Tại Mỹ, chỉ số S&P 500 đã tăng gần 7% kể từ khi xung đột bắt đầu vào cuối tháng 2. Tính từ đầu năm, chỉ số này tăng 7,4%. Chỉ số S&P 500 và Nasdaq Composite cũng đạt mức cao kỷ lục mới vào tuần trước, nhưng lợi suất trái phiếu tăng đã gây áp lực lên thị trường cổ phiếu trong những ngày gần đây, khiến cả hai chỉ số đều giảm điểm sau đợt tăng mạnh.
Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đã tăng khoảng 70 điểm cơ bản trong suốt cuộc xung đột.
Sự khác biệt cũng có thể thấy rõ ở các thị trường ngoài Mỹ. Chỉ số MSCI World ngoại trừ Mỹ đã phục hồi phần lớn mức giảm trong cuộc xung đột và hiện chỉ còn giảm khoảng 3% so với thời điểm xung đột bắt đầu. Ở mức thấp nhất vào khoảng một tháng sau khi xung đột nổ ra, chỉ số này từng giảm gần 9%.
Đồng thời, chỉ số trái phiếu chính phủ thế giới FTSE (thước đo trái phiếu chính phủ của hơn 20 quốc gia) đã ghi nhận mức tăng tổng cộng về lợi suất khoảng 55 điểm cơ bản.
Nhiều thị trường ở các nền kinh tế phát triển đã thể hiện một bức tranh tương tự: sự lạc quan gia tăng trên thị trường cổ phiếu, trong khi những lo ngại về kinh tế vĩ mô gây áp lực lên trái phiếu chính phủ.
Trong cuộc khảo sát các nhà quản lý quỹ mới nhất với phản hồi từ các chuyên gia quản lý tổng tài sản trị giá 517 tỷ USD, Bank of America nhận thấy đã có sự tăng trưởng kỷ lục trong phân bổ vốn vào cổ phiếu trong tháng 5. Cuộc khảo sát cho thấy các nhà quản lý quỹ đã chuyển từ mức đầu tư ròng 13% vào cổ phiếu trong tháng 4 sang mức đầu tư ròng 50% trong tháng 5.
Tuy nhiên, các nhà phân tích của Bank of America cảnh báo rằng chỉ báo Bull & Bear của họ đang tiến gần ngưỡng phát tín hiệu bán, đồng thời cho rằng đầu tháng 6 là thời điểm “dễ xuất hiện hoạt động chốt lời”, trong bối cảnh lợi suất trái phiếu sẽ là yếu tố quyết định mức độ điều chỉnh của thị trường.
Xu hướng có thể đảo chiều
Mới đây, các nhà phân tích tại Barclays cho biết thị trường cổ phiếu đã chứng kiến sự phục hồi nhanh nhất trong nhiều thập kỷ, với các quỹ đầu tư cổ phiếu Mỹ ghi nhận dòng vốn ròng mới lên tới 70 tỷ USD trong 7 tuần qua, nhưng xu hướng có thể đảo chiều.
“Nhu cầu nước ngoài đối với cổ phiếu Mỹ so với phần còn lại của thế giới đang tăng tốc trong bối cảnh giá dầu duy trì ở mức cao… Tuy nhiên, với danh mục đầu tư đã được đầu tư tối đa và những khó khăn vĩ mô ngày càng gia tăng, rủi ro về việc bán ra trong ngắn hạn đã tăng lên đáng kể”, các nhà phân tích của Barclays cho biết.
Barclays cho biết, các nhà quản lý danh mục đầu tư đã giảm bớt tỷ trọng đầu tư vào cổ phiếu trong những ngày gần đây, trong khi các nhà tư vấn giao dịch hàng hóa - những động lực chính của sự phục hồi gần đây - hiện đang nắm giữ cổ phiếu Mỹ gần vị thế mua tối đa.
“Rủi ro lan tỏa từ lợi suất trái phiếu cao hơn sang thị trường cổ phiếu đã tái xuất hiện, với xung đột Iran đã đẩy mối tương quan giữa trái phiếu và cổ phiếu trở lại vùng âm và gợi nhớ lại thời kỳ Covid, khi thị trường cổ phiếu phản ứng tiêu cực với những bất ngờ về lạm phát và tích cực với những bất ngờ về tăng trưởng”, báo cáo của Barclays cho biết.
Paul Skinner, Giám đốc đầu tư tại tập đoàn quản lý tài sản Wellington cũng cho rằng, sự khác biệt giữa thị trường trái phiếu và cổ phiếu đang đặt các danh mục đầu tư chứng khoán vào rủi ro.
