Công nghệ, vốn và quản trị: Nền tảng cho chu kỳ tăng trưởng mới

Đầu tư công nghệ để tạo lợi thế cạnh tranh

Một trong những xu hướng nổi bật hiện nay là đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ. Nếu như trước đây doanh nghiệp chủ yếu mua các giải pháp từ bên ngoài, thì hiện nay nhiều đơn vị đã chủ động xây dựng năng lực công nghệ nội tại nhằm kiểm soát dữ liệu và tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững.

Trong bối cảnh tăng trưởng cốt lõi có dấu hiệu chậm lại, công nghệ đã trở thành vũ khí cạnh tranh mang tính chiến lược. Làn sóng số hóa hiện nay đang đi vào chiều sâu khi doanh nghiệp tập trung xây dựng năng lực công nghệ riêng để làm chủ dữ liệu và tạo khác biệt trên thị trường. FPT là một hình mẫu tiêu biểu khi đầu tư tổng cộng khoảng 400 triệu USD vào hạ tầng AI tại Việt Nam (nhà máy AI hợp tác cùng NVIDIA) và Nhật Bản, nhằm củng cố vị thế cho thập kỷ tới.

Không chỉ ở lĩnh vực công nghệ, xu hướng này đang lan tỏa mạnh sang các ngành truyền thống. Trong lĩnh vực bán lẻ, Masan phát triển hệ điều hành tiêu dùng (Consumer OS) kết nối toàn bộ hệ sinh thái, sử dụng chương trình hội viên WIN để thu thập dữ liệu hành vi khách hàng theo thời gian thực và ứng dụng công nghệ machine learning trên nền tảng logistics Supra nhằm tự động hóa chuỗi cung ứng. Bên cạnh đó, MWG cũng đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu lớn và AI trong quản trị tồn kho, dự báo nhu cầu tiêu dùng, tạo nền tảng cho mục tiêu lợi nhuận 9.200 tỷ đồng năm 2026. Điều này phản ánh triết lý tăng trưởng dựa trên hiệu quả vận hành thay vì chỉ mở rộng quy mô.

Ở ngành ngân hàng, tín dụng số giúp mở rộng tệp khách hàng bán lẻ và doanh nghiệp SME mà không tạo áp lực tương ứng lên chi phí vận hành vật lý, từ đó cải thiện đáng kể hệ số CIR.

Những khoản đầu tư công nghệ quy mô lớn này cho thấy sự chuẩn bị chủ động của các doanh nghiệp đầu ngành. Việc tự chủ năng lực số và làm chủ dữ liệu cốt lõi đang tái cấu trúc nền tảng hoạt động, giúp doanh nghiệp tối ưu hiệu suất và sẵn sàng bứt phá khi thị trường bước vào chu kỳ tăng trưởng mới.

Nhiều doanh nghiệp niêm yết đang tăng tốc đầu tư công nghệ nhằm tạo lợi thế cạnh tranh và chuẩn bị cho chu kỳ tăng trưởng mới

Mở rộng vốn: Đón sóng đúng thời điểm

Để đẩy mạnh quá trình số hóa và hiện thực hóa các tham vọng tăng trưởng, khơi thông nguồn vốn là điều kiện tiên quyết. Thị trường đang ghi nhận những tín hiệu rất chủ động từ phía doanh nghiệp Việt Nam.

Giai đoạn 2026-2028 được dự báo là cao điểm của làn sóng huy động vốn cổ phần, với tổng quy mô IPO có thể đạt 47,5 tỷ USD (theo dự báo của Dragon Capital), mức chưa từng có trong lịch sử thị trường vốn Việt Nam. Ngay trong năm 2026, nhiều thương vụ lớn đã tạo sức hút đáng kể. Điện Máy Xanh đang triển khai đợt IPO nhằm huy động gần 14.360 tỷ đồng, với mức định giá P/E forward khoảng 10 lần. HD Securities cũng đang trong giai đoạn chuẩn bị cuối cùng cho kế hoạch IPO dự kiến vào tháng 9/2026, sau khi ngân hàng mẹ HDBank nâng tỷ lệ sở hữu lên 90% nhằm củng cố nền tảng vốn. Kế hoạch IPO Bách Hóa Xanh của MWG (dự kiến năm 2028) và IPO WinCommerce của MSN cũng đang được triển khai nhằm huy động nguồn lực mới và định giá lại tài sản.

Song song với kênh cổ phần, thị trường trái phiếu doanh nghiệp cũng được kỳ vọng phục hồi cả về chất lượng lẫn quy mô. Giá trị phát hành năm 2026 ước đạt khoảng 800.000 tỷ đồng, tăng khoảng 24% so với năm trước, tập trung tài trợ cho các dự án đầu tư dài hạn của nhóm ngân hàng và bất động sản.

