Khi tài sản số trở thành một phân lớp tài sản
Sự thay đổi mang tính nền tảng trên thị trường quốc tế là việc tài sản số đã thoát khỏi vị thế của một sân chơi bên lề, để trở thành một phân lớp tài sản được công nhận trong các danh mục đầu tư chính thống. Việc các quỹ Bitcoin ETF giao ngay được chấp thuận tại Mỹ được xem như một cú “khai thông”, mở đường cho dòng vốn từ các quỹ hưu trí, các công ty quản lý tài sản và giới đầu tư truyền thống chảy vào thị trường, qua đó mang lại mức độ hợp pháp hóa và niềm tin chưa từng có.
 |
Ông Bùi Văn Huy, Phó chủ tịch HĐQT CTCP Đầu tư FIDT |
Bitcoin, với vị thế là tài sản tiên phong, tiếp tục củng cố vững chắc vai trò dẫn đầu trong không gian tiền kỹ thuật số. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu vẫn tiềm ẩn nhiều bất ổn, khả năng lưu trữ giá trị nhờ nguồn cung hữu hạn tuyệt đối đã khiến Bitcoin được ví như một “hầm trú ẩn” an toàn. Trong khi đó, Ethereum lại được xem là một “siêu máy tính toàn cầu” - lớp nền tảng cho cả một nền kinh tế số, với giá trị cốt lõi nằm ở khả năng vận hành các hợp đồng thông minh.
 |
Bên cạnh hai “gã khổng lồ” này là cả một vũ trụ altcoin (viết tắt của alternative coin, tức các loại tiền mã hóa ngoài Bitcoin). Vũ trụ này vô cùng đa dạng, bao gồm hàng nghìn dự án với mục đích sử dụng và mức độ rủi ro khác nhau. Có thể kể đến các token nền tảng như BNB - huyết mạch của một hệ sinh thái quy mô lớn; các blockchain chuyên biệt phục vụ những lĩnh vực như trò chơi, quản lý chuỗi cung ứng; hay các đồng tiền tập trung vào bảo vệ quyền riêng tư. Chính sự đa dạng đó cho thấy một thị trường đang không ngừng tìm tòi, sáng tạo và phân hóa nhằm giải quyết những bài toán khác nhau của nền kinh tế số.
Dù vậy, sự chú ý chủ đạo và dòng vốn lớn nhất vẫn tập trung vào hai tài sản dẫn đầu là Bitcoin và Ethereum. Để cung cấp một cái nhìn tổng quan và sâu hơn về các kịch bản tiềm năng của hai tài sản chủ chốt này, bảng tổng hợp dưới đây trình bày các dự báo giá cùng những nguyên nhân chính có thể dẫn đến từng kịch bản tương ứng.
Ẩn bên dưới những biến động giá của Bitcoin và Ethereum là hai động lực thầm lặng nhưng có vai trò then chốt trong việc kết nối tài chính truyền thống với thế giới số: stablecoin và mã hóa tài sản thực (Real World Assets - RWA). Hai cấu phần này không vận hành độc lập, mà tương hỗ lẫn nhau trong một mối quan hệ mang tính cộng sinh. Stablecoin, với giá trị được neo chặt vào đồng USD, đóng vai trò như huyết mạch của nền kinh tế số - vừa là phương tiện trao đổi, vừa là công cụ lưu trữ giá trị ổn định, giúp các giao dịch tránh khỏi sự biến động mạnh của các tài sản mã hóa khác.
Chính trên nền tảng ổn định đó, cuộc cách mạng RWA mới có thể cất cánh. RWA đưa các tài sản hữu hình như bất động sản, tác phẩm nghệ thuật hay các khoản vay doanh nghiệp lên blockchain. Nếu không có stablecoin làm đơn vị định giá và thanh toán, việc mua bán một phần của một tòa nhà bằng một tài sản biến động mạnh như Bitcoin sẽ trở nên vô cùng rủi ro và phức tạp. Ngược lại, nhà đầu tư có thể sử dụng stablecoin để mua token RWA và sau đó nhận về dòng tiền - chẳng hạn tiền thuê - cũng bằng stablecoin. Stablecoin tạo ra “đường ray” và cung cấp “nhiên liệu”, còn RWA chính là những “toa tàu” chở giá trị của thế giới thực vận hành trên hệ thống đó, từ đó mở khóa thanh khoản cho hàng nghìn tỷ USD tài sản và phá vỡ các rào cản, giúp nhà đầu tư cá nhân nhỏ lẻ có thể tiếp cận những cơ hội đầu tư ở quy mô chưa từng có.