“Đây có thể chỉ là một sự điều chỉnh chứ không phải là sự khởi đầu của một thị trường gấu trên thị trường chứng khoán… Tuy nhiên, sẽ có sự chênh lệch rất lớn trên toàn thế giới do cách các ngân hàng trung ương phản ứng”, ông cho biết.
Nếu các ngân hàng trung ương phản ứng quá chậm trước tình trạng lạm phát gia tăng, điều đó có thể dẫn đến môi trường kinh tế đình trệ kèm lạm phát, tác động tiêu cực tới các tài sản rủi ro.
“Chúng tôi muốn tình hình hiện tại giống như cú sốc dầu mỏ năm 1979, nơi các ngân hàng trung ương giữ lãi suất cao và chúng ta đã tránh được vấn đề đình lạm phát… Các tài sản rủi ro đã hoạt động tốt hơn nhiều, ngay cả khi lãi suất duy trì ở mức cao. Vì vậy, sẽ có sự khác biệt trong cách thị trường phản ứng tùy thuộc vào cách ngân hàng trung ương đã phản ứng với điều này”, ông cho biết.
Neil Birrell, Giám đốc Đầu tư tại Premier Miton Investors cho biết, việc tâm lý và mô hình giao dịch trên thị trường trái phiếu bắt đầu gây áp lực lên thị trường cổ phiếu sẽ chỉ là vấn đề thời gian.
“Thị trường trái phiếu và cổ phiếu đã có những quan điểm trái ngược nhau về môi trường vĩ mô, với trái phiếu phản ánh sự bi quan và tâm lý né tránh rủi ro, trong khi cổ phiếu hoạt động dựa trên giả định lạc quan rằng cuộc xung đột sẽ sớm được giải quyết và rủi ro vĩ mô sẽ giảm bớt.
Các đợt bán tháo thường sẽ kéo theo lực mua bắt đáy khi giá xuống thấp. Tuy nhiên, mặt bằng lợi suất trái phiếu duy trì ở mức cao, cùng với một hoặc nhiều yếu tố như lạm phát tăng, tăng trưởng chậm lại, xung đột Iran leo thang hoặc kéo dài, lợi nhuận doanh nghiệp suy yếu, áp lực từ AI hay căng thẳng địa chính trị gia tăng, nhiều khả năng sẽ gây tác động tiêu cực lên thị trường cổ phiếu. Vấn đề nằm ở mức độ và khoảng thời gian trước khi lực mua quay trở lại. Tuy nhiên, cũng có khả năng nhà đầu tư sẽ chọn đứng ngoài thị trường”, ông cho biết.
Deutsche Bank: Các yếu tố cơ bản vẫn ổn định
Các nhà phân tích tại Deutsche Bank cho rằng sự phục hồi đang diễn ra trên thị trường cổ phiếu có ý nghĩa hơn so với vẻ bề ngoài.
“Mặc dù trong vài phiên giao dịch gần đây, các tài sản rủi ro đã giảm nhẹ, nhưng chưa có điều kiện nào để dẫn rới những đợt bán tháo mạnh hơn trong quá khứ”, các nhà phân tích của Deutsche Bank cho biết.
Các cú sốc trong quá khứ cho thấy đợt bán tháo mạnh hơn sẽ cần đến một cú sốc dầu mỏ kéo dài, dữ liệu kinh tế rõ ràng nằm trong vùng suy thoái, hoặc việc thắt chặt chính sách tiền tệ mạnh mẽ của ngân hàng trung ương, hoặc sự kết hợp của các điều kiện này. Theo báo cáo, khó có thể lập luận rằng thị trường đang có bất kỳ điều kiện nào trong số này cho đến nay. Điều gần nhất là cú sốc dầu mỏ kéo dài, khi thị trường ngày càng dự đoán một thời kỳ giá dầu cao kéo dài hơn.
Nhưng hợp đồng dầu Brent kỳ hạn 6 tháng vẫn chỉ giao dịch nhỉnh hơn mốc 90 USD/thùng, đồng thời cường độ sử dụng năng lượng suy giảm đồng nghĩa cùng một mức giá dầu hiện nay không còn tạo ra cú sốc kinh tế lớn như trước.
“Vì vậy, trừ khi xuất hiện sự thay đổi rõ rệt ở các yếu tố nền tảng này, khả năng chống chịu của các tài sản rủi ro không phải điều quá bất thường, mà phù hợp với diễn biến lịch sử trong những thập kỷ gần đây”, báo cáo cho biết.
