OECD: Lợi suất trái phiếu tăng cao đè nặng lên tài chính công

OECD: Lợi suất trái phiếu tăng cao đè nặng lên tài chính công

0:00 / 0:00
0:00
(ĐTCK) Hôm thứ Tư (23/9), Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) cảnh báo rằng chi phí vay dài hạn của chính phủ các nền kinh tế lớn đã tăng lên mức cao nhất trong nhiều năm, làm tăng thêm áp lực lên tài chính công vốn đang căng thẳng do nợ công cao và thâm hụt dai dẳng.

“Các rủi ro tài khóa và tài chính đã gia tăng. Lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 30 năm đang ở mức cao nhất trong ít nhất 15 năm tại 6 trong số 7 nền kinh tế thuộc G7. Điều này đồng nghĩa chi phí trả nợ của chính phủ sẽ tăng lên, trong khi ngân sách vốn đã chịu nhiều sức ép, đồng thời chi phí vay vốn của doanh nghiệp và hộ gia đình cũng tăng”, Tổng thư ký OECD Mathias Cormann cho biết.

Điều này khiến các chính phủ phải tốn kém hơn trong việc tái cấp vốn cho các khoản nợ đáo hạn và phát hành trái phiếu mới. Nó cũng ảnh hưởng đến chi phí đi vay ở những nơi khác trong nền kinh tế, bao gồm cả các khoản thế chấp và cho vay doanh nghiệp.

Lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 30 năm của Mỹ đã tăng trên 5% trong năm nay và đạt mức gần hai thập kỷ trước. Lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 30 năm của Đức cũng chạm mức cao nhất kể từ năm 2011, trong khi lãi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản dài hạn đã tăng lên mức kỷ lục khi các nhà đầu tư tìm kiếm nhiều khoản bù đắp hơn cho rủi ro lạm phát và tài chính.

Đặc biệt, chi phí vay đang tăng lên trong khi nhu cầu chi tiêu ngày càng tăng trong các lĩnh vực bao gồm quốc phòng, lương hưu và cơ sở hạ tầng.

OECD dự kiến nền kinh tế toàn cầu sẽ tăng trưởng 2,9% vào năm 2026 và 3% vào năm 2027. Tăng trưởng đã chậm lại từ 3,6% trong nửa cuối năm ngoái xuống còn 2,6% trong nửa đầu năm 2026.

“Triển vọng kinh tế toàn cầu vẫn phụ thuộc đáng kể vào việc liệu có đạt được một giải pháp lâu dài cho cuộc xung đột ở Trung Đông hay không”, báo cáo cho biết.

Theo OECD, nền kinh tế toàn cầu cho đến nay đã hấp thụ cú sốc năng lượng do xung đột ở Trung Đông gây ra tốt hơn so với lo ngại ban đầu. Các tuyến đường cung cấp thay thế, giải phóng dầu từ kho dự trữ chiến lược, sản lượng cao hơn bên ngoài vùng Vịnh và nhu cầu dầu của Trung Quốc yếu hơn đã giúp hạn chế thiệt hại.

“Tăng trưởng toàn cầu đã duy trì tốt hơn dự kiến, nhưng bộ đệm giúp hấp thụ cú sốc năng lượng đang cạn kiệt…Tăng trưởng yếu hơn so với năm ngoái và lạm phát đang tăng trở lại”, ông Mathias Cormann cho biết.

OECD dự kiến ​​lạm phát trên toàn G20 sẽ ở mức trung bình 4,1% vào năm 2026 trước khi giảm xuống 3,6% vào năm tới. Lạm phát cơ bản ở các nền kinh tế tiên tiến được dự báo sẽ giảm từ 2,7% trong năm nay xuống còn 2,5% vào năm 2027.

Lạm phát dai dẳng đã thúc đẩy lợi suất trái phiếu dài hạn tăng cao ngay cả khi một số ngân hàng trung ương đã chuyển sang chính sách tiền tệ nới lỏng hơn. Chi phí lãi vay cao hơn cũng khiến việc củng cố tài khóa trở nên khó khăn hơn. Trong khi yếu tố căng thẳng lớn nhất có thể xảy ra ở những quốc gia có gánh nặng nợ cao hoặc thâm hụt ngân sách lớn.

Nợ liên bang của Mỹ đã tăng lên trên 40.000 tỷ USD, trong khi Nhật Bản tiếp tục là một trong những quốc gia có tỷ lệ nợ công cao nhất trong thế giới phát triển. Các chính phủ châu Âu cũng đang chịu áp lực tăng chi tiêu cho quốc phòng và cơ sở hạ tầng.

“Các chính phủ cần nhắm mục tiêu hỗ trợ vào những nơi cần thiết nhất và đưa chi tiêu công theo hướng bền vững”, ông Mathias Cormann cho biết.

Trong khi đó, sự kết hợp giữa giá năng lượng và thực phẩm liên tục tăng cao cùng với điều kiện tài khoá thắt chặt hơn có thể làm giảm 0,7 điểm phần trăm tăng trưởng toàn cầu vào năm 2027 và tăng thêm 1,1 điểm phần trăm vào lạm phát.

Triển vọng cũng nêu bật quy mô chi tiêu cho trí tuệ nhân tạo (AI). Đầu tư của các tập đoàn công nghệ và điện toán đám mây đã giúp hỗ trợ chi tiêu vốn và thương mại toàn cầu, nhưng OECD cho biết chi tiêu hiện tại dựa trên kỳ vọng về lợi nhuận đáng kể trong tương lai.

Nếu những khoản lợi nhuận đó gây thất vọng, đầu tư có thể chậm lại và giá tài sản có thể giảm, thắt chặt các điều kiện tài chính.

Hiện tại, OECD kỳ vọng đầu tư vào AI vẫn là nguồn hỗ trợ cho tăng trưởng kinh tế.

Ấn Độ là một trong những điểm sáng hơn trong triển vọng của OECD. Tổ chức này đã nâng dự báo tăng trưởng trong năm tài chính hiện tại lên 7,1% từ mức 6,3% trong tháng 6, sau khi nền kinh tế mở rộng 7,8% trong năm tài chính 2025-2026. Tăng trưởng dự kiến ​​sẽ ở mức vừa phải ở mức 6,5% trong năm tài chính 2027-2028.

Ngoài ra, OECD cũng dự báo tăng trưởng của Mỹ là 2,2% vào năm 2026 và 2,1% vào năm 2027. Trung Quốc dự kiến ​​sẽ tăng trưởng 4,5% trong năm nay và 4,2% vào năm tới, trong khi khu vực đồng euro được dự báo sẽ tăng trưởng 1% trong cả năm 2026 và 2027.

Tin bài liên quan