Đây là thời điểm thuận lợi để doanh nghiệp chuẩn bị nguồn lực cho giai đoạn tăng trưởng mới. Việc FTSE Russell chính thức nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp, có hiệu lực từ ngày 21/9/2026, được kỳ vọng sẽ kích hoạt khoảng 1,67 tỷ USD vốn thụ động từ các quỹ ETF toàn cầu, với lộ trình giải ngân kéo dài qua nhiều quý. Đây là cơ hội dành cho những doanh nghiệp sở hữu nền tảng tài chính minh bạch và câu chuyện tăng trưởng đủ sức thuyết phục, những đơn vị được dự báo hưởng lợi trực tiếp nhất từ làn sóng vốn mới.

Nâng chuẩn quản trị: Nền móng của chu kỳ dài

Nâng hạng thị trường được kỳ vọng tạo động lực để doanh nghiệp đẩy mạnh đầu tư công nghệ, củng cố nguồn vốn và nâng chuẩn quản trị.

Bên cạnh các bệ đỡ về quy mô vốn và nền tảng công nghệ, năng lực quản trị đang trở thành yếu tố quyết định khả năng tăng trưởng bền vững của doanh nghiệp qua các chu kỳ kinh tế.

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang chứng kiến một quá trình tái cấu trúc âm thầm nhưng mang ý nghĩa chiến lược trong khối doanh nghiệp niêm yết. Đầu tháng 2/2026, khi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước phối hợp cùng Tổ chức Tài chính Quốc tế công bố Bộ Nguyên tắc Quản trị công ty Việt Nam (VNCG Code 2026), được xây dựng trên nền tảng các chuẩn mực G20/OECD, đánh dấu một cột mốc mới trong quá trình nâng chuẩn quản trị doanh nghiệp tại Việt Nam. Bộ nguyên tắc này thúc đẩy mạnh mẽ việc lồng ghép các yếu tố phát triển bền vững (ESG), đồng thời đề cao vai trò của Hội đồng quản trị trong giám sát các vấn đề môi trường và xã hội.

Sự thay đổi về thể chế này được thúc đẩy bởi một tiến trình chuyển dịch đã diễn ra từ nhiều năm trước. Tính đến năm 2025, các chỉ số về minh bạch thông tin ghi nhận sự cải thiện đáng kể: tỷ lệ doanh nghiệp niêm yết công bố thông tin bằng tiếng Anh tăng từ 49% lên 81%; số lượng báo cáo phát triển bền vững độc lập tăng 15% so với năm 2024. Mức độ trưởng thành trong công bố thông tin của khối doanh nghiệp niêm yết ngày càng được nâng cao.

Báo cáo Khảo sát Tiến trình thực hành ESG năm 2025 của PwC Việt Nam, thực hiện trên 174 doanh nghiệp cho thấy, 89% đơn vị đã cam kết hoặc xây dựng lộ trình triển khai ESG, trong đó 54% đã đưa các cam kết này vào thực tiễn. Việc nâng chuẩn quản trị hiện không còn đơn thuần là hoạt động xây dựng hình ảnh hay thực hiện trách nhiệm xã hội mang tính tự nguyện, mà đã trở thành tiêu chí sàng lọc thực chất của thị trường. Đây là chìa khóa giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí vận hành, giảm thiểu rủi ro hệ thống và tiếp cận các nguồn tín dụng xanh quốc tế với chi phí vốn ưu đãi hơn.

Đặc biệt, sau khi Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng, yêu cầu nâng chuẩn quản trị sẽ trở nên rõ nét hơn. Khi dòng vốn ngoại từ các định chế tài chính lớn gia tăng hiện diện, khẩu vị rủi ro và tiêu chí thẩm định của nhà đầu tư tổ chức cũng thay đổi đáng kể. Câu hỏi đầu tiên họ đặt ra không còn đơn thuần là biên lợi nhuận ngắn hạn, mà là mức độ bền vững của mô hình vận hành và năng lực quản trị doanh nghiệp.

Tổng thể, bức tranh hiện nay không đơn thuần là câu chuyện về lợi nhuận của một quý hay kế hoạch doanh thu của một năm. Đó là chiến lược chủ động tái định vị của doanh nghiệp thông qua đầu tư vào hạ tầng công nghệ, củng cố cấu trúc vốn và nâng cao chiều sâu quản trị trước khi bước vào một chu kỳ tăng trưởng mới, nơi các mô hình kinh doanh dựa trên thâm dụng lao động hoặc khai thác tài nguyên thô ngày càng thu hẹp dư địa phát triển.

Với nhà đầu tư, câu hỏi lúc này không phải là thị trường sẽ tăng bao nhiêu điểm, mà là doanh nghiệp nào đang thực thi đồng thời cả ba cấu phần trên một cách nhất quán và thực chất. Bởi đó mới là nền tảng tạo nên giá trị tăng trưởng bền vững trong dài hạn.