Doanh nghiệp FDI tại Việt Nam đóng góp 99,7% kim ngạch xuất khẩu điện thoại và linh kiện trong năm 2025.
Bức tranh sản xuất và xuất khẩu các ngành công nghiệp chủ lực năm 2025 được thể hiện khá rõ trong Báo cáo Xuất nhập khẩu 2025 của Bộ Công thương. Báo cáo không chỉ phản ánh quy mô sản xuất mà còn cho thấy sự thay đổi trong cơ cấu và năng lực tham gia xuất khẩu của từng nhóm ngành.
Đối với điện thoại và linh kiện, năm 2025, sản xuất trong nước tiếp tục duy trì đà tăng trưởng. Tuy nhiên, mức độ phục hồi có sự phân hóa rõ giữa khâu lắp ráp điện thoại và sản xuất linh kiện, trong đó nhóm linh kiện ghi nhận kết quả tích cực hơn.
 |
Sản xuất điện thoại và linh kiện ghi nhận đà phục hồi rõ nét. |
Sản xuất phục hồi mạnh ở mảng linh kiện
Tổng hợp từ số liệu của Cục Thống kê, cả năm 2025, sản lượng điện thoại sản xuất ước đạt khoảng 189,1 triệu chiếc, tăng 3% so với năm 2024, cho thấy hoạt động sản xuất đã dần ổn định hơn sau giai đoạn biến động của thị trường điện tử toàn cầu.
Sản xuất linh kiện điện thoại ghi nhận kết quả tích cực hơn, với trị giá sản xuất ước đạt 626,8 nghìn tỷ đồng, tăng 3,6% so với năm 2024.
Diễn biến trên cho thấy, bên cạnh việc duy trì vai trò là một trung tâm lắp ráp điện thoại, năng lực sản xuất linh kiện tại Việt Nam đang có bước cải thiện. Đây cũng là tín hiệu đáng chú ý trong quá trình nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và mở rộng mức độ tham gia của doanh nghiệp Việt Nam vào chuỗi cung ứng điện tử.
Sự tăng trưởng ổn định của mảng linh kiện cũng góp phần nâng cao chiều sâu cho ngành điện tử Việt Nam, giảm dần sự phụ thuộc vào lắp ráp đơn thuần.
Sản xuất điện thoại trong năm ngoái tăng trưởng không đồng đều giữa các tháng, chịu tác động bởi biến động đơn hàng xuất khẩu và sức mua toàn cầu.
 |
Sản lượng sản xuất điện thoại tại một số địa phương trong năm 2024-2025. |
Ngược lại, sản xuất linh kiện nhìn chung duy trì đà tăng ổn định hơn, đặc biệt vào các giai đoạn chuẩn bị đơn hàng cho chu kỳ sản xuất mới, cho thấy vai trò “đệm” quan trọng của lĩnh vực này đối với toàn ngành.
Về tổng thể, Báo cáo đánh giá, năm 2025 đánh dấu sự phục hồi tương đối vững chắc của ngành sản xuất điện thoại và linh kiện tại Việt Nam. Dù tốc độ tăng trưởng chưa thực sự bứt phá, nền tảng sản xuất vẫn ổn định, năng lực tham gia chuỗi giá trị toàn cầu được duy trì và từng bước nâng cao, tạo tiền đề cho sự cải thiện trong các năm tiếp theo khi nhu cầu thị trường quốc tế hồi phục rõ nét hơn.
Xuất khẩu tăng, nhưng phụ thuộc gần như tuyệt đối vào FDI
Ở khâu xuất khẩu, điện thoại và linh kiện tiếp tục duy trì đà tăng trưởng trong năm 2025. Kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng này đạt 56,7 tỷ USD, tăng 5,2% so với năm 2024.
Tuy nhiên, đằng sau mức tăng trưởng này là sự phụ thuộc rất lớn vào khu vực doanh nghiệp FDI. Năm 2025, khối FDI đạt kim ngạch xuất khẩu 56,5 tỷ USD, tăng 5,2% và chiếm tới 99,7% tổng kim ngạch xuất khẩu điện thoại và linh kiện của cả nước.
