Bất động sản chờ cú huých cuối năm
Tính đến hết tháng 6, nhiều doanh nghiệp mới hoàn thành dưới 30% mục tiêu lợi nhuận năm. Trong đó, nhóm bất động sản chiếm tỷ lệ lớn như DIG (23%), SGR (4%), HQC (14%), KBC (7,7%), TAL (11,6%), BCM (8%), CC1 (19,8%), CKG (18,3%)...
Tuy nhiên, với doanh nghiệp bất động sản, tỷ lệ hoàn thành kế hoạch sau 6 tháng không phải lúc nào cũng phản ánh đúng tiến độ cả năm.
Đặc thù của ngành là doanh thu và lợi nhuận phụ thuộc nhiều vào thời điểm dự án hoàn thành, bàn giao và đáp ứng các điều kiện ghi nhận. Vì vậy, doanh nghiệp có thể đã bán hàng, thu tiền theo tiến độ từ trước nhưng doanh thu, lợi nhuận tương ứng chưa được phản ánh đầy đủ trong kỳ. Với bất động sản công nghiệp, yếu tố này còn gắn trực tiếp với tiến độ hoàn thiện hạ tầng và bàn giao diện tích đất cho khách thuê.
Do đó, các chỉ tiêu tài chính có thể biến động đáng kể giữa các quý. Khi một dự án hoặc một phần dự án đủ điều kiện ghi nhận, doanh thu và lợi nhuận có thể tập trung trong một hoặc một số kỳ. Vì vậy, việc mới hoàn thành 15-20% kế hoạch sau 6 tháng chưa đủ để kết luận doanh nghiệp khó về đích.
Trường hợp của Tổng công ty Phát triển Đô thị Kinh Bắc (mã KBC) là một ví dụ. Nửa đầu năm 2026, doanh nghiệp ghi nhận khoảng 240 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, trong khi kế hoạch cả năm lên tới 3.000 tỷ đồng.
Mảng cho thuê khu công nghiệp là nguồn đóng góp quan trọng vào kết quả kinh doanh của KBC. Tuy nhiên, 6 tháng đầu năm, doanh thu từ mảng này chỉ đạt 828 tỷ đồng, giảm 71% so với cùng kỳ. Tiến độ san lấp mặt bằng tại một số dự án gặp khó khăn khiến việc bàn giao đất chậm hơn, dù doanh nghiệp đã ký nhiều biên bản ghi nhớ (MoU).
Trong 6 tháng đầu năm, KBC mới bàn giao 20,9 ha, gồm 9,8 ha tại Khu công nghiệp Nam Sơn - Hạp Lĩnh, 5 ha tại Khu công nghiệp Quế Võ mở rộng 2, 5,3 ha tại Cụm công nghiệp Hưng Yên và 0,8 ha tại Khu công nghiệp Tân Phú Trung. Con số này thấp hơn đáng kể so với khoảng 85,8 ha được bàn giao trong cùng kỳ năm 2025.
Tuy nhiên, đến cuối quý II, lượng MoU đã ký nhưng chưa bàn giao đạt 170 ha. Theo thông tin từ KBC, Công ty đang đẩy nhanh san lấp và dự kiến bàn giao tối thiểu 100 ha trong 6 tháng cuối năm tại các khu công nghiệp Nam Sơn - Hạp Lĩnh, Tân Phú Trung, Tràng Duệ 3 và Quế Võ mở rộng 2.
Như vậy, khoảng cách giữa kết quả 6 tháng và kế hoạch năm của KBC cần được nhìn cùng với tiến độ bàn giao đất trong những tháng cuối năm. Nếu lượng đất đã ký MoU được chuyển thành diện tích bàn giao đúng tiến độ, kết quả kinh doanh có thể cải thiện đáng kể.
Tập đoàn Đầu tư và Phát triển công nghiệp Becamex (mã BCM) cũng có đặc điểm tương tự. Hai khu công nghiệp mới là Cây Trường (700 ha) và Bàu Bàng mở rộng giai đoạn 2 (380 ha) được kỳ vọng trở thành những động lực tăng trưởng trong nửa cuối năm. Các dự án này đang chờ xác định giá đất và thực hiện nghĩa vụ tài chính, với kỳ vọng bắt đầu ghi nhận doanh thu trong 6 tháng cuối năm.
Những biến số khó lường
Việc mới hoàn thành 15-20% kế hoạch sau 6 tháng chưa đủ để kết luận doanh nghiệp khó về đích.
Nếu ở bất động sản, khoảng cách giữa kết quả 6 tháng và kế hoạch năm có thể được lý giải bằng thời điểm ghi nhận, thì ở những ngành khác, nguyên nhân lại nằm ở sức khỏe hoạt động kinh doanh và các yếu tố tác động trực tiếp đến biên lợi nhuận.
Công ty cổ phần Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (mã PNJ) là một trường hợp đáng chú ý. Sau soát xét, doanh thu thuần 6 tháng đầu năm đạt hơn 25.700 tỷ đồng, tăng gần 49% so với cùng kỳ, nhưng lợi nhuận sau thuế giảm 35%, còn hơn 728 tỷ đồng, mới hoàn thành 21,3% kế hoạch năm. Riêng quý II, Công ty ghi nhận quý lỗ đầu tiên kể từ khi niêm yết.
