Giá cổ phiếu ngược kỳ vọng
Thông thường, cổ phiếu của doanh nghiệp có kế hoạch tăng vốn có xu hướng tăng giá trước thời điểm chốt quyền, để sau khi điều chỉnh kỹ thuật, thị giá vẫn ở mức mà cổ đông hiện hữu có thể cân nhắc mua cổ phiếu phát hành thêm. Mức chênh lệch đủ lớn giữa thị giá và giá phát hành thường tạo thêm động lực để cổ đông tham gia.
Tuy nhiên, với đặc tính biến động mạnh của thị trường chứng khoán, không ít cổ phiếu phát hành thêm chưa kịp niêm yết bổ sung đã giảm xuống dưới giá chào bán cho cổ đông hiện hữu. Khi đó, nhà đầu tư phải đối mặt với tình trạng bị giam vốn và chịu lỗ. SHB là ví dụ, với giá phát hành thêm 12.500 đồng/cổ phiếu, trong khi thị giá hiện quanh 11.400 đồng/cổ phiếu.
Tuần qua, diễn biến cổ phiếu NVL của Novaland gây chú ý, trước hết ở khoảng thời gian rất ngắn từ khi công bố phương án đến ngày chốt quyền. Theo thông báo ngày 25/9, ngày 30/9 là ngày giao dịch không hưởng quyền mua cổ phiếu phát hành thêm theo tỷ lệ 10:3, với giá 10.000 đồng/cổ phiếu.
Trong các phiên giao dịch sau khi phương án được công bố, NVL có nhiều phiên giảm sàn, lùi về quanh mệnh giá ngay trước ngày chốt quyền. Diễn biến này đặt ra câu hỏi về khả năng tham gia của cổ đông hiện hữu, khi thị giá đang quanh hoặc dưới mệnh giá. Đợt phát hành sẽ khó hoàn tất, hay vẫn có nhà đầu tư sẵn sàng nhận mua toàn bộ phần cổ phiếu mà cổ đông hiện hữu từ chối?
Theo phương án công bố, Novaland dự kiến phát hành gần 800,7 triệu cổ phiếu phổ thông, qua đó huy động gần 8.007 tỷ đồng. Nếu hoàn tất, vốn điều lệ của doanh nghiệp sẽ tăng từ hơn 24.000 tỷ đồng lên hơn 32.000 tỷ đồng.
Phần lớn số tiền huy động dự kiến được sử dụng để xử lý các nghĩa vụ tài chính, trong đó có thanh toán nợ trái phiếu. Tại ngày 30/6/2026, tổng nợ gốc vay và nợ gốc trái phiếu của Novaland lên tới 72.911 tỷ đồng, trong khi số nợ gốc đã thanh toán được ghi nhận ở mức 2.417 tỷ đồng.
Áp lực tài chính vì vậy vẫn rất lớn. Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp đang sở hữu danh mục dự án có vị trí thuận lợi nhưng còn vướng mắc pháp lý. Việc tháo gỡ pháp lý có thể tác động đáng kể đến giá trị tài sản và triển vọng kinh doanh của doanh nghiệp, qua đó ảnh hưởng đến diễn biến cổ phiếu.
Nhìn lại lịch sử giao dịch NVL kể từ cú sốc trái phiếu cuối năm 2022, cổ phiếu đã trải qua ít nhất 3 đợt tăng mạnh, với thị giá có thời điểm tăng từ khoảng 9.000 đồng lên trên 20.000 đồng/cổ phiếu.
BVBank (mã BVB) cũng đang triển khai phương án tăng vốn điều lệ từ hơn 6.400 tỷ đồng lên gần 10.000 tỷ đồng, thông qua chào bán 320 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu theo tỷ lệ 2:1, với giá 10.000 đồng/cổ phiếu.
Theo BVBank, việc tăng vốn nhằm củng cố bộ đệm an toàn vốn, tạo thêm dư địa để tăng trưởng tín dụng và chuẩn bị nền tảng cho chu kỳ tăng trưởng mới.
