Chủ tịch ADB Masato Kanda đã mô tả cuộc khủng hoảng hiện tại là một thử thách lớn đối với sự phát triển kinh tế của khu vực, khi xung đột Trung Đông đã tạo ra sự bất ổn mới trong bối cảnh toàn cầu vốn đã mong manh.
Trong báo cáo Triển vọng Phát triển châu Á được công bố hôm thứ Sáu (10/4), ADB cho biết tăng trưởng khu vực có thể giảm xuống 4,7% vào năm 2026 từ mức 5,4% năm 2025, trong khi lạm phát có thể tăng lên 5,6% từ mức 3% năm 2025, nếu như xung đột kéo dài đến hết quý III. Nếu xung đột kéo dài một năm, khu vực có thể mất khoảng 1,3 điểm phần trăm tăng trưởng trong giai đoạn 2026 và 2027.
Nhóm các nền kinh tế đang phát triển thuộc khu vực châu Á – Thái Bình Dương bao gồm 43 nền kinh tế, từ Trung Quốc và Ấn Độ đến Georgia và Samoa, nhưng không bao gồm Úc, Nhật Bản, New Zealand, Singapore và Hàn Quốc.
Cuộc xung đột đã lan rộng khắp phần lớn Trung Đông và gây ra một trong những sự gián đoạn nghiêm trọng nhất đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu trong nhiều thập kỷ, với nền kinh tế thế giới bị ảnh hưởng nặng nề bởi giá dầu và khí đốt tăng vọt và nỗi lo lạm phát ngày càng gia tăng.
Một lệnh ngừng bắn tạm thời và việc mở lại eo biển Hormuz sẽ cho phép các nhà xuất khẩu Trung Đông vận chuyển một lượng dầu đáng kể đã bị mắc kẹt bên trong Vịnh kể từ khi xung đột bắt đầu.
"Thỏa thuận ngừng bắn dường như khá mong manh, và các thị trường dự báo không đặt xác suất cao rằng nó sẽ kéo dài… Ưu tiên chính sách nên là kiềm chế lạm phát và căng thẳng tài chính trong ngắn hạn, đồng thời đẩy nhanh đa dạng hóa và hiệu quả năng lượng để giảm thiểu nguy cơ bị tổn thương trong tương lai", nhà kinh tế trưởng của ADB, Albert Park cho biết.
Ông Park cho biết, một cuộc xung đột kéo dài sẽ làm trầm trọng thêm cú sốc kinh tế, làm giảm tăng trưởng hơn nữa và đẩy giá dầu tăng cao đáng kể. Tuy nhiên, tác động này khó có thể sánh ngang với quy mô của các cuộc khủng hoảng toàn cầu trong quá khứ như đại dịch Covid, khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 hoặc khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997.
"Mặc dù tác động sẽ đáng kể và khác nhau giữa các nền kinh tế… nhưng đó là cú sốc chi phí về phía cung, thay vì cú sốc cầu toàn cầu”, ông cho biết.
Trong kịch bản nghiêm trọng, giá dầu có thể tăng vọt lên tới 155 USD/thùng và duy trì ở mức cao cho đến năm sau.
“Trong tháng đầu tiên của cuộc xung đột, khu vực vẫn có thể tiếp cận dầu khí đã đi qua eo biển Hormuz. Nhưng giờ đây chúng ta sẽ chứng kiến tình trạng thiếu hụt rõ rệt hơn nhiều, đặc biệt là đối với các quốc gia không thể tìm được nguồn cung thay thế”, ông cho biết.
Bên cạnh đó, các nền kinh tế phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng cũng đối mặt với nhiều rủi ro khác, bao gồm cả áp lực tiềm tàng lên cán cân thanh toán. Do đó, ADB khuyến nghị rằng các chính phủ không nên thực hiện trợ cấp nhiên liệu trên diện rộng, kêu gọi các chính phủ tập trung hỗ trợ vào những đối tượng dễ bị tổn thương nhất trong khi vẫn duy trì được nguồn lực tài chính.