 |
Việt Nam và bước đi mang tính bước ngoặt
Trong dòng chảy toàn cầu ấy, câu chuyện tài sản số tại Việt Nam năm 2026 mang một sắc thái riêng - câu chuyện của một sự khởi đầu có định hướng. Việc Luật Công nghiệp Công nghệ số và Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) chính thức có hiệu lực từ đầu năm được xem như một “phát súng hiệu lệnh”, đưa Việt Nam từ vùng xám pháp lý trở thành quốc gia sở hữu hành lang pháp lý tương đối rõ ràng cho tài sản số. Việc công nhận sự tồn tại của tài sản số cùng mức thuế chuyển nhượng hợp lý (0,1%) đã góp phần tạo dựng niềm tin và khơi dậy sự hứng khởi của nhà đầu tư cũng như cộng đồng doanh nghiệp công nghệ trong nước.
Trọng tâm của sự chuyển mình này là quá trình hình thành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam với mô hình “một trung tâm, hai địa điểm” tại TP.HCM và Đà Nẵng, nơi cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) được triển khai. Đây được xem như một “phòng thí nghiệm chính sách”, cho phép các cơ quan quản lý quan sát, điều chỉnh và phòng ngừa rủi ro trước khi mở cửa hoàn toàn thị trường. Mô hình này dự kiến vận hành trong một khuôn khổ chặt chẽ: các sản phẩm ban đầu chỉ giới hạn ở những tài sản uy tín như Bitcoin và Ethereum; mọi giao dịch phải được thực hiện bằng đồng Việt Nam thông qua các ngân hàng được chỉ định nhằm kiểm soát dòng tiền; thanh khoản được giới hạn trong một thị trường nội địa tương đối khép kín. Cách tiếp cận này giống như việc xây dựng một khu vườn có hàng rào bảo vệ, nơi những hạt giống đầu tiên được phép nảy mầm trong một môi trường an toàn.
Với sự ra đời của sàn giao dịch được cấp phép trong khuôn khổ sandbox, lần đầu tiên nhà đầu tư Việt Nam có cơ hội giao dịch và đầu tư tài sản số một cách chính thức, minh bạch và an toàn ngay trên “sân nhà”. Đây là bước tiến đáng kể so với việc phải tìm đến các sàn giao dịch quốc tế, vốn tiềm ẩn nhiều rủi ro về pháp lý và gian lận. Dù danh mục sản phẩm ban đầu có thể chỉ giới hạn ở những tài sản lớn như Bitcoin và Ethereum, đây vẫn là cơ hội quan trọng để nhà đầu tư xây dựng một danh mục tài sản số hợp pháp, làm nền tảng cho việc tiếp cận các sản phẩm đầu tư phức tạp hơn, như RWA nội địa, trong tương lai.
Điểm độc đáo và mang tính chiến lược nhất trong định hướng chính sách của Việt Nam nằm ở mục tiêu phát triển các sản phẩm mã hóa dựa trên tài sản thực trong nước để chào bán cho nhà đầu tư quốc tế. Đây là một chiến lược huy động vốn xuyên biên giới đầy sáng tạo, mở ra viễn cảnh nơi một tập đoàn bất động sản Việt Nam có thể token hóa dự án và phân phối các token đó cho nhà đầu tư trên toàn cầu. Dòng vốn ngoại tệ theo đó sẽ chảy trực tiếp vào nền kinh tế, trong khi nhà đầu tư nước ngoài có thể dễ dàng sở hữu một phần tài sản tại Việt Nam và hưởng lợi từ sự tăng trưởng của nó. Tiềm năng ứng dụng là rất lớn, từ các dự án năng lượng tái tạo, trang trại nông nghiệp công nghệ cao cho đến các khoản trái phiếu doanh nghiệp. Dĩ nhiên, đây vẫn là bức tranh của tương lai và cần thêm nhiều nỗ lực để đưa các ý tưởng thí điểm vào thực tiễn.
Để cỗ máy này có thể vận hành trơn tru, một hệ sinh thái dịch vụ hỗ trợ - từ lưu ký, kiểm toán, định giá đến tư vấn pháp lý - dưới sự giám sát của Bộ Tài chính sẽ cần được hình thành. Hệ sinh thái đó không chỉ tạo ra nhiều việc làm mới mà còn góp phần định hình một ngành công nghiệp công nghệ tài chính hoàn chỉnh. Năm 2026, trong khi thế giới đang chứng kiến tài sản số dần hòa nhập vào dòng chảy chính của nền kinh tế toàn cầu, Việt Nam, với những bước đi đầu tiên từ sandbox pháp lý, đang đặt những viên gạch nền móng cho tương lai. Đây mới chỉ là vạch xuất phát của một cuộc đua đường dài, nhưng là hành trình đầy triển vọng để Việt Nam trở thành một điểm sáng trên bản đồ tài sản số toàn cầu.