Cơ cấu này cho thấy ngành điện thoại tại Việt Nam vẫn mang đặc trưng của mô hình sản xuất gắn với các tập đoàn đa quốc gia. Trong khi doanh nghiệp FDI giữ vai trò chủ đạo ở các khâu sản xuất, lắp ráp và xuất khẩu, sự tham gia của doanh nghiệp trong nước còn hạn chế, đặc biệt tại những công đoạn có giá trị gia tăng cao.
Hiện, doanh nghiệp nội địa chủ yếu tham gia ở các khâu gia công hoặc cung ứng linh kiện, trong khi chưa hình thành được nhiều thương hiệu riêng có khả năng cạnh tranh ở những phân khúc giá trị cao. Đây tiếp tục là điểm nghẽn lớn nếu Việt Nam muốn nâng cao giá trị gia tăng và mức độ tham gia vào chuỗi cung ứng điện tử toàn cầu.
Thị trường xuất khẩu có sự phân hóa
Về thị trường, xuất khẩu điện thoại và linh kiện tiếp tục tập trung tại các khu vực lớn như châu Á, Bắc Mỹ và châu Âu, song cơ cấu thị trường đã có những thay đổi đáng chú ý.
Các thị trường thành viên RCEP vẫn là khu vực xuất khẩu lớn nhất, đạt 23,8 tỷ USD, chiếm 41,9% tổng kim ngạch và tăng 2,2% so với năm 2024. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng thấp hơn mức tăng chung của toàn ngành, chủ yếu do nhu cầu tại một số thị trường trọng điểm trong khu vực, đặc biệt là Trung Quốc, có xu hướng chững lại.
Trong khi đó, xuất khẩu sang các thị trường thành viên CPTPP ghi nhận kết quả tích cực hơn. Năm 2025, kim ngạch điện thoại và linh kiện sang khu vực này đạt hơn 7 tỷ USD, tăng 11,9% so với năm 2024.
Xét từng thị trường, Trung Quốc vẫn đứng đầu về kim ngạch, song đã xuất hiện dấu hiệu suy giảm. Xuất khẩu điện thoại và linh kiện sang thị trường này đạt gần 15,1 tỷ USD, giảm 2,5% so với năm 2024.
Tại Mỹ, kim ngạch đạt gần 9,9 tỷ USD, chỉ tăng 0,4%, khiến tỷ trọng thị trường này giảm xuống 17,4%. Diễn biến này cho thấy nhu cầu tại Mỹ vẫn tương đối ổn định, nhưng doanh nghiệp Việt Nam đang phải đối mặt với áp lực cạnh tranh lớn hơn, cùng những biến động về chính sách thương mại và thuế quan.
Trái ngược với Trung Quốc và Mỹ, EU tiếp tục là điểm sáng khi kim ngạch xuất khẩu điện thoại và linh kiện đạt 6,8 tỷ USD, tăng 9,7%. Một số thị trường như Hungary, Slovakia và Thụy Điển ghi nhận mức tăng trưởng cao, cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của Việt Nam trong chuỗi cung ứng điện thoại và linh kiện phục vụ thị trường châu Âu.
Đáng chú ý, xuất khẩu sang Hàn Quốc đạt 4,1 tỷ USD, tăng 14,7%, tiếp tục cho thấy dư địa mở rộng tại các thị trường có quan hệ sản xuất và chuỗi cung ứng điện tử gắn kết với Việt Nam.
Theo Báo cáo Xuất nhập khẩu 2025, xuất khẩu điện thoại và linh kiện được dự báo tiếp tục tăng trong thời gian tới. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng sẽ phụ thuộc đáng kể vào khả năng phục hồi nhu cầu tại các thị trường lớn, cũng như năng lực của Việt Nam trong việc nâng tỷ lệ nội địa hóa, mở rộng sự tham gia của doanh nghiệp trong nước và từng bước tiến sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu của ngành điện tử.
Thực tế những tháng đầu năm 2026 đang cho thấy đà tăng trưởng vẫn được duy trì. 6 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu điện thoại và linh kiện đạt 31,7 tỷ USD, tăng 17,8% so với cùng kỳ năm trước. Với kết quả này, nhóm hàng tiếp tục đứng thứ ba về kim ngạch xuất khẩu, sau máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt 71,157 tỷ USD và máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng đạt 33,239 tỷ USD.
