xu hướng dịch chuyển sang các kênh đầu tư thay thế như chứng khoán, bất động sản và trái phiếu doanh nghiệp.
Sự lệch pha giữa tăng trưởng tín dụng và huy động khiến khoảng cách giữa tổng tín dụng và huy động tiếp tục nới rộng. Nếu như tháng 3/2025, chênh lệch này ở mức khoảng 1,33 triệu tỷ đồng, tương đương 6,97% dư nợ, thì đến tháng 4/2026 đã tăng lên khoảng 1,4 triệu tỷ đồng, tương đương 7,22% dư nợ.
Diễn biến này khiến tỷ lệ LDR của nhiều ngân hàng gia tăng rõ rệt. Theo ước tính của MBS, đến cuối quý I/2026, LDR thuần của 27 ngân hàng niêm yết đã đạt 100%, tăng 2,3 điểm phần trăm so với cuối năm 2025. Dù tỷ lệ này chưa vượt trần 85% theo quy định quản lý, nhưng mặt bằng chung đã cao hơn đáng kể so với giai đoạn trước, cho thấy dư địa tăng trưởng tín dụng ngày càng phụ thuộc vào khả năng mở rộng nguồn vốn ổn định.
Trong bối cảnh đó, NHNN đã ban hành Thông tư 08/2026/TT-NHNN, có hiệu lực từ ngày 15/5/2026, sửa đổi, bổ sung Thông tư 22/2019/TT-NHNN theo hướng cho phép các ngân hàng thương mại được tính thêm 20% số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào tổng tiền gửi khi xác định LDR.
 |
Trước đó, theo lộ trình tại Thông tư 26/2022, từ ngày 1/1/2026, khoản tiền gửi này đã bị loại hoàn toàn khỏi mẫu số tính LDR. Việc điều chỉnh trở lại một phần được đánh giá là bước đi phù hợp nhằm giảm áp lực kỹ thuật lên hệ thống, đặc biệt với nhóm ngân hàng quốc doanh - nơi đang nắm giữ khoảng 99% tổng tiền gửi Kho bạc Nhà nước toàn hệ thống.
MBS cho rằng, tác động tích cực của Thông tư 08 sẽ tập trung chủ yếu ở nhóm ngân hàng quốc doanh niêm yết gồm Vietcombank, BIDV và VietinBank. Theo ước tính, tỷ lệ LDR của ba ngân hàng này có thể giảm từ 1,1-1,5% so với trước khi thay đổi chính sách. Đồng thời, dư địa cho vay mới được bổ sung tương đương khoảng 0,3-0,4% tổng dư nợ tín dụng hiện tại của toàn hệ thống.
Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng tín dụng năm 2026 vẫn ở mức cao, trong khi áp lực giữ mặt bằng lãi suất thấp để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế vẫn hiện hữu. Khi huy động vốn chưa thể cải thiện nhanh, việc nới kỹ thuật trong cách tính LDR giúp các ngân hàng có thêm “không gian” để duy trì nhịp tăng trưởng tín dụng mà không tạo áp lực quá lớn lên chi phí vốn.
Bên cạnh đó, từ đầu năm 2026, các ngân hàng nhận chuyển giao bắt buộc tổ chức tín dụng yếu kém cũng được giảm 50% tỷ lệ dự trữ bắt buộc, qua đó tạo thêm dư địa cho vay toàn hệ thống. Tuy nhiên, theo MBS, tác động của chính sách này chủ yếu mang tính hỗ trợ cục bộ, giúp giảm áp lực thanh khoản và chi phí vốn ở một số nhà băng cụ thể, thay vì tạo thay đổi lớn trên toàn hệ thống.
Về dài hạn, MBS đánh giá dự thảo sửa đổi Thông tư 22/2019/TT-NHNN theo hướng tiệm cận chuẩn Basel III vẫn là bước đi quan trọng nhằm nâng cao an toàn hệ thống ngân hàng. Tuy nhiên, do dự thảo đề cập đến nhiều nội dung mới và có ảnh hưởng sâu rộng đến hoạt động quản trị vốn, thanh khoản và rủi ro, quá trình triển khai cần có lộ trình phù hợp để tránh gây áp lực đột ngột lên các tổ chức tín dụng.
Trong bối cảnh đó, Thông tư 08 được xem như giải pháp chuyển tiếp cần thiết, vừa hỗ trợ thanh khoản ngắn hạn, vừa tạo điều kiện để hệ thống ngân hàng thích ứng dần với các chuẩn mực quản trị mới. Với nhóm ngân hàng quốc doanh - lực lượng chủ lực trong cung ứng tín dụng cho nền kinh tế - đây là sự hỗ trợ đáng kể để duy trì vai trò dẫn dắt tăng trưởng trong giai đoạn hiện nay.
