Lãi suất tăng, spread vẫn ở mức thấp
Giá dầu tăng và lo ngại lạm phát đẩy lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ lên cao trong tháng 9. Ngày 23/9, lợi suất kỳ hạn 5 năm vượt 5% lần đầu tiên kể từ năm 2007.
Dù vậy, trái phiếu doanh nghiệp có chất lượng tín dụng cao chưa giảm giá mạnh hơn trái phiếu chính phủ. Ngày 24/9, spread của nhóm này ở mức 77 điểm cơ bản, thấp hơn 2 điểm cơ bản so với đầu tháng.
Nhu cầu từ các quỹ hưu trí và công ty bảo hiểm cũng là yếu tố hỗ trợ, khi các tổ chức này cần nguồn thu nhập dài hạn. Lợi nhuận doanh nghiệp tương đối tốt góp phần củng cố niềm tin vào khả năng trả nợ.
Tuy nhiên, lợi suất cao đôi khi trở nên kém hấp dẫn nếu biến động lãi suất ngày càng khó dự đoán. Trong tuần cuối tháng 9, chỉ số MOVE - thước đo biến động dự kiến trên thị trường trái phiếu Mỹ - tăng lên khoảng 105, cao nhất kể từ tháng 3 và vượt xa mức bình quân khoảng 80 trong thập kỷ qua. Dựa trên biến động lịch sử của thị trường trái phiếu và cổ phiếu, các chiến lược gia JPMorgan Chase ước tính spread trái phiếu doanh nghiệp chất lượng cao có thể cần nới thêm khoảng 7 điểm cơ bản.
MOVE tăng mạnh trong khi spread trái phiếu doanh nghiệp vẫn ở mức thấp cho thấy thị trường chưa phản ánh đầy đủ rủi ro lãi suất. Song, triển vọng kinh tế và sức khỏe tài chính của doanh nghiệp vẫn là những yếu tố quan trọng quyết định diễn biến thị trường.
Nguồn cung lớn gây sức ép lên phát hành mới
Trong tuần trước ngày 26/9, doanh nghiệp Mỹ phát hành khoảng 33 tỷ USD trái phiếu, thấp hơn mức 40 tỷ USD mà các đơn vị thu xếp dự kiến. Một số bên vay phải trả thêm khoảng 6 điểm cơ bản để thu hút nhà đầu tư, trong khi ít nhất một doanh nghiệp đã tạm hoãn kế hoạch phát hành.
Ngày 28/9, Goldman Sachs cảnh báo làn sóng phát hành trái phiếu lợi suất cao đang gây sức ép lên khả năng hấp thụ của thị trường. Tính đến ngày 25/9, lượng phát hành trong tháng đạt 38,51 tỷ USD, cao nhất từ đầu năm, trong đó có thương vụ 10 tỷ USD của SoftBank.
Nhà đầu tư cũng bắt đầu yêu cầu mức bù rủi ro cao hơn. Spread bình quân của trái phiếu lợi suất cao tăng 12 điểm cơ bản, lên 294 điểm cơ bản vào cuối ngày 25/9, cao nhất kể từ tháng 4. Riêng nhóm xếp hạng CCC, thuộc nhóm có chất lượng tín dụng rất thấp, có spread bình quân khoảng 968 điểm cơ bản, cao nhất kể từ tháng 11/2023.
Thị trường còn phải đánh giá kế hoạch huy động khoảng 44,4 tỷ USD của Paramount Skydance để thu xếp tài chính cho thương vụ mua Warner Bros. Discovery, trong đó khoảng 32 tỷ USD trái phiếu xếp hạng đầu tư và 12,4 tỷ USD trái phiếu lợi suất cao.
Doanh nghiệp yếu đối mặt phép thử đảo nợ
Tác động của lợi suất tăng thường rõ hơn khi các khoản vay cũ đáo hạn và doanh nghiệp phải đảo nợ. Doanh nghiệp từng vay với lãi suất 3-4% có thể phải chịu chi phí cao hơn đáng kể khi huy động lại vốn, đặc biệt nếu thuộc nhóm CCC hoặc có dòng tiền yếu.
Nhu cầu tài trợ cho AI cũng đang làm tăng nguồn cung nợ trên thị trường. Theo bà Amanda Lynam, Giám đốc chiến lược tín dụng tại Goldman Sachs, từ đầu năm đến nay, gần 600 tỷ USD nợ liên quan đến các sáng kiến AI đã được phát hành trên nhiều thị trường, trong đó khoảng 40% liên quan đến các doanh nghiệp vận hành hạ tầng điện toán quy mô rất lớn.
Rủi ro đáng chú ý là chi phí vay cao và nguồn cung lớn kéo dài đến thời điểm nhiều khoản nợ cũ phải được tái cấp vốn. Khi đó, doanh nghiệp có dòng tiền yếu sẽ chịu sức ép trước tiên.
Với nhà đầu tư, lãi suất chào bán cao chỉ là một phần của bài toán. Khả năng tạo tiền trả nợ, lịch đáo hạn và mức spread so với trái phiếu kho bạc Mỹ mới là những yếu tố giúp đánh giá phần lợi suất nhận thêm có đủ bù đắp rủi ro hay không.