Về kết quả kinh doanh, quý II/2026, BVBank ghi nhận lợi nhuận trước thuế gần 332 tỷ đồng, tăng 24,5 lần so với cùng kỳ năm 2025. Lũy kế 6 tháng đầu năm, lợi nhuận trước thuế đạt hơn 547 tỷ đồng, tăng gần 5 lần. Với kế hoạch lợi nhuận 700 tỷ đồng được Đại hội đồng cổ đông thông qua, ngân hàng đã hoàn thành hơn 78% mục tiêu năm sau 2 quý.
Hiện là thời điểm cổ đông thực hiện quyền mua, trong khi thị giá BVB quanh 10.500 đồng/cổ phiếu. Liệu mức chênh lệch không lớn giữa giá phát hành và thị giá có đủ để cổ đông hiện hữu tiếp tục bỏ thêm vốn hay phía sau có nhà đầu tư chờ sẵn để gom cổ phiếu bỏ quyền.
Bài toán của nhà đầu tư lớn
Hoạt động tăng vốn của các doanh nghiệp gắn với nhóm nhà đầu tư lớn có thể trở thành điểm đáng chú ý trong thời gian tới.
Phương án tăng vốn của Ngân hàng TMCP Quốc Dân (NCB, mã NVB) đã được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận cuối tuần qua. Theo đó, NCB được tăng vốn điều lệ thêm tối đa 33.000 tỷ đồng thông qua phát hành cổ phiếu riêng lẻ cho nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp.
Nếu thực hiện đầy đủ, vốn điều lệ của NCB sẽ tăng lên gần 62.280 tỷ đồng, tương đương tăng 112,7% so với hiện tại. Quy mô tăng vốn lần này cũng lớn hơn đáng kể so với đợt tăng vốn mà NCB vừa hoàn tất vào cuối tháng 6/2026, đưa vốn điều lệ lên 29.280 tỷ đồng.
Nếu tăng vốn thành công, NCB sẽ có 5 lần tăng vốn kể từ năm 2021, đồng thời nằm trong nhóm 10 ngân hàng có vốn điều lệ lớn nhất Việt Nam.
Việc lựa chọn phát hành riêng lẻ thay vì chào bán cho cổ đông hiện hữu có một số đặc điểm đáng lưu ý: không phát sinh điều chỉnh kỹ thuật giá cổ phiếu như trong trường hợp chào bán cho cổ đông hiện hữu, đồng thời không tạo ra áp lực cung từ lượng lớn cổ phiếu phát hành thêm. Ngược lại, phương thức này có thể làm thay đổi cơ cấu sở hữu và pha loãng tỷ lệ nắm giữ của các cổ đông hiện hữu.
Đợt phát hành sẽ khó hoàn tất, hay vẫn có nhà đầu tư sẵn sàng mua toàn bộ phần cổ phiếu mà cổ đông hiện hữu từ chối?
Kết quả kinh doanh của NCB cũng cải thiện rõ rệt, với lợi nhuận tăng mạnh qua nhiều quý gần đây.
Bên cạnh đó, Ngân hàng triển khai chương trình huy động vốn với lãi suất cao, kèm điểm thưởng có thể đổi lấy vé máy bay và kỳ nghỉ trong hệ sinh thái các doanh nghiệp thuộc nhóm Sun Group. Tăng trưởng tín dụng cũng ở mức cao, đạt khoảng 37% trong 6 tháng đầu năm, một phần gắn với việc tài trợ các dự án hạ tầng có liên quan đến Sun Group. Những diễn biến này khiến cổ phiếu NCB được một bộ phận nhà đầu tư giàu kinh nghiệm theo dõi.
Việc Novaland, BVBank hay NCB lựa chọn các phương thức phát hành khác nhau chưa đủ để kết luận về sức hấp dẫn của thị trường hay khả năng huy động vốn từ công chúng. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiệu ứng từ câu chuyện nâng hạng thị trường dần lắng xuống, hoạt động tăng vốn của các doanh nghiệp gắn với những nhóm nhà đầu tư lớn có thể trở thành điểm đáng chú ý trong thời gian tới.
