Trong bối cảnh blockchain và tài sản số ngày càng trở thành một cấu phần của hệ thống tài chính hiện đại, việc Chính phủ ban hành Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP về cơ chế thí điểm thị trường tài sản mã hóa được xem là bước ngoặt quan trọng, mở đường cho quá trình hình thành thị trường chính thức tại Việt Nam.
Theo báo cáo của Chainalysis, Việt Nam hiện nằm trong Top 5 quốc gia có mức độ chấp nhận tài sản số cao nhất thế giới, đồng thời thuộc nhóm thị trường crypto phát triển nhanh nhất châu Á. Quy mô dòng tiền crypto tại Việt Nam giai đoạn 2024-2025 được ước tính vượt 220 tỷ USD, với khoảng 17 triệu người dùng nhờ dân số trẻ, tỷ lệ sử dụng Internet cao và khả năng tiếp cận công nghệ tài chính mạnh mẽ.
Phát biểu tại chương trình "Phổ cập Tài sản số 2026" với chủ đề "Đấu trường Tài sản mã hóa" do Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP.HCM (VIFC-HCMC), Học viện VBI Academy phối hợp cùng đối tác công nghệ là Công ty cổ phần Sàn giao dịch tài sản mã hóa Sacom (SCEX) tổ chức ngày 30/6, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan Điều hành VIFC-HCMC cho biết, quy mô khoảng 17 triệu người tham gia khiến tỷ lệ tiếp cận tài sản mã hóa tại Việt Nam hiện đã vượt số lượng tài khoản chứng khoán. Theo ông, đây là nền tảng để tài sản số từng bước trở thành một kênh huy động nguồn vốn và nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế.
Theo ông Huân, trong bối cảnh tài sản số là xu hướng toàn cầu, Việt Nam cần xây dựng hành lang pháp lý để vừa quản trị rủi ro, vừa khai thác hiệu quả tiềm năng của thị trường. Theo định hướng hiện nay, sẽ có khoảng 5 sàn giao dịch được cấp phép hoạt động thí điểm, tạo nền tảng cho một thị trường chính thức, minh bạch và có sự quản lý.
Đại diện VIFC-HCMC nhấn mạnh, mục tiêu của Chính phủ không phải tạo ra một thị trường mang tính đầu cơ hay "trò chơi tài chính", mà hướng tới phát triển các sản phẩm gắn với tài sản thực, góp phần hỗ trợ nền kinh tế. Vì vậy, các dịch vụ tài chính thế hệ mới cần bảo đảm sự kết nối giữa tài sản số và tài sản thực để tạo ra giá trị bền vững.
Bên cạnh cơ hội, ông Huân cũng cho rằng khoảng trống lớn nhất hiện nay là kiến thức của nhà đầu tư. Dù số lượng người tham gia rất lớn, phần đông vẫn chưa hiểu rõ cách thức vận hành của các sản phẩm tài chính số. Vì vậy, việc phổ cập kiến thức không chỉ giúp nhà đầu tư hạn chế rủi ro và đưa ra quyết định hợp lý, mà còn giúp doanh nghiệp hiểu đúng bản chất của loại hình huy động vốn mới này.
Đại diện VBI Academy cũng nhận định, rủi ro lớn nhất khiến nhiều nhà đầu tư mất tài sản lại xuất phát từ những thiếu sót trong kiến thức cơ bản.
"Dù công nghệ blockchain không hề phức tạp, nhưng chỉ một thao tác chuyển nhầm địa chỉ ví hoặc để lộ chuỗi khóa bảo mật (seed phrase) cũng có thể khiến nhà đầu tư mất toàn bộ tài sản. Nguyên nhân không nằm ở sự thiếu an toàn của blockchain, mà đến từ việc đầu tư theo tin đồn hoặc cảm tính thay vì hiểu rõ bản chất tài sản mình nắm giữ", đại diện VBI Academy phân tích.
Theo đơn vị này, kiến thức sẽ khó phát huy hiệu quả nếu chỉ dừng ở lý thuyết. Vì vậy, VBI Academy phối hợp với nền tảng công nghệ của SCEX xây dựng mô hình học tập trải nghiệm thông qua chương trình "Đấu trường tài sản mã hóa" (Trading Simulator). Người tham gia được cấp tài sản mô phỏng để thực hành giao dịch, phân tích thị trường và quản trị rủi ro trong môi trường sát với thực tế. SCEX cung cấp nền tảng giao dịch mô phỏng nhằm giúp nhà đầu tư làm quen với quy trình vận hành và nâng cao kỹ năng ra quyết định.
"Đấu trường không phải là cuộc thi tìm người có lợi nhuận cao nhất, mà là môi trường để người học được phép thử, được phép sai và tích lũy kinh nghiệm mà không phải đánh đổi bằng tài sản thực", đại diện VBI Academy cho biết.
PGS.TS Nguyễn Hữu Huân khẳng định, VIFC-HCMC sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị như SCEX và VBI Academy để thúc đẩy giáo dục tài chính số, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và góp phần xây dựng hệ sinh thái tài chính số minh bạch, an toàn, chuyên nghiệp tại Việt Nam.
Đại diện SCEX cho biết, doanh nghiệp là một trong 5 đơn vị được Bộ Tài chính xem xét tham gia chương trình thí điểm thị trường tài sản mã hóa. Từ ngày 16/6/2026, SCEX đã hoàn thiện hạ tầng công nghệ theo tiêu chuẩn an toàn thông tin cấp độ 4, cùng hệ thống giao dịch và quản trị rủi ro đáp ứng thông lệ quốc tế, sẵn sàng cho lộ trình tham gia thị trường tài sản mã hóa chính thức tại Việt Nam.
