Theo Thương vụ Việt Nam tại Thụy Điển, Quy định bổ sung Phần Ia - “Meat and meat products designations” vào Phụ lục VII của Quy định (EU) số 1308/2013. Theo đó, “meat” được định nghĩa là các bộ phận ăn được của động vật thuộc phạm vi điều chỉnh của Quy định. Bên cạnh từ “meat”, EU dành riêng một danh sách 31 thuật ngữ cho thịt và sản phẩm thịt tại tất cả các giai đoạn tiếp thị…
Đối với doanh nghiệp Việt Nam, điều này có nghĩa là các tên sản phẩm hiện đang sử dụng trên thị trường quốc tế như: Vegan chicken; Vegetarian beef; Plant-based pork; Vegan bacon; Plant-based steak; Vegetarian ribs cần được rà soát trước khi quy định bắt đầu áp dụng. Về nguyên tắc, việc chỉ bổ sung các từ như “vegan”, “vegetarian” hoặc “plant-based” không làm mất đi yêu cầu tuân thủ đối với những thuật ngữ đã được EU dành riêng cho thịt và sản phẩm thịt. Đây không chỉ là quy định dành cho các nhà sản xuất thực phẩm trong EU.
Các yêu cầu về tên gọi sản phẩm được áp dụng đối với hàng hóa đưa ra thị trường EU, vì vậy doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu các sản phẩm thuộc phạm vi điều chỉnh cũng cần tuân thủ. Việc hàng hóa Việt Nam được hưởng ưu đãi thuế quan theo EVFTA cũng không loại trừ nghĩa vụ tuân thủ các quy định của EU về tên gọi, nhãn mác và điều kiện đưa sản phẩm ra thị trường.
Theo Thương vụ Việt Nam tại Thụy Điển, tác động đáng chú ý nhất dự kiến đối với các doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu: Thực phẩm chay và vegan; sản phẩm plant-based; sản phẩm thay thế thịt; thực phẩm chế biến sử dụng tên gọi, hình thức giới thiệu hoặc mô tả liên quan đến các loại thịt và bộ phận thịt nằm trong danh sách được bảo hộ.
Đây cũng là nhóm sản phẩm có tiềm năng phát triển tại thị trường Bắc Âu và EU trong bối cảnh nhu cầu đối với thực phẩm nguồn gốc thực vật và các sản phẩm thay thế protein động vật ngày càng được quan tâm. Doanh nghiệp không nên chỉ kiểm tra tên chính trên bao bì mà cần rà soát toàn bộ cách thức sản phẩm được giới thiệu tới thị trường EU, bao gồm: tên sản phẩm và nhãn hàng hóa; nhãn phụ bằng tiếng Anh hoặc ngôn ngữ nước nhập khẩu; bao bì; catalogue và tài liệu bán hàng; website; tên sản phẩm trên các nền tảng thương mại điện tử; nội dung quảng cáo và giới thiệu cho nhà nhập khẩu, nhà phân phối, hệ thống bán lẻ; nhãn hiệu hoặc tên dòng sản phẩm có chứa các thuật ngữ thuộc danh sách được bảo hộ.
Đối với các sản phẩm như mì ăn liền, gia vị, snack, nước sốt và thực phẩm chế biến sử dụng các từ “beef”, “chicken”, “pork”… để mô tả hương vị, doanh nghiệp nên tiếp tục theo dõi hướng dẫn thực thi của EU và trao đổi với nhà nhập khẩu về cách thể hiện phù hợp, do việc mô tả hương vị còn chịu sự điều chỉnh của các quy định khác của EU về thông tin thực phẩm và hương liệu.
Theo Thương vụ Việt Nam tại Thụy Điển, các quy định mới về tên gọi thịt và sản phẩm thịt sẽ áp dụng từ ngày 19/8/2029, do đó doanh nghiệp Việt Nam còn thời gian để rà soát danh mục sản phẩm và chuẩn bị phương án điều chỉnh. Theo Điều 4 của Quy định (EU) 2026/1739, các sản phẩm không phù hợp với các tên gọi mới nhưng đã được sản xuất trong EU hoặc nhập khẩu vào EU trước ngày 19/8/2029 được phép tiếp tục đưa ra thị trường cho đến khi hết lượng hàng tồn kho đó hoặc đến ngày 19/8/2032, tùy thời điểm nào đến trước.
Điểm này đặc biệt quan trọng đối với doanh nghiệp Việt Nam: đối với hàng sản xuất tại Việt Nam, mốc liên quan đến cơ chế chuyển tiếp là thời điểm sản phẩm được nhập khẩu vào EU trước ngày 19/8/2029, chứ không chỉ căn cứ vào ngày sản xuất tại Việt Nam. EU đồng thời trao quyền cho Ủy ban châu Âu ban hành các văn bản ủy quyền để cho phép ngoại lệ đối với một số tên gọi dành riêng cho sản phẩm thịt trong trường hợp bản chất thực sự của sản phẩm đã rõ ràng do tên gọi đó được sử dụng lâu dài và không có khả năng gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng.
Do vậy, từ nay đến thời điểm áp dụng năm 2029, doanh nghiệp cần tiếp tục theo dõi các văn bản hướng dẫn, quy định chi tiết và các ngoại lệ có thể được Ủy ban châu Âu ban hành.
