Thanh khoản trên thị trường chứng khoán đang có xu hướng suy giảm rõ rệt trong thời gian gần đây, phản ánh tâm lý thận trọng của nhà đầu tư. Có những phiên giao dịch, giá trị khớp lệnh trên sàn HOSE chỉ quanh 10.000 tỷ đồng.
Thực trạng này cho thấy một bức tranh khá trái ngược của thị trường. Trong những năm gần đây, quy mô vốn hóa của thị trường liên tục mở rộng, số doanh nghiệp niêm yết gia tăng và lượng nhà đầu tư tham gia thị trường cũng tăng mạnh. Dù nền tảng thị trường đã lớn hơn đáng kể, giá trị giao dịch hiện tại lại thu hẹp về mức tương đương thời điểm thị trường còn ở quy mô khiêm tốn hơn nhiều.
Trong khoảng một tháng gần đây, thay vì tập trung vào một số cổ phiếu vốn hoá lớn, dòng tiền đang liên tục dịch chuyển giữa các nhóm ngành, từ xây dựng, ngân hàng, bất động sản khu công nghiệp đến chứng khoán. Sự vận động này cho thấy nhà đầu tư vẫn đang tìm kiếm cơ hội, nhưng mức độ tự tin chưa đủ lớn để kích hoạt một làn sóng giải ngân mạnh.
Ở góc độ tâm lý, thanh khoản suy yếu phản ánh xu hướng phòng thủ ngày càng rõ nét của nhà đầu tư. Trong bối cảnh thị trường thiếu các thông tin hỗ trợ đủ sức tạo động lực mới, dòng tiền có xu hướng quan sát nhiều hơn, thay vì chấp nhận rủi ro. Ngay cả với những cổ phiếu có diễn biến tích cực, lực mua cũng chưa thực sự quyết liệt.
Theo bà Đỗ Minh Trang, Giám đốc Trung tâm Phân tích Công ty Chứng khoán ACB (ACBS), thanh khoản bình quân trong quý II/2026 giảm mạnh so với quý I/2026 và bình quân các quý trong năm 2025. Nguyên nhân lớn nhất đến từ bối cảnh chung của thị trường tài chính - tiền tệ toàn cầu khi thanh khoản yếu hơn.
Thanh khoản yếu đang kìm hãm đà tăng của phần lớn thị trường. Khi dòng tiền không dồi dào, cơ hội tăng giá chỉ tập trung vào một số nhóm cổ phiếu có câu chuyện nổi bật, thay vì lan tỏa rộng.
Ở góc độ định giá, ACBS cho rằng, VN-Index đã ở vùng hấp dẫn cho tầm nhìn trung hạn. P/E của VN-Index hiện khoảng 13,9 lần. Nếu loại trừ 4 cổ phiếu thuộc nhóm Vingroup, P/E chung của thị trường chỉ còn 11,35 lần. Đây là mức thấp hơn cả vùng dưới 1 độ lệch chuẩn so với định giá bình quân 10 năm của thị trường. Nói cách khác, mặt bằng định giá chung đã đủ rẻ nếu nhìn trong trung hạn.
Ông Vũ Duy Khánh, Giám đốc Phân tích Chứng khoán Smart Invest (AAS) cũng nhận thấy, thị trường đang xuất hiện một số tín hiệu ban đầu liên quan đến dòng tiền, yếu tố kỹ thuật và định giá cho thấy khả năng hình thành vùng đáy. Theo ông Khánh, nếu sử dụng hệ số P/E, độ lệch chuẩn của thị trường hiện đã lùi về vùng thấp, tương đồng với những giai đoạn từng xuất hiện đáy trong các chu kỳ trước. Đây là những tín hiệu ban đầu mà nhà đầu tư có thể theo dõi.
Ở thời điểm dòng tiền suy yếu, ông Khánh chỉ ra hai sai lầm phổ biến mà nhà đầu tư mắc phải. Sai lầm đầu tiên là tâm lý chán nản, buông xuôi sau khi nắm giữ những cổ phiếu không đạt kỳ vọng. Khi bị kẹp cổ phiếu trong thời gian dài, nhiều nhà đầu tư có xu hướng bán hết danh mục và rời bỏ thị trường. Sai lầm thứ hai là nhà đầu tư đóng bảng, ngừng theo dõi thị trường sau khi cảm thấy mệt mỏi vì thua lỗ.
Theo ông Khánh, thay vì buông xuôi, đây là giai đoạn nhà đầu tư cần dành nhiều thời gian hơn để tìm kiếm và sàng lọc cơ hội; đồng thời, đánh giá lại toàn bộ luận điểm đầu tư ban đầu, xem xét lại triển vọng của từng mã cổ phiếu trong danh mục.
“Trong một số trường hợp, nhà đầu tư có thể phải chấp nhận cắt lỗ ở những cổ phiếu không còn tiềm năng để chuyển sang các cơ hội khác tốt hơn”, ông Khánh khuyến nghị.
Nhìn chung, các chuyên gia cho rằng, thanh khoản thấp chưa hẳn là tín hiệu tiêu cực. Đối với các nhà đầu tư giao dịch theo xu hướng, việc chờ đợi dòng tiền xác nhận và thanh khoản cải thiện có thể là lựa chọn phù hợp hơn. Ngược lại, với những nhà đầu tư theo trường phái giá trị hoặc đầu tư cơ bản, các giai đoạn thị trường giao dịch trầm lắng và định giá xuống thấp là thời điểm xuất hiện nhiều cơ hội tích lũy nhất.
Hội thảo “Tái cấu trúc các kênh dẫn vốn”
Dự kiến ngày 15/7 tới, tại Hà Nội, Báo Tài chính - Đầu tư sẽ tổ chức Hội thảo “Tái cấu trúc các kênh dẫn vốn”. Hội thảo có sự tham gia của lãnh đạo Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, doanh nghiệp niêm yết, các tổ chức đầu tư trong, ngoài nước và đông đảo nhà đầu tư có nhiều năm gắn bó với thị trường vốn.
Đây là sự kiện nằm trong chuỗi hội thảo chuyên đề về thị trường vốn được Báo Tài chính - Đầu tư tổ chức thường niên từ năm 2020 đến nay, nhằm tạo diễn đàn trao đổi giữa cơ quan quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp, tổ chức tài chính và các thành viên thị trường về những vấn đề trọng tâm của nền kinh tế và thị trường vốn.
Sự kiện là diễn đàn để các cơ quan quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp, tổ chức tài chính và thành viên thị trường cùng trao đổi sự xoay trục của các dòng vốn, các giải pháp phát triển thị trường vốn Việt Nam, từ đó phần nào định hình, tìm kiếm cơ hội đầu tư trong bối cảnh mới.
Thông qua những tham luận, chia sẻ kinh nghiệm từ các tổ chức tài chính và doanh nghiệp; thảo luận, đối thoại chính sách, Hội thảo kỳ vọng sẽ đóng góp thêm các kiến nghị, giải pháp thiết thực nhằm nâng cao hiệu quả huy động và phân bổ các nguồn lực cho nền kinh tế. Đồng thời, sự kiện cũng là dịp nhìn lại chặng đường 30 năm phát triển của ngành chứng khoán Việt Nam, qua đó góp phần định hình các động lực tăng trưởng mới cho thị trường vốn trong giai đoạn tới.