Nguyên nhân được PNJ giải thích chủ yếu đến từ sự thay đổi cơ cấu doanh thu. Doanh thu vàng 24K tăng mạnh, nhưng đây là nhóm sản phẩm có biên lợi nhuận thấp hơn bán lẻ trang sức, khiến biên lợi nhuận gộp chung suy giảm. Bên cạnh đó, PNJ đã ghi nhận khoản trích lập dự phòng tổn thất ước tính liên quan đến chính sách thu đổi hàng hóa đã bán.
Năm 2026, kế hoạch lợi nhuận sau thuế của PNJ là gần 3.409 tỷ đồng, tăng 21% so với năm trước.
Với trường hợp này, bài toán hoàn thành kế hoạch sẽ phụ thuộc vào diễn biến biên lợi nhuận và khả năng phát sinh thêm các khoản dự phòng. Khoản trích lập trong quý II phần nào làm giảm áp lực dự phòng trong những quý tiếp theo, nhưng kết quả cuối cùng vẫn phụ thuộc vào diễn biến thực tế.
Công ty cổ phần Sản xuất Kinh doanh Xuất nhập khẩu Bình Thạnh (mã GIL) lại đang ở một trạng thái khác. Trong 6 tháng đầu năm, doanh thu đạt 447 tỷ đồng, tăng 75%; lợi nhuận gộp tăng mạnh và Công ty chuyển từ lỗ 68 tỷ đồng cùng kỳ sang lãi ròng 21,3 tỷ đồng. Kết quả này chủ yếu đến từ sản lượng xuất bán tăng và cơ cấu sản phẩm thay đổi theo hướng gia tăng tỷ trọng các mặt hàng có biên lợi nhuận cao hơn.
Dù vậy, kết quả đạt được mới tương đương 28% kế hoạch doanh thu và 14% mục tiêu lợi nhuận năm 2026.
Không chỉ khoảng cách với kế hoạch, GIL còn phải xử lý những vấn đề liên quan đến hàng tồn kho trong vụ kiện với Amazon. Báo cáo tài chính soát xét bán niên nhận ý kiến kiểm toán ngoại trừ liên quan đến việc chưa thể xác định giá trị thu hồi của lượng hàng tồn kho này do vụ kiện chưa có kết quả cuối cùng.
Trước đó, Tòa án Quận Nam New York (Mỹ) đã bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của GIL và cho phép Amazon yêu cầu Công ty thanh toán chi phí luật sư và tố tụng liên quan. GIL cho biết sẽ tiếp tục kháng cáo. Nếu phát sinh thêm dự phòng hoặc tổn thất trong nửa cuối năm, khoảng cách với kế hoạch lợi nhuận có thể tiếp tục nới rộng.
Ngoài ra, Công ty cổ phần Ánh Dương Việt Nam (mã VNS) đang chịu sức ép trực tiếp từ sự suy giảm doanh thu và hiệu quả kinh doanh. Công ty ghi nhận lỗ sau thuế 13,9 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm, trong khi cùng kỳ năm trước lãi 24,1 tỷ đồng. Doanh thu quý II xuống mức thấp nhất kể từ quý II/2022, đồng thời đánh dấu quý đầu tiên thua lỗ sau hơn 4 năm liên tục có lãi.
VNS cho biết doanh thu kinh doanh giảm, trong khi Công ty vẫn thực hiện chính sách hỗ trợ lái xe. Kết quả này khiến mục tiêu lợi nhuận sau thuế khoảng 33 tỷ đồng cho cả năm trở nên khó khăn hơn. Khoản lỗ trong nửa đầu năm cũng đặt ra yêu cầu đánh giá hiệu quả của chiến lược đội xe hybrid mà VNS theo đuổi trong những năm gần đây, đồng thời làm gia tăng lo ngại về khả năng hoàn thành mục tiêu lợi nhuận năm nay.
Với doanh nghiệp thủy điện, yếu tố thời tiết lại có ảnh hưởng lớn đến kết quả kinh doanh. Công ty cổ phần Thủy điện Miền Nam (mã SHP) đạt gần 69,5 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế trong 6 tháng, chưa đến 25% kế hoạch năm 281,6 tỷ đồng. Riêng quý II, lợi nhuận giảm 46% xuống khoảng 32 tỷ đồng do lưu lượng nước về các hồ chứa thấp hơn cùng kỳ, khiến sản lượng điện phát giảm.
Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cho biết, trong thời kỳ từ tháng 9 đến tháng 11/2026, El Niño tiếp tục duy trì cường độ mạnh đến rất mạnh với xác suất 100%, trong đó xác suất đạt cường độ rất mạnh là 93%. Trong thời kỳ từ tháng 10 đến tháng 12/2026, xác suất El Niño đạt cường độ rất mạnh lên tới 95%.
Điều này được dự báo sẽ tác động tiêu cực đến SHP cũng như các doanh nghiệp thủy điện khác, vốn chịu ảnh hưởng lớn từ yếu tố tự nhiên.
