Giá trị tài sản ròng (NAV) của PYN Elite đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ đầu năm vào ngày 27/7/2026, khi đóng cửa ở 487,3 euro/chứng chỉ quỹ. Kể từ đó, NAV đã phục hồi khoảng 10%, lên quanh mức 535,5 euro.
Theo PYN Elite, một trong những nguyên nhân gây sức ép lên thị trường chứng khoán Việt Nam thời gian qua là mặt bằng lãi suất tăng, khiến một bộ phận nhà đầu tư giảm tỷ trọng cổ phiếu. Cùng lúc, kỳ vọng lạm phát và tình trạng thanh khoản của nền kinh tế vẫn còn nhiều thách thức, một phần do nhu cầu vốn rất lớn dành cho các dự án đầu tư hạ tầng mới.
PYN cho rằng tỷ giá, thanh khoản, cán cân thương mại, kỳ vọng lạm phát và lãi suất đang có mối liên hệ chặt chẽ với nhau. Ở chiều tích cực, giá xăng dầu bán lẻ trong nước đã được điều hành tương đối tốt khi Chính phủ nhanh chóng giảm các loại thuế đối với nhiên liệu sau khi xung đột tại Iran bùng phát.
Giá chip DRAM là một nguyên nhân lớn khiến thanh khoản thắt chặt
Bên cạnh nhu cầu vốn cho đầu tư, PYN chỉ ra hai yếu tố quan trọng làm điều kiện thanh khoản của Việt Nam trở nên căng thẳng hơn trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 7.
Đáng chú ý nhất là giá chip nhớ DRAM tăng nhanh, khiến cán cân thương mại chịu áp lực. Các ngành sản xuất xuất khẩu của Việt Nam phải nhập khẩu lượng chip lớn với giá cao hơn trước, trong khi việc tăng giá bán đối với các sản phẩm xuất khẩu sử dụng những linh kiện này cần thời gian mới phản ánh đầy đủ vào kim ngạch xuất khẩu.
Theo PYN, độ trễ này vào khoảng 6 tháng. Vì vậy, tác động tích cực từ việc giá hàng xuất khẩu tăng có thể chỉ xuất hiện sau đó, qua đó giúp cán cân thương mại dần quay trở lại trạng thái thặng dư và bù đắp cho giai đoạn thâm hụt trước đó.
PYN ước tính riêng tác động từ việc nhập khẩu chip DRAM trong 7 tháng đầu năm có thể lên tới khoảng 25 tỷ USD, và coi đây là nguyên nhân lớn nhất dẫn tới sự suy giảm nhanh của cán cân thương mại trong giai đoạn này.
Giá dầu nhập khẩu cũng đạt mức cao trong mùa xuân năm 2026, qua đó tạo thêm sức ép đối với cán cân ngoại thương và thanh khoản. Tuy nhiên, theo tính toán của PYN, nhập khẩu chip DRAM vẫn là yếu tố có ảnh hưởng lớn hơn.
Kỳ vọng thanh khoản Việt Nam cải thiện trong phần còn lại của năm
PYN Elite cho rằng điều kiện thanh khoản tại Việt Nam có thể dần cải thiện trong những tháng còn lại của năm 2026, dù xung đột tại Iran chưa cho thấy dấu hiệu sớm kết thúc và giá dầu nhập khẩu vì vậy có thể vẫn neo ở mức cao.
Điểm khiến PYN chú ý là sự khác biệt giữa nền tảng lợi nhuận doanh nghiệp và diễn biến giá cổ phiếu.
Quỹ này trước đó kỳ vọng tăng trưởng lợi nhuận mạnh của các doanh nghiệp Việt Nam sẽ tạo động lực đáng kể cho thị trường chứng khoán. Tuy nhiên trên thực tế, giá cổ phiếu chưa phản ứng tương xứng.
Theo quan điểm của PYN, nguyên nhân quan trọng nằm ở tình trạng thanh khoản của nền kinh tế và thị trường, vốn đã kìm hãm khả năng tăng giá của cổ phiếu dù kết quả kinh doanh doanh nghiệp vẫn tích cực.
Do đó, PYN chưa đưa ra khẳng định chắc chắn rằng thị trường chứng khoán Việt Nam đã tạo đáy của năm. Tuy nhiên, việc NAV của PYN Elite đã phục hồi gần 10% từ mức thấp nhất cuối tháng 7, cùng kỳ vọng điều kiện thanh khoản cải thiện trong những tháng tới, là những tín hiệu mà quỹ đang theo dõi.